Phát triển thanh toán không dùng tiền mặt trong nền kinh tế số

Xu hướng thanh toán và áp lực cạnh tranh

Sự phát triển mạnh mẽ của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 cùng với cuộc khủng hoảng y tế do đại dịch COVID-19 gây ra hiện nay khiến nhiều nước phải áp dụng các biện pháp giãn cách xã hội và hạn chế đi lại, đã buộc người dân phải thích ứng với tình hình mới theo hướng hạn chế giao dịch trực tiếp. Các loại hình giao dịch trực tuyến trở thành lựa chọn ưu tiên và phát triển nhanh chóng trên hầu khắp các lĩnh vực. Xu hướng này đã thu hút sự tham gia đông đảo của các doanh nghiệp và fintech khởi nghiệp, tạo ra làn sóng cạnh tranh quyết liệt với các ngân hàng truyền thống. Đây là nhóm doanh nghiệp dựa trên loại hình công nghệ mới như ứng dụng sổ cái phân tích, robot tư vấn, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, nhận diện khách hàng hiện đại, có khả năng mở rộng dịch vụ tài chính và ngân hàng với tiềm năng vô tận về đổi mới phá bĩnh (disruption). Các doanh nghiệp này gồm công ty phần mềm tham gia vào việc triển khai hệ thống ngân hàng số; cung cấp dịch vụ thanh toán trực tuyến cho khách hàng cá nhân; cung cấp dịch vụ thương mại điện tử cho doanh nghiệp số; dịch vụ cho vay ngang hàng (peer to peer); cho vay lãi suất thấp dành cho sinh viên, tài trợ vốn cho các doanh nghiệp nhỏ; cung cấp dịch vụ đầu tư tự động; phát triển các dịch vụ và giải pháp cho người tiêu dùng chưa được tiếp cận dịch vụ tài chính ngân hàng; phát triển dịch vụ bảo lãnh tín dụng, phân tích, đưa ra các quyết định dựa trên ứng dụng công nghệ dữ liệu lớn cho phép các nhà cung cấp dịch vụ tài chính đánh giá chính xác hơn những rủi ro có thể phát sinh... Một số lĩnh vực fintech hứa hẹn sẽ đóng một vai trò quan trọng trong toàn hệ thống, tạo nên cuộc cách mạng số hóa cho ngành tài chính- ngân hàng. Xu hướng khả quan nhất là các ngân hàng hiện hành sẽ số hóa và hiện đại hóa, đổi mới công nghệ để thay đổi mô hình kinh doanh nhằm giữ mối quan hệ với khách hàng và dịch vụ ngân hàng lõi.

Phần lớn nghiệp vụ của ngân hàng sẽ được tập trung hóa. Cụ thể, các sản phẩm mới ra đời cho phép ngân hàng trực tiếp giao dịch với khách hàng mà không qua chi nhánh. Cạnh tranh giữa các ngân hàng không còn được xác định với sự hiện diện của mạng lưới chi nhánh, mà thông qua hệ thống công nghệ, uy tín và chất lượng dịch vụ. Các thiết bị thông minh sẽ phát triển song song cùng với thẻ ngân hàng với vai trò là phương tiện chủ yếu để khách hàng tiếp nhận sản phẩm dịch vụ và thực hiện giao dịch qua ngân hàng, đặc biệt là giao dịch thanh toán. Sản phẩm dịch vụ tùy biến hơn theo nhu cầu của khách hàng do các khách hàng sẽ kết nối với mạng xã hội nhiều hơn, đòi hỏi cao hơn và ít gắn bó với các nhà cung cấp hơn thông qua việc dễ dàng có thông tin để so sánh các tổ chức cung ứng dịch vụ khác nhau. Sự phát triển ngày càng sâu rộng của công nghệ số kéo theo sự gia tăng “lỗ hổng” bảo mật, tạo điều kiện cho sự gia tăng tội phạm công nghệ cao, buộc các ngân hàng phải thay đổi cách thức quản lý công nghệ thông tin, an toàn, an ninh bảo mật.

