Ngày 29 tháng 6 năm 2020, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã dành riêng một bài viết để phân tích về thành công của Việt Nam trong cuộc chiến chống đại dịch Covid-19 trên trang chủ của mình. IMF cho rằng câu chuyện của Việt Nam có thể là những bài học hữu ích các quốc gia đang phát triển khác trong nỗ lực phòng chống dịch bệnh.
THÀNH CÔNG CỦA VIỆT NAM TRONG PHÒNG CHỐNG COVID-19 – BÀI HỌC CHO CÁC NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂN
Tác giả Bà Era Dabla-Norris, bà Anne-Marie Gulde-Wolf,
& ông Francois Painchaud, Vụ Châu Á và Thái Bình Dương IMF
Hình ảnh một chiến sĩ cảnh sát đi ngang qua những người hâm mộ bóng đá trong một trận bóng đầu tháng 6, sau khi chính phủ Việt Nam nới lỏng toàn quốc sau dịch COVID-19. (Ảnh: Reuters/Kham)
Ngày 29 tháng 6 năm 2020, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã dành riêng một bài viết để phân tích về thành công của Việt Nam trong cuộc chiến chống đại dịch Covid-19 trên trang chủ của mình. IMF cho rằng câu chuyện của Việt Nam có thể là những bài học hữu ích các quốc gia đang phát triển khác trong nỗ lực phòng chống dịch bệnh.
TTính đến ngày 7/7/2020, thế giới đạt kỉ lục mới về số người nhiễm COVID-19, hơn 11,6 triệu người được xác định dương tính. Nhiều nước ghi nhận số ca nhiễm mới theo ngày tăng cao nhất kể từ khi dịch bùng phát như Ấn Độ, I-ran, Phi-líp-pin, Nam Phi… Tuy nhiên, ở Việt Nam, tình hình dịch bệnh vẫn đang được kiểm soát tốt, ghi nhận gần 3 tháng không có ca nhiễm mới trong cộng đồng và không có ca tử vong. Với một quốc gia được đánh giá là dễ bị tổn thương vì đường biên dài, giao thương với Trung Quốc nhiều, đông dân cư, và hạn chế về cơ sở hạ tầng y tế, những điều mà Việt Nam đã làm được trong bối cảnh đại dịch COVID-19 được thế giới nhắc đến như một điều kỳ diệu.
Rút kinh nghiệm sâu sắc từ các đợt bùng phát dịch bệnh như Hội chứng suy hô hấp cấp nghiêm trọng (SARS) năm 2003, Chính phủ Việt Nam đã xác định ưu tiên hàng đầu là sức khỏe của người dân. Vì lẽ đó, ngay từ những ngày đầu của dịch bệnh, Việt Nam đã nhanh chóng hành động để ngăn chặn dịch bệnh với sự huy động của cả hệ thống chính trị. Sự góp sức của truyền thông và sự đồng lòng giữa chính quyền và người dân chính là yếu tố dẫn đến thành công của Việt Nam trong cuộc chiến chống dịch này, và là bài học cho các nước đang phát triển.
Mặc dù được xem là có những thành tựu nhất định trong việc kiểm soát dịch bệnh, Việt Nam vẫn có những ảnh hưởng kinh tế tiêu cực từ COVID-19. Nhu cầu trong nước và nước ngoài giảm đi đáng kể sẽ làm chậm tăng trưởng, dự kiến xuống mức 2,7% năm 2020. Tuy nhiên, ảnh hưởng kinh tế của Việt Nam được coi là khá so với các nước trong khu vực; bức tranh kinh tế dần có nhiều điểm sáng do thị trường dần mở cửa trở lại, các chính sách được nới lỏng nhằm thúc đẩy cho sự phục hồi kinh tế.
Hình ảnh một chiến sĩ cảnh sát đi ngang qua những người hâm mộ bóng đá trong một trận bóng đầu tháng 6, sau khi chính phủ Việt Nam nới lỏng toàn quốc sau dịch COVID-19. (Ảnh: Reuters/Kham)
Hành động quyết đoán, nhanh chóng
Ngay từ những ngày đầu của dịch bệnh, Việt Nam đã nhanh chóng hành động bằng nhiều biện pháp. Ngày 31 tháng 12, 2019, Trung Quốc báo cáo với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) một số trường hợp viêm phổi bất thường. Ngay sau đó, ngày 21 tháng 1, 2020, Bộ Y tế Việt Nam đã ban hành hướng dẫn về phòng chống dịch và phát hiện ca nhiễm bệnh. Cuối tháng 1, Việt Nam đã ban hành Kế hoạch Ứng phó Quốc gia và thành lập Ban chỉ đạo Quốc gia về Phòng chống dịch bệnh.
