Trả lời chất vấn Đại biểu Quốc hội Hồ Thị Minh - Quảng Trị

Trước hết, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) trân trọng cảm ơn của Đại biểu Hồ Thị Minh, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị đã quan tâm, ủng hộ và đánh giá tích cực đối với những nỗ lực hoạt động của ngành Ngân hàng trong thời gian vừa qua.

Về ý kiến chất vấn của Đại biểu nêu tại phiếu chất vấn số 85/GS-PCCV, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước có ý kiến trả lời như sau:

1. Về vấn đề hỗ trợ khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 theo Thông tư 01/2020/TT-NHNN.

      Trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 tác động không nhỏ đến mọi mặt đời sống kinh tế xã hội, NHNN đã triển khai có hiệu quả các công cụ chính sách tiền tệ, chỉ đạo hệ thống tổ chức tín dụng (TCTD) triển khai đồng bộ các giải pháp về tín dụng và dịch vụ ngân hàng nhằm tháo gỡ khó khăn cho người dân, doanh nghiệp vượt qua ảnh hưởng của đại dịch, cụ thể:

      - Ngay khi xảy ra dịch bệnh, NHNN đã chủ động ban hành các văn bản và tổ chức làm việc trực tiếp với các TCTD, yêu cầu TCTD rà soát, đánh giá mức độ ảnh hưởng của dịch bệnh đối với khách hàng để xây dựng chương trình, kịch bản hành động của ngân hàng nhằm tháo gỡ khó khăn cho khách hàng;

      - Kịp thời ban hành Thông tư số 01/2020/TT-NHNN ngày 13/3/2020 quy định về việc TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ nhằm hỗ trợ khách hàng chịu ảnh hưởng do dịch Covid-19, tạo khuôn khổ pháp lý để các TCTD cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi vay, giữ nguyên nhóm nợ; Chỉ thị 02/CT-NHNN ngày 31/3/2020 chỉ đạo các TCTD tiết giảm chi phí, điều chỉnh kế hoạch kinh doanh, chỉ tiêu lợi nhuận phù hợp để dành nguồn lực chia sẻ khó khăn, hỗ trợ khách hàng thông qua giảm mạnh lãi suất cho vay, triển khai các chương trình, chính sách cho vay ưu đãi lãi suất đối với khách hàng thuộc các ngành, lĩnh vực bị ảnh hưởng do dịch; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xét duyệt hồ sơ vay vốn, nâng cao khả năng tiếp cận vốn vay của khách hàng, công khai minh bạch các thủ tục, điều kiện đối với khách hàng.

- Khẩn trương triển khai Nghị quyết số 42/NQ-CP ngày 09/4/2020 của Chính phủ về các biện pháp hỗ trợ người dân gặp khó khăn do đại dịch COVID-19: Thực hiện cho vay tái cấp vốn 16.000 tỷ đồng từ NHNN để NHCSXH có nguồn vốn cho vay đơn vị để trả lương cho người lao động bị ngừng việc với lãi suất 0%, không cần tài sản bảo đảm theo đúng tinh thần Nghị quyết 42 của Chính phủ và Quyết định 15 của Thủ tướng Chính phủ.

- Phối hợp với các địa phương1 tổ chức 15 hội nghị kết nối ngân hàng - doanh nghiệp nhằm hỗ trợ khách hàng gặp khó khăn do dịch Covid-19, từ đó nắm bắt tình hình thực hiện các giải pháp của ngành ngân hàng để kịp thời xử lý các vướng mắc phát sinh, đồng thời đẩy mạnh gắn kết giữa ngành ngân hàng với các Sở, ngành địa phương và các doanh nghiệp trên địa bàn.