Áp lực thị trường ngày càng tăng cao, khi các tập đoàn công nghệ lớn đang ra sức đào sâu vào các dịch vụ tài chính - ngân hàng. Tập đoàn thương mại điện tử Amazon đang cung cấp các dịch vụ thanh toán và các khoản vay cho những đối tác kinh doanh, mạng xã hội Facebook được cấp giấy phép cung cấp dịch vụ tiền điện tử tại Ireland và ứng dụng nhắn tin WhatsApp để thanh toán tại Ấn Độ, Alibaba và Tencent đã chiếm lĩnh thị trường thanh toán Trung Quốc.

Những chiến lược cơ bản của các ngân hàng trên thế giới

Theo kết quả phỏng vấn giữa Financial Times với các chuyên gia, lãnh đạo ngân hàng và một số công ty fintech, các ngân hàng đang đối phó theo nhiều phương cách khác nhau trước mối đe dọa kỹ thuật số này, tập trung vào việc áp dụng 5 chiến lược cơ bản.

Thứ nhất, một số ngân hàng cho rằng phương pháp phòng vệ tốt nhất là tấn công. Theo đó, những ngân hàng có chiến lược phát triển kỹ thuật số tiên tiến nhất như Ngân hàng Phát triển Singapore (DBS) đã tung ra các ngân hàng số của riêng mình để bước vào các thị trường mới hoặc bảo vệ thị trường cũ. Cách đây 4 năm, Goldman Sachs đã ra mắt một bộ phận cho vay và tiết kiệm kỹ thuật số tiêu dùng dưới tên gọi “Marcus,” đã thu hút hơn 25 tỉ USD tiền gửi và cho vay 3 tỉ USD cho các khách hàng, tạo ra hơn 1 tỉ USD doanh thu mới cho ngân hàng này.

Thứ hai, không ít ngân hàng chọn phương án mua bán và sáp nhập (M&A). Do phải gánh khoản chi phí khổng lồ bên cạnh sự phức tạp trong việc duy trì các mảng kinh doanh truyền thống, một số ngân hàng nhận thấy phương án khả dụng khi mua hoặc đầu tư vào một startup đã phát triển được nền tảng số từ con số 0. Đi đầu trong chiến lược này là Ngân hàng Bilbao Vizcaya Argentina (BBVA) tại Tây Ban Nha khi mua lại hàng loạt các startup kỹ thuật số như Simple tại Mỹ, Atom Bank tại Vương quốc Anh và Holvi tại Phần Lan. Trong số này, BBVA đã đầu tư 250 triệu USD vào Propel Venture Partners, một quỹ đầu tư mạo hiểm độc lập chuyên đầu tư vào các fintech trên khắp thế giới.

Thứ ba, liên minh công thủ. Các ngân hàng cũng thực hiện chiến lược liên minh hợp tác. Nhiều ông chủ ngân hàng truyền thống thường phàn nàn về luật chơi không công bằng, khi các tập đoàn công nghệ lớn được phép cung cấp các dịch vụ tài chính mà không bị trói buộc bởi các quy định tài chính khắt khe như các ngân hàng truyền thống. Tuy nhiên, điều này không ngăn được một số ngân hàng bắt tay với các tập đoàn công nghệ.

Tại châu Á, Standard Chartered đã bắt tay với Alipay của Trung Quốc để tung ra một dịch vụ kiều hối kỹ thuật số sử dụng công nghệ blockchain để gửi tiền xuyên biên giới một cách nhanh chóng với giá rẻ. Bộ đôi này cũng đã bắt tay với Gcash, chi nhánh thanh toán di động của Globe Telecoms tại Philippines, cho phép người tiêu dùng gửi tiền giữa Hồng Kông và Philippines bằng điện thoại di động.

