a) Tên Dự án: Cơ chế hợp tác, chia sẻ thông tin giữa Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng - Ngân hàng Nhà nước Việt Nam với các đơn vị có liên quan trong giám sát hoạt động của các tổ chức tín dụng - Thực trạng và giải pháp, Mã số: DANH.003/18
b) Tổ chức chủ trì: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
c) Chủ nhiệm và người tham gia chính:
- Chủ nhiệm: ThS. Nguyễn Thị Hòa, Viện trưởng, Viện Chiến lược ngân hàng;
- Thư ký dự án: ThS. Trần Ngọc Toản
- Các thành viên tham gia: ThS. Đỗ Thị Bích Hồng; ThS. Nguyễn Thị Thanh Hằng; ThS. Đào Thanh Thủy Giang; ThS. Nguyễn Khánh Duyên; ThS. Nguyễn Thị Thanh Tâm; ThS. Nguyễn Trung Kiên; ThS. Nguyễn Vũ Phương; ThS. Nguyễn Hồng Tân; CN. Nguyễn Đức Anh.
d) Mục tiêu của nhiệm vụ: Dự án nhằm mục tiêu đề xuất hoàn thiện cơ chế phối hợp, chia sẻ thông tin giữa Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các cơ quan trong hệ thống giám sát tài chính
đ) Thời gian bắt đầu và thời gian kết thúc:
- Thời gian bắt đầu: Tháng 10/2018.
- Thời gian kết thúc: Tháng 08/2019.
e) Kinh phí thực hiện: 260 triệu đồng.
g) Kết quả thực hiện:
Nhằm mục tiêu đề xuất hoàn thiện cơ chế phối hợp, chia sẻ thông tin giữa Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các cơ quan trong hệ thống giám sát tài chính, Dự án DANH.003/18 đã triển khai các nội dung nghiên cứu cụ thể sau:
Chương 1 nghiên cứu lý luận chung về cơ chế phối hợp, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan trong hệ thống giám sát tài chính, bao gồm các khái niệm; vai trò của phối hợp, chia sẻ thông tin trong hệ thống giám sát tài chính; nội dung phối hợp, chia sẻ thông tin trong hệ thống giám sát tài chính; tổng quan các mô hình giám sát tài chính trên thế giới và vai trò/vị trí của các cơ quan giám sát trong hệ thống tài chính. Thông qua các nội dung nghiên cứu, nhóm nghiên cứu rút ra một số bài học kinh nghiệm cho Việt Nam, gồm:
(i) Cần có một khuôn khổ pháp lý đầy đủ, đồng bộ, trong đó quy định rõ ràng cơ cấu hệ thống giám sát tài chính quốc gia và chức năng, nhiệm vụ cụ thể của từng cơ quan trong hệ thống;
(ii) Dù áp dụng mô hình nào, việc phối hợp, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan trong hệ thống giám sát tài chính là hết sức cần thiết. Đặc biệt với mô hình giám sát thể chế, việc phối hợp, chia sẻ thông tin là điều kiện tiên quyết để duy trì mô hình này với mục tiêu ổn định tài chính;
(iii) Có nhiều hình thức phối hợp, chia sẻ thông tin. Tùy đặc điểm hệ thống chính trị và hệ thống tài chính của mỗi quốc gia mà lựa chọn hình thức thích hợp.
Chương 2 của đề tài nghiên cứu về thực trạng cơ chế phối hợp, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan trong hệ thống giám sát tài chính Việt Nam, bao gồm các nội dung khái quát về hệ thống tài chính Việt Nam, hệ thống giám sát tài chính Việt Nam và phân tích thực trạng phối hợp, chia sẻ thông tin giữa Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), đại diện là Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng (CQTTGSNH) và các cơ quan trong hệ thống giám sát tài chính. Qua đó, nhóm nghiên cứu đưa ra một số đánh giá chung về thực trạng cơ chế phối hợp, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan trong hệ thống giám sát tài chính Việt Nam như sau:
(i) Về mặt pháp lý, hành langpháp lý cho hoạt động giám sát tài chính còn thiếu và chưa đồng bộ. Chưa có một văn bản pháp lý phù hợp quy định về mối quan hệ hợp tác, phối hợp, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan giám sát chuyên ngành để thực hiện giám sát hợp nhất đối với thị trường tài chính.
(ii) Về mặt thực tiễn, xu hướng đan xen giữa nhiều sản phẩm tài chính để ra đời các sản phẩm tài chính mới gây khó khăn cho việc xác định cơ quan giám sát chịu trách nhiệm, dẫn đến khả năng bỏ sót hoặc giám sát chồng chéo. Hình thức phối hợp giám sát còn đơn điệu, nội dung phối hợp sơ sài, việc phối hợp thường chậm và mang tính hình thức.
Tại chương 3, nhóm nghiên cứu đưa ra đề xuất về giải pháp hoàn thiện cơ chế phối hợp, chia sẻ thông tin giữa NHNN (CQTTGSNH) và các cơ quan trong hệ thống giám sát tài chính, bao gồm 02 nhóm nội dung chính:
(i) Rà soát, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý hiện hành để xác định rõ chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan trong hệ thống giám sát tài chính để tránh chồng chéo hoặc bỏ sót nhiệm vụ.
(ii) Rà soát, hoàn thiện, xây dựng cơ chế phối hợp, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan trong hệ thống giám sát tài chính, bao gồm giữa NHNN với Bộ tài chính; giữa NHNN với Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia; giữa NHNN với Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam.
Nhóm nghiên cứu cũng đưa ra đề xuất về việc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ nhằm hoàn thiện cơ chế phối hợp, chia sẻ thông tin giữa NHNN (CQTTGSNH) và các cơ quan trong hệ thống giám sát tài chính.
Đề tài được Hội đồng tư vấn đánh giá nghiệm thu kết quả thực hiện xếp loại Giỏi./.