      Tất cả các TCTD, kể cả công ty tài chính, ngân hàng nước ngoài đã vào cuộc kịp thời, khẩn trương triển khai các giải pháp hỗ trợ khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch Covi-19 và đạt được những kết quả rất tích cực. Đến 09/11/2020, các TCTD (không bao gồm NHCSXH) đã: (i) Cơ cấu lại thời hạn trả nợ cho 272.183 khách hàng với dư nợ 341.855 tỷ đồng; (ii) Miễn, giảm, hạ lãi suất cho 552.725 khách hàng, với dư nợ 931.018 tỷ đồng; (iii) Cho vay mới lãi suất ưu đãi với doanh số lũy kế từ 23/01/2020 đến nay đạt 2.017.761 tỷ đồng cho 356.385 khách hàng. Ngoài ra, NHCSXH đã thực hiện: (i) Gia hạn nợ cho 166.709 khách hàng, với dư nợ 4.163 tỷ đồng; (ii) Cho vay mới đối với 1.834.877 khách hàng, với số tiền 66.773 tỷ đồng.

- Bên cạnh các giải pháp về tín dụng, NHNN thực hiện điều chỉnh giảm đồng bộ các mức lãi suất điều hành nhằm ổn định và giảm mặt bằng lãi suất cho vay, tạo điều kiện cho người dân, doanh nghiệp giảm lãi suất vay vốn đối với cả các khoản vay hiện hữu và vay mới. Từ đầu năm 2020 đến nay, NHNN đã 3 lần giảm đồng bộ các mức lãi suất với quy mô cắt giảm tương đối mạnh, tổng mức giảm 1,5-2,0%/năm lãi suất điều hành, giảm 0,6-1,0%/năm trần lãi suất tiền gửi ngắn hạn bằng VNĐ; đặc biệt giảm 1,5%/năm trần lãi suất cho vay ngắn hạn bằng VNĐ đối với các lĩnh vực ưu tiên (hiện về mức 4,5%/năm).

Với phương châm là chia sẻ khó khăn và đồng hành cùng người dân và doanh nghiệp bằng chính nguồn lực của ngành ngân hàng, các giải pháp được triển khai trong thời gian qua, đặc biệt là giải pháp cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, giữ nguyên nhóm nợ đã đạt được kết quả cụ thể, tích cực, giúp giảm áp lực cho doanh nghiệp trong trả nợ vay ngân hàng và tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp tục vay mới khôi phục và ổn định sản xuất, kinh doanh. Đây là nỗ lực rất lớn của ngành ngân hàng trong điều kiện cũng là đối tượng chịu ảnh hưởng bởi dịch Covid 19.

Để việc triển khai Thông tư 01/2020/TT-NHNN phù hợp hơn với tình hình thực tiễn, trên cơ sở nghiên cứu kiến nghị của các TCTD, phản ánh của các Hiệp hội, doanh nghiệp, địa phương và các tổ chức, cá nhân liên quan trong quá trình thực hiện Thông tư 01/2020/TT-NHNN, NHNN đang khẩn trương phối hợp với Bộ Tài chính để xây dựng, hoàn thiện dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư 01/2020/TT-NHNN nhằm tháo gỡ khó khăn và tiếp tục hỗ trợ có hiệu quả cho khách hàng vay vốn.

2. Về chính sách của ngành ngân hàng hỗ trợ xử lý rủi ro do thiên tai, biến đổi khí hậu và trường hợp đề nghị xử lý nợ của Công ty lâm nghiệp Bến Hải.

2.1. Về chính sách của ngành ngân hàng hỗ trợ xử lý rủi ro do thiên tai, biến đổi khí hậu.

- Đối với các khách hàng bị rủi ro thuộc tất cả các lĩnh vực sẽ được hưởng các biện pháp xử nợ lý gồm: Cơ cấu lại thời hạn trả nợ (điều chỉnh kỳ hạn trả nợ; gia hạn nợ); miễn giảm lãi vay theo quy định nội bộ của TCTD; xử tài sản bảo đảm để thu hồi nợ.

- Đối với những khách hàng vay vốn thuộc lĩnh vực nông nghiệp nông thôn bị ảnh hưởng do nguyên nhân khách quan bất khả kháng, thiên tai, dịch bệnh trên phạm vi rộng, sẽ được TCTD xem xét: (i) cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giữ nguyên nhóm nợ; (ii) khoanh nợ không tính lãi trong thời gian tối đa 2-3 năm; (iii) được TCTD căn cứ khả năng tài chính xem xét miễn, giảm lãi vay, ưu tiên thu nợ gốc trước, nợ lãi sau; cho vay mới khôi phục hoạt động sản xuất kinh doanh.