Thứ tư, đa dạng hóa dịch vụ. Để đối phó với các đối thủ kỹ thuật số, một số ngân hàng đang sử dụng các công nghệ mới để tiến vào những thị trường mới. Gần đây, Dave McKay đến từ Royal Bank of Canada (RBC) đã công bố chiến lược biến ngân hàng lớn nhất Canada này trở thành một nền tảng rộng lớn hơn chuyên cung cấp các dịch vụ đa dạng, từ việc đăng ký thành lập doanh nghiệp cho đến hỗ trợ thuê nhà trên Airbnb. Khi các khách hàng muốn bán hoặc mua nhà, RBC sẽ cung cấp dịch vụ tìm hiểu các vùng lân cận, di chuyển đồ đạc, sơn nhà và thậm chí đổ rác mỗi tuần. Ngân hàng Barclays cung cấp cho khách hàng các dịch vụ lưu trữ giấy tờ quan trọng như hộ chiếu, giấy khai sinh trên đám mây. Commonwealth Bank of Australia cung cấp cho doanh nghiệp những thông tin sâu hơn về thói quen chi tiêu của khách hàng thông qua công cụ Daily IQ.

Thứ năm, điều chỉnh mô hình kinh doanh. Mối đe dọa từ cạnh tranh kỹ thuật số quá lớn đến nỗi một số ngân hàng quyết định điều chỉnh mô hình kinh doanh cho phù hợp. Ana Botín, Chủ tịch điều hành của Banco Santander (Tây Ban Nha), cho biết Bà chứng kiến con trai mình sử dụng dịch vụ chuyển tiền xuyên biên giới của một đối thủ vì giá rẻ hơn và nhanh hơn. Chính điều đó đã thuyết phục Bà đưa Santander trở thành ngân hàng quốc tế đầu tiên tung ra dịch vụ thanh toán xuyên biên giới dựa trên blockchain.

Tuy nhiên, không phải ngân hàng truyền thống nào cũng thành công. Năm 2013, BNP Paribas (Pháp) đã tung ra ngân hàng số hoạt động độc lập là Hello Bank. Đến nay, Hello Bank mới chỉ có hơn 3 triệu khách hàng, trong đó một số khách hàng có được nhờ thâu tóm Consorsbank tại CHLB Đức và Compte-Nickel tại Pháp. Điều đó cho thấy, triển khai các dịch vụ mới không phải là việc làm dễ dàng.

Tháng 8/2018, UBS (Thụy Sĩ) cho biết đã đóng cửa dịch vụ đầu tư trực tuyến tự động SmartWealth đối với những khách hàng mới. Ngân hàng cũng đã ra mắt một dịch vụ tư vấn dựa trên trí tuệ nhân tạo vào năm 2016, một phần trong nỗ lực đầu tư 1 tỉ USD nhằm thu hút các khách hàng trẻ tuổi hơn và mở rộng dịch vụ quản lý tài sản không chỉ dành cho giới siêu giàu. Tuy nhiên, giá cao của dịch vụ này cùng với mức đầu tư tối thiểu quá cao được cho là nguyên nhân khiến những khách hàng tiềm năng quay lưng. UBS thừa nhận, tiềm năng trong tương lai gần của dịch vụ này rất hạn chế.

Theo nhận định của các chuyên gia, thách thức đối với các ngân hàng là tăng cường kết nối nhu cầu giữa các ngân hàng thông qua các kênh do khách hàng quyết định. Để đáp ứng nhu cầu của khách hàng, các ngân hàng cần tập trung vào việc cải thiện công nghệ số theo hướng cung cấp nhanh chóng, quy mô lớn và hiệu quả (agility, scalability and eficiency).

Các ngân hàng đang trải qua vô vàn thách thức cạnh tranh từ các doanh nghiệp phi ngân hàng và doanh nghiệp fintech quy mô nhỏ. Vì thế, để chiến thắng cạnh tranh và tiếp tục dẫn đầu trong kỷ nguyên ngân hàng số, không chỉ có mạng website tốt, kết nối truyền thông xã hội và ngân hàng di động, mà cần đổi mới công nghệ phá bĩnh. Trong đó, trí tuệ nhân tạo (AI), ML, blockchain, Analytics, điện toán đám mây là những ưu tiên hàng đầu.

