a) Tên Đề tài: Toàn cảnh hệ thống ngân hàng Việt Nam 2016, triển vọng 2017 - Mã số: ĐTNH.014/16.
b) Tổ chức chủ trì: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
c) Chủ nhiệm và người tham gia chính:
Chủ nhiệm: TS. Nguyễn Đức Hiển, Vụ trưởng, Thư ký Trưởng Ban Kinh tế Trung ương
- Thư ký: NCS. Lã Xuân Đảng.
- Các thành viên tham gia: PGS. TS. Nguyễn Đức Trung; TS. Nguyễn Thị Hiền; TS. Nguyễn Phi Lân; ThS. Nguyễn Đức Long; ThS. Nguyễn Quang Huy; ThS. Nguyễn Đình Trung; ThS. Đỗ Thị Bích Hồng; ThS. Nguyễn Khánh Duyên; CN. Lê Quang Trung.
d) Mục tiêu của nhiệm vụ: Nghiên cứu nhằm mục tiêu tổng kết những thành tựu nổi bật, nhận diện những hạn chế, và đúc rút những bài học kinh nghiệm qua thực tiễn công tác của NHNN và các NHTM giai đoạn 2011-2017, tập trung vào năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế trong bối cảnh hội nhập mới; đồng thời, dự báo xu hướng, cơ hội, thách thức để đưa ra các khuyến nghị chính sách
đ) Thời gian bắt đầu và thời gian kết thúc:
- Thời gian bắt đầu: Tháng 10/2016.
- Thời gian kết thúc: Tháng 02/2018.
e) Kinh phí thực hiện: 200 triệu đồng.
g) Kết quả thực hiện:
Nhằm mục tiêu tổng kết những thành tựu nổi bật, nhận diện những hạn chế, và đúc rút những bài học kinh nghiệm qua thực tiễn công tác của NHNN và các NHTM giai đoạn 2011-2017, tập trung vào năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế trong bối cảnh hội nhập mới; đồng thời, dự báo xu hướng, cơ hội, thách thức để đưa ra các khuyến nghị chính sách, đề tài ĐTNH.014/16 triển khai các nội dung nghiên cứu cụ thể như sau:
Chương 1 xây dựng khung lý thuyết phục vụ báo cáo toàn cảnh hệ thống ngân hàng, bao gồm khung lý thuyết đánh giá kết quả điều hành CSTT; chính sách tín dụng; Kết quả của công tác thanh tra, giám sát ngân hàng; Đánh giá việc phát triển hệ thống thanh toán và đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt trong nền kinh tế; Kết quả tái cơ cấu các TCTD và xử lý nợ xấu; Đánh giá tính độc lập trong việc hoạch định chính sách; Đánh giá kết quả hoạt động của hệ thống các NHTM. Đồng thời, chương 1 cũng đưa ra cơ sở lí luận để đánh giá năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế của hệ thống ngân hàng thương mại.
Chương 2 phân tích toàn cảnh hệ thống ngân hàng Việt Nam giai đoạn 2011-2017, bao gồm bối cảnh tác động đến hệ thống ngân hàng Việt Nam, thực tiễn công tác quản lý và điều hành của NHNN và hoạt động của các NHTM.
Tại chương 2, nhóm nghiên cứu cũng thực hiện đánh giá kết quả hoạt động của hệ thống ngân hàng thương mại năm 2017 (phân tích theo phương pháp CAMEL). Kết quả cho thấy: (i) Tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu của các NHTM tính theo chuẩn mực kế toán Việt Nam đến cuối tháng 9/2017 ước tính ở mức 12,45% (thấp hơn nhiều so với các quốc gia trong khu vực); (ii) Tỷ lệ nợ xấu tiếp tục được kiểm soát dưới 3% và có xu hướng giảm; (iii) Về năng lực quản trị điều hành, dù có rất nhiều nỗ lực nhưng hệ thống quản trị, điều hành của một số NHTM vẫn tồn tại hạn chế như: quy trình nghiệp vụ và quản lý rủi ro còn sơ hở; chính sách quản lý rủi ro không đuợc rà soát, sửa đổi bổ sung kịp thời; (iv) Khả năng sinh lời được cải thiện tại nhiều ngân nhưng một số ngân hàngcó kết quả kinh doanh suy giảm; thêm vào đó áp lực xử lý nợ xấu, chi phí dự phòng tăng vẫn đang làm hạn chế lợi nhuận của nhiều ngân hàng; (v) Thanh khoản của hệ thống đã được cải thiện.
Tại Chương 3, các tác giả thực hiện nghiên cứu thực nghiệm về năng lực cạnh tranh và mức độ hội nhập quốc tế của hệ thống ngân hàng Việt Nam, bao gồm: (i) Đánh giá năng lực cạnh tranh của các NHTM Việt Nam thông qua các tiêu chí năng lực tài chính, năng lực hoạt động kinh doanh, năng lực quản trị điều hành, nguồn nhân lực, mạng lưới kinh doanh, mức độ phát triển sản phẩm dịch vụ, cạnh tranh nhờ yếu tố công nghệ, chiến lược kinh doanh, thương hiệu… (ii) Đánh giá mức độ hội nhập quốc tế của hệ thống NHTM Việt Nam qua mức độ tiệm cận thông lệ/chuẩn mực quốc tế, mức độ hội nhập quốc tế của hệ thống công nghệ/dịch vụ ngân hàng, mức độ hội nhập cộng đồng tài chính quốc tế; (iii) Mức độ tham gia thị trường trong nước của các ngân hàng nước ngoài/vai trò của luồng vốn ngoại trong quá trình tái cấu trúc hệ thống ngân hàng.
Tại Chương 4, nhóm tác giả nhận định bối cảnh trong nước và quốc tế, đưa ra mục tiêu và định hướng đối với phát triển hệ thống ngân hàng đến năm 2020, xác định các nhiệm vụ cốt lõi của hệ thống ngân hàng. Trên cơ sở đó, đưa ra các khuyến nghị chính sách đối với công tác thanh tra, giám sát ngân hàng; đối với nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế của hệ thống ngân hàng thông qua tăng cường năng lực tài chính và xử lý dứt điểm nợ xấu trong hệ thống ngân hàng.
Đề tài được Hội đồng tư vấn đánh giá nghiệm thu kết quả thực hiện xếp loại Giỏi./.