Trên thực tế, khi xảy ra thiên tai, dịch bệnh, NHNN đã có văn bản chỉ đạo2 các TCTD kịp thời áp dụng các biện pháp hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho khách hàng theo quy định pháp luật hiện hành về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn và quy định pháp luật liên quan khác; đồng thời, chủ động cân đối vốn để đáp ứng đầy đủ nhu cầu vay mới phục vụ sản xuất, kinh doanh của người dân. Cụ thể kết quả thực hiện như sau:

+ Về hỗ trợ cho khách hàng vay vốn bị ảnh hưởng bởi đợt hạn mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long cuối 2019 – đầu 2020: Các TDTD đã: (i) Cơ cấu lại thời hạn trả nợ cho 1.833 khách hàng với dư nợ trên 2.083 tỷ đồng; (ii) Miễn giảm lãi vay cho 627 khách hàng với số tiền gần 1,9 tỷ đồng; (iii) Cho vay mới để khôi phục sản xuất đối với 924 khách hàng với doanh số cho vay đạt trên 740 tỷ đồng; (iv) Riêng NHCSXH đã và đang thực hiện khoanh nợ cho 278 khách hàng với dư nợ trên 4,1 tỷ.

+ Về hỗ trợ cho khách hàng bị ảnh hưởng bởi đợt bão lũ tại Miền Trung tháng 10/2020: Đến 15/11/2020, các TCTD đã (i) Cơ cấu lại thời hạn trả nợ cho 1.360 khách hàng với dư nợ gần 109 tỷ đồng; (ii) Miễn giảm lãi vay cho 13.458 khách hàng với dư nợ được miễn, giảm lãi là 6.941 tỷ đồng; (iii) Cho vay mới để khôi phục sản xuất đối với 2.545 khách hàng với doanh số cho vay đạt 774 tỷ đồng; (iv) Riêng Ngân hàng chính sách xã hội (NHCSXH) thực hiện khoanh nợ cho 2.087 khách hàng với dư nợ 85,93 tỷ đồng, xóa nợ cho 23 khách hàng số tiền 470 triệu đồng.

2.2. Về đề nghị được xử lý rủi ro (gia hạn nợ) đối với khoản vay đầu tư Dự án trồng rừng kinh tế tại Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) của Công ty TNHH MTV lâm nghiệp Bến Hải-Quảng Trị.

- NHCSXH và VDB là loại hình ngân hàng chính sách do Chính phủ thành lập theo quy định tại Điều 17 Luật các TCTD, được tổ chức, hoạt động theo quy định riêng của Chính phủ. Do đó, các cơ chế về cho vay, xử lý rủi ro của các TCTD không điều chỉnh đối với NHCSXH và VDB.

- Việc cho vay, xử lý rủi ro đối với khoản vay tại VDB được thực hiện theo quy định tại Nghị định 32/2017/NĐ-CP ngày 31/3/2017 của Chính phủ, theo đó: Việc sử dụng Quỹ dự phòng rủi ro và thẩm quyền xử lý rủi ro được thực hiện theo Quy chế xử lý rủi ro tín dụng tại VDB do Thủ tướng Chính phủ quy định.

Hiện nay, Bộ Tài chính đã dự thảo Quy chế xử lý rủi ro tín dụng tại VDB để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định. Do vậy, việc xử lý rủi ro cho khoản vay của Công ty TNHH MTV lâm nghiệp Bến Hải-Quảng Trị tại Ngân hàng Phát triển Việt Nam sẽ được xem xét xử lý sau khi Quy chế xử lý rủi ro tín dụng tại VDB được ban hành.

Trên đây là ý kiến trả lời của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về nội dung chất vấn của Đại biểu Quốc hội Hồ Thị Minh. Thống đốc Ngân hàng Nhà nước rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ hơn nữa của Đại biểu đối với hoạt động của ngành Ngân hàng.

Trân trọng cảm ơn Đại biểu./.