Trong tương lai, ngân hàng số sẽ tiếp tục dẫn đầu và là sự kiện lớn nhất trong lĩnh vực ngân hàng, bao gồm đổi mới dịch vụ tài chính thông qua các dịch vụ trực tuyến như thanh toán điện tử, AI, dữ liệu lớn, blockchain, CX, phá bĩnh, quyền riêng tư, API, các kênh và chiến lược công nghệ.

Đa số các chuyên gia đều cho rằng, phát triển ngân hàng số không có nghĩa là phải đầu tư lớn hoặc làm rung chuyển mãnh liệt công nghệ thông tin. Đầu tư quy mô lớn là cần thiết trong một số lĩnh vực, nhưng về cơ bản là cần khai thác triệt để các thành tố hiện tại để tận dụng cơ hội. Các ngân hàng cần cân nhắc, tập trung vào những thành tố này và đầu tư lựa chọn có mục tiêu.

Tối đa hóa việc sử dụng công nghệ hiện có. Nhiều ngân hàng đã mở rộng đầu tư dịch vụ ngân hàng trực tuyến và quảng cáo hình ảnh, nhưng không sử dụng rộng rãi; đưa ra cương lĩnh phát triển nhanh chóng, nhưng không gây áp lực khai thác sử dụng. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có đánh giá hệ thống về năng lực hiện có, mức độ sử dụng công nghệ, và những rào cản chấp nhận dịch vụ mới.

Can thiệp công nghệ với mức đầu tư khiêm tốn. Các ngân hàng có thể thu được lợi nhuận đáng kể mà chỉ cần những khoản đầu tư nhỏ theo mục tiêu lựa chọn như mở rộng việc triển khai các công cụ tương tự e-forms và hệ thống làm việc liên tục, có thể được tiến hành tương đối nhanh, đôi khi không cần hòa nhập sâu vào những cấu trúc phức tạp đã có.

Sắp đặt một số điểm lựa chọn lớn nhất. Có những vị trí cần theo đuổi đầu tư sâu rộng. Tuy nhiên, thay vì cố gắng tự động hóa mọi khía cạnh của quy trình hoặc sản phẩm hiện hành, chỉ cần hướng tới một số khía cạnh có thể dẫn dắt tiêu thụ năng lực lớn nhất và tạo thu nhập cao. Không nên xây dựng niềm hy vọng trở thành đế chế số và theo đuổi lợi ích đó. Các ngân hàng cần tập trung vào những đầu tư cấp tiến nhất, xóa bỏ những quầy giao dịch lạc hậu, triển khai những giải pháp công nghệ số mới, và tái đầu tư vào quy trình đang hoạt động.

Xử lý vấn đề con người. Công nghệ sẽ không giúp đỡ gì, nếu không xử lý những vấn đề về con người vốn đã và đang được dẫn dắt bởi số hóa. Điều này đòi hỏi phải suy ngẫm về mô hình tổ chức, nhất là về kỹ năng, cấu trúc, động cơ, và hiệu quả quản lý. Bao gồm, lựa chọn cấu trúc và mục tiêu đúng đắn, tập trung vào kết quả kinh doanh, chứ không phải là hoạt động số, mô phỏng và thực hiện tầm nhìn về con người.

Sự phát triển của TTKDTM tại Việt Nam

Tại Việt Nam, cuộc đua kỹ thuật số đang diễn ra đồng loạt tại hàng loạt ngân hàng, tập trung vào việc triển khai các dịch vụ như ngân hàng internet, ngân hàng di động, liên kết hoặc đầu tư vào ví điện tử và phát hành ứng dụng. Các phương tiện và dịch vụ thanh toán hiện đại ngày càng phát triển và từng bước đi vào cuộc sống, góp phần thúc đẩy thanh toán điện tử trực tuyến.

Các đơn vị trong ngành Ngân hàng đã nghiên cứu, ứng dụng nhiều công nghệ mới, hiện đại vào hoạt động thanh toán như: Áp dụng xác thực vân tay, nhận diện khuôn mặt, sinh trắc, sử dụng QR Code, tokenization, thanh toán phi tiếp xúc, công nghệ mPOS. Đây là những hình thức thanh toán hiện đại, an toàn, tiện lợi, được người tiêu dùng hưởng ứng tích cực.