Một loạt các biện pháp khác cũng được thực hiện như kiểm tra y tế tại sân bay, giữ khoảng cách tiếp xúc, cấm nhập cảnh với người nước ngoài, yêu cầu cách ly 14 ngày đối với những người nhập cảnh tại Việt Nam, đóng cửa các hoạt động chính, hạn chế đi lại nghiêm ngặt trong 3 tuần đầu tháng 4 trên hầu hết cả nước…
Biện pháp hiệu quả, tiết kiệm
Ở nhiều nước phát triển, chiến lược xét nghiệm hàng loạt với chi phí cao được áp dụng để chống lại đại dịch. Tuy nhiên, Bộ Yy tế Việt Nam đã khoanh vùng và xét nghiệm những trường hợp nghi ngờ và có nguy cơ cao. Vì vậy, chỉ có 350,000 xét nghiệm đã được thực hiện, tuy tỷ lệ nhỏ so với dân số nhưng lại là cao nhất thế giới nếu xét tỷ lệ trên mỗi trường hợp dương tính (1000:1).
Ngay khi phát hiện có trường hợp dương tính, khu dân cư, thậm chí là cả khu phố, làng sẽ được nhanh chóng xét nghiệm và cô lập để hạn chế tối đa việc lây nhiễm. Đặc biệt, công dân Việt Nam được điều trị và cách ly tại bệnh viện miễn phí. Việc ngăn chặn từ sớm và tận dụng cơ sở hạ tầng sẵn có (cơ sở công, doanh trại quân đội) giúp giảm thiểu chi phí, ước tính chi ngân sách để đối phó với dịch bệnh khoảng 0,2% GDP, trong đó 60% dành cho chi mua thiết bị, vật tư y tế và còn lại sử dụng cho các hoạt động ngăn ngừa.
Toàn xã hội chung sức
Một trong những yếu tố quan trọng, có ý nghĩa quyết định đến những cuộc chiến vĩ đại của lịch sử Việt Nam chính là sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, và cuộc chiến chống COVID-19 cũng không ngoại lệ. Ngay từ giai đoạn đầu, truyền thông Việt Nam đã tích cực cung cấp những thông tin minh bạch về dịch bệnh cũng như chính sách của nhà nước. Những biểu hiện về dịch bệnh, những phương pháp phòng chống và những nơi cách ly đều được công khai rộng rãi qua truyền thông đại chúng, trang web chính thức của nhà nước, tuyên truyền dưới hình thức các áp phích tại bệnh viện, văn phòng, khu dân cư, hay là gửi tin nhắn thường xuyên và cài tin nhắn thoại tự động nhắc nhở trước mỗi cuộc điện thoại. Chính phủ cũng ra mắt một ứng dụng truy dấu những người đã tiếp xúc với các bệnh nhân. Chính sự phối hợp nhịp nhàng giữa các phương tiện như vậy đã giúp củng cố niềm tin của người dân và giúp cho cả xã hội có ý thức và trách nhiệm thực hiện nghiêm túc theo những biện pháp và chính sách đã đề ra.
Lời kết
Với những chiến lược và hành động quyết liệt của Nhà nước và toàn dân, Việt Nam bước đầu đã hạn chế thành công sự lây lan của vi-rút Covid-19. Tuy nhiên, tình hình dịch bệnh đang có những diễn biến khó lường. Tính đến ngày 7/7, thế giới đạt mốc hơn 11,6 triệu người mắc với hơn 537 nghìn người chết. Dịch bệnh lây lan mạnh tại Mỹ, còn hai điểm nóng Bra-xin và Ấn Độ vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Trong bối cảnh phức tạp này, người dân Việt Nam vẫn tiếp tục nâng cao sự cảnh giác, tuân thủ nghiêm ngặt những quy định phòng chống dịch đã đề ra, và một lần nữa cả dân tộc đồng lòng chung sức để có thể ngăn ngừa sự trở lại của làn sóng dịch bệnh thứ hai. Hi vọng rằng, Việt Nam tiếp tục là tấm gương để nhiều quốc gia đang phát triển khác có thể học hỏi và thành công trong cuộc chiến đấu cam go này.
Tác giả Bà Era Dabla-Norris, bà Anne-Marie Gulde-Wolf,
& ông Francois Painchaud, Vụ Châu Á và Thái Bình Dương IMF
Phòng IMF - Vụ HTQT