Cho đến đầu năm 2020, cả nước có trên 130 triệu thuê bao điện thoại và 16 triệu thuê bao internet, khoảng 72% dân số sử dụng điện thoại thông minh. Năm 2019, kinh tế số của Việt Nam ước đạt giá trị 12 tỷ USD, gấp 4 lần năm 2015 và sẽ đạt 43 tỷ USD trong năm 2025. Số người mở và sử dụng tài khoản tiếp tục tăng cao, góp phần thu hút nguồn vốn nhàn rỗi từ mọi tầng lớp dân cư và mở rộng dịch vụ TTKDTM. Tính đến cuối tháng 6/2020, cả nước có khoảng 93,7 triệu tài khoản cá nhân, tăng 11,6% so với cùng kỳ năm trước. Đến nay, đã có 75 tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán triển khai dịch vụ thanh toán qua internet và 45 tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán thực hiện qua điện thoại di động (ĐTDĐ). Trong 6 tháng đầu năm 2020, thanh toán qua mạng internet đạt trên 200 triệu giao dịch, với giá trị khoảng 12,9 triệu tỷ đồng (giảm 1,9% về số lượng nhưng tăng 36% về giá trị so với cùng kỳ năm 2019); thanh toán qua ĐTDĐ đạt trên 472 triệu giao dịch, với giá trị khoảng 4,9 triệu tỷ đồng (tăng tương ứng 178% và 177% so với cùng kỳ năm 2019).

Nhằm thúc đẩy phát triển thanh toán qua ĐTDĐ, nghiệp vụ thanh toán bằng QR Code đã được các tổ chức quan tâm phát triển. Đến nay, khoảng 30 ngân hàng đã triển khai dịch vụ thanh toán QR Code, với tổng cộng hơn 70.000 điểm chấp nhận thanh toán QR Code trên toàn thị trường.

Dịch vụ thanh toán thẻ cũng tiếp tục được quan tâm phát triển, các NHTM đã tích hợp thêm nhiều tính năng vào thẻ ngân hàng để sử dụng thanh toán hàng hóa, dịch vụ; đồng thời, chú trọng nâng cao chất lượng dịch vụ thẻ cũng như độ an toàn trong thanh toán thẻ. Đến cuối tháng 6/2020, cả nước có khoảng 106 triệu thẻ ngân hàng đang lưu hành, tăng 14,5 % so với cùng kỳ năm 2019. Nhờ đó, thanh toán nội địa qua thẻ ngân hàng đạt trên 171 triệu giao dịch với giá trị đạt khoảng 399 nghìn tỷ đồng, tăng tương ứng 20,9% và 9,1% so với cùng kỳ năm 2019. Tương tự, thanh toán qua POS đạt trên 154 triệu giao dịch, tăng 20,8% so với cùng kỳ năm 2019.

Hệ thống TTĐTLNH đã được kết nối với toàn bộ 63 KBNN cấp tỉnh trong cả nước, đáp ứng nhu cầu thu, chi ngân sách của người dân và doanh nghiệp một cách nhanh chóng, kịp thời; có khoảng 50 NHTM hoàn thành kết nối với hệ thống nộp thuế điện tử của Tổng cục Thuế, Hải quan trên 63 tỉnh/thành phố và tất cả các quận, huyện trên cả nước, với 95% số thu hải quan được thực hiện qua ngân hàng; 99% doanh nghiệp đăng ký nộp thuế điện tử; 27 ngân hàng và 10 tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán phối hợp triển khai dịch vụ thu tiền điện, đưa tổng mức thanh toán qua ngân hàng lên gần 90%; v.v.

Theo tính toán của các ngân hàng, ngân hàng kỹ thuật số sẽ giúp giảm được tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) từ 50% xuống chỉ còn từ 20%. Vì vậy, các ngân hàng bán lẻ không thể đứng ngoài cuộc chơi vừa giúp tăng trải nghiệm dịch vụ, giữ chân khách hàng, vừa giúp tăng doanh số và lợi nhuận.

Mặc dù phát triển với tốc độ cao trong những năm gần đây nhưng tỷ trọng TTKDTM tại Việt Nam vẫn ở mức khiêm tốn. Nguyên nhân cơ bản là do thói quen sử dụng tiền mặt vẫn phổ biến, còn có tâm lý e ngại khi tiếp cận với công nghệ thanh toán mới, cũng như lo ngại về an ninh, an toàn khi sử dụng các phương thức thanh toán trực tuyến; một số lượng lớn lao động tham gia khu vực kinh tế phi chính thức và kinh tế tư nhân với phương thức trả lương chủ yếu là tiền mặt, nên rất khó triển khai dịch vụ TTKDTM; thu nhập bình quân ở mức thấp, phần lớn chỉ đáp ứng nhu cầu chi tiêu hàng ngày với phương thức chủ yếu là thanh toán tiền mặt; phương thức chi trả lương hưu vẫn phổ biến là tiền mặt trực tiếp; hoạt động thương mại bán lẻ mở rộng, nhưng thanh toán tiền mặt vẫn phổ biến, tỷ trọng thanh toán qua thẻ chưa đáng kể; hạ tầng kỹ thuật và công nghệ chưa theo kịp thời tốc độ phát triển thanh toán hiện nay; cơ sở pháp lý chưa hoàn thiện, đặc biệt là thiếu sự phối hợp giữa các bộ, ngành trong việc thay đổi các quy định quản lý dân sự thông thường, gây khó khăn và tốn kém cho nền kinh tế nói chung và lĩnh vực ngân hàng nói riêng; chưa có chính sách ưu đãi thực chất để thu hút khách hàng sự tham gia thanh toán trực tuyến; v.v.

Chuyển đổi số và số hóa dịch vụ ngân hàng là xu hướng phát triển tất yếu

Xu hướng chuyển đổi số và số hóa dịch vụ ngân hàng tiếp tục diễn ra mạnh mẽ tại Việt Nam và là xu hướng phát triển tất yếu. Trong đó, thanh toán qua các thiết bị thông tin di động được Chính phủ xác định là định hướng cần tiếp tục tập trung phát triển khai các mô hình, dịch vụ thanh toán mới, ứng dụng công nghệ mới như như xác thực khách hàng điện tử (e-KYC) trong hoạt động ngân hàng, sử dụng QR Code, tokenization, NFC, E- wallet, mPOS, dịch vụ ATM thế hệ mới, v.v.

Gần đây, Chính phủ đã yêu cầu cho phép thí điểm một số mô hình dịch vụ Mobile money để đẩy mạnh tài chính toàn diện, cho phép chủ thuê bao di động có hoặc không có tài khoản ngân hàng được nạp một giá trị vào tài khoản di động, chuyển khoản tới thuê bao di động có đăng ký dịch vụ khác và cho phép người nhận có thể chuyển giá trị đó thành tiền mặt một cách đơn giản với chi phí rất thấp.

Hiện nay, vấn đề đang nổi lên là rủi ro thanh khoản, khi nhiều doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản do những khó khăn bắt nguồn từ đại dịch COVID-19, gây sức ép không nhỏ lên hệ thống tài chính toàn cầu. Trong quá trình vận hành máy móc cũng có thể xảy ra rủi ro như lỗi kỹ thuật của hệ thống (không có hệ thống dự phòng hoặc hệ thống dự phòng hoạt động không đúng); lỗi của con người trong quá trình thực hiện; quy trình triển khai không đạt chuẩn, không phân định đúng trách nhiệm; lỗi do bên thứ ba gây ra (như cung cấp điện, đường truyền internet).

Một thách thức không nhỏ của các ngân hàng khi nhảy vào cuộc đua số hóa là cạnh tranh với các công ty fintech chuyên về ví điện tử và cho vay ngang hàng đang hoạt động tại Việt Nam. Với lợi thế công nghệ, thủ tục đơn giản, linh hoạt hơn ngân hàng, những fintech này đã tiếp cận nhiều người dùng thời gian qua.

Ngoài ra, xu hướng phát triển nhanh chóng của công nghệ thanh toán mới cũng không tránh khỏi những rủi ro, do môi trường pháp lý thường xử lý sau khi vấn đề phát sinh, chưa kể đến những vi phạm của đơn vị cung cấp dịch vụ trực tuyến như thực hiện các hoạt động ngoài khuôn khổ pháp luật, thực hiện không đúng các cam kết với khách hàng. Trong khi đó, quy định cho những vấn đề mới như bảo vệ người tiêu dùng trong lĩnh vực tài chính, bảo vệ tính riêng tư dữ liệu người dùng, chuẩn kết nối mở, chia sẻ dữ liệu, vẫn chưa được cơ quan quản lý ban hành để tạo sự an tâm cho các ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán đầu tư vào hạ tầng, giải pháp fintech và nguồn nhân lực. Mô hình thanh toán trực tuyến cũng dẫn đến những vấn đề về rủi ro an toàn, bảo mật thông tin khách hàng, tội phạm rửa tiền và tài trợ khủng bố. Đối với khách hàng sử dụng dịch vụ thanh toán trực tuyến, mối quan tâm hàng đầu là sự an toàn và chế độ bảo mật thông tin tài khoản cá nhân.

Để đáp ứng nhu cầu phát triển TTKDTM trong nước và theo kịp xu hướng phát triển trên thế giới, ngành Ngân hàng cần phối hợp với các bộ, ngành liên quan cần tiếp tục nghiên cứu xây dựng, sửa đổi, bổ sung hành lang pháp lý cho hoạt động động TTKDTM, nhất là thanh toán trực tuyến, tạo thuận lợi cho việc chuyển đổi số của các ngân hàng; xử lý các vấn đề về tiền kỹ thuật số quốc gia; có giải pháp hiệu quả để nhanh chóng hoàn thiện cơ sở hạ tầng phục vụ TTKDTM; nghiên cứu, phát triển các hình thức thanh toán mới và hiện đại như QR Code, tokenization, thanh toán không tiếp xúc trên thiết bị di động; tập trung chỉ đạo phát triển các dịch vụ thanh toán bán lẻ, như: Dịch vụ thanh toán thẻ, phát triển, sắp xếp, hợp lý hóa, nâng cao chất lượng, hiệu quả mạng lưới thiết bị chấp nhận thẻ; hoàn thiện hệ thống thanh toán nội bộ của các ngân hàng; phát triển thanh toán điện tử phục vụ thương mại điện tử; và phát triển TTKDTM ở khu vực nông thôn gắn với việc triển khai Chiến lược Quốc gia về tài chính toàn diện; tăng cường quản lý, giám sát những hệ thống thanh toán quan trọng, dịch vụ thanh toán mới, thanh toán xuyên biên giới, đảm bảo hoạt động thanh toán trong nền kinh tế hoạt động thông suốt, an toàn, và hiệu quả; hoàn thành kế hoạch chuyển đổi từ thẻ từ sang thẻ chip tại Việt Nam theo TCCS đối với thẻ chip nội địa; triển khai Tiêu chuẩn cơ sở QR Code; đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, đào tạo, hướng dẫn và bảo vệ người người tiêu dùng trong TTKDTM.

Xuân Thanh

Tài liệu tham khảo:

- Báo cáo của McKinsey & Company về tình hình thanh toán toàn cầu;

- BIS: Tính toán nền tảng phân tích dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo;

- BIS: Xu hướng thay đổi cơ bản trong hệ thống ngân hàng sau khủng hoảng;

- Cổng thông tin điện tử NHNN;

- IMF: Báo cáo cập nhật của về triển vọng phát triển tài chính toàn cầu;

- Nhịp cầu Đầu tư: Dịch vụ ngân hàng trong kỷ nguyên số.