a) Tên Đề tài: Xây dựng Bộ chỉ số điều kiện tài chính quốc gia (domestic financial conditions) trong điều kiện hội nhập tài chính ở Việt Nam - Mã số: ĐTNH.013/19
b) Tổ chức chủ trì: Học viện Ngân hàng
c) Chủ nhiệm và người tham gia chính:
- Chủ nhiệm: PGS.TS. Nguyễn Thanh Phương – Trưởng Khoa Tài chính, Học viện Ngân hàng.
- Thư ký: PGS.TS. Trần Thị Xuân Anh – Phó Trưởng Khoa Tài chính, Học viện Ngân hàng.
- Thành viên tham gia:
1. PGS.TS. Tô Kim Ngọc – Phó Giám đốc Trường Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam;
2. TS. Phạm Tiến Mạnh – Phó Trưởng bộ môn, Khoa Tài chính, Học viện Ngân hàng;
3. TS. Trần Thị Thu Hương – Giảng viên, Khoa Tài chính, Học viện Ngân hàng;
4. ThS. Ngô Thị Hằng – Giảng viên, Khoa Tài chính, Học viện Ngân hàng;
5. CN. Hoàng Thị Phương – Chuyên viên, Trung tâm Thông tin tín dụng quốc gia Việt Nam, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
d) Các chủ đề nghiên cứu chính:
- Nghiên cứu khung lý luận về chỉ số điều kiện tài chính quốc gia và cách xây dựng chỉ số điều kiện tài chính quốc gia trong bối cảnh hội nhập tài chính.
- Nghiên cứu kinh nghiệm xây dựng chỉ số điều kiện tài chính quốc gia ở các nước trên thế giới và rút ra bài học cho Việt Nam.
- Phân tích thực trạng hội nhập tài chính Việt Nam và xây dựng chỉ số điều kiện tài chính quốc gia cho Việt Nam trong bối cảnh hội nhập tài chính
- Đề xuất các điều kiện để triển khai xây dựng chỉ số điều kiện tài chính quốc gia tại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập tài chính.
đ) Thời gian bắt đầu và thời gian kết thúc:
- Thời gian bắt đầu: Tháng 12/2019.
- Thời gian kết thúc: Tháng 07/2021
e) Kinh phí thực hiện: 165 triệu đồng.
g) Kết quả thực hiện: Giỏi
h) Mô tả tóm tắt:
Nhằm mục tiêu nghiên cứu, đề xuất hệ thống chỉ tiêu đo lường điều kiện tài chính quốc gia, đề tài ĐTNH.013/19 đã triển khai các nội dung nghiên cứu cụ thể như sau:
Chương 1 nghiên cứu những vấn đề cơ bản về điều kiện tài chính quốc gia và hội nhập tài chính; khái niệm, các biến số, phương pháp xây dựng chỉ số điều kiện tài chính; Các nhân tố ảnh hưởng đến xây dựng chỉ số điều kiện tài chính quốc gia và xây dựng chỉ số điều kiện tài chính quốc gia trong điều kiện hội nhập tài chính. Đề tài cũng nghiên cứu kinh nghiệm xây dựng chỉ số điều kiện tài chính quốc gia ở một số nước trên thế giới như Mỹ, Châu Âu, và Canada và nhóm các quốc gia đang phát triển có nhiều đặc điểm khá tương đồng với Việt Nam (gồm Indonesia, Malta, Malaysia, Trung Quốc). Qua đó, nhóm nghiên cứu rút ra một số bài học kinh nghiệm cho Việt Nam như:
- Cần xây dựng và phát triển bộ chỉ số đánh giá điều kiện tài chính quốc gia có tính chất động để có thể dễ dàng và linh hoạt điều chỉnh cấu phần (chỉ tiêu) cấu trúc lên chỉ số khi điều kiện thị trường bị tác động bởi sự thay đổi cấu trúc thị trường tài chính, khủng hoảng …
- Cần lựa chọn cẩn thận các chỉ tiêu đưa vào việc cấu trúc chỉ số điều kiện tài chính.
- Có thể cân nhắc xây dựng các chỉ số phụ để đánh giá riêng tác động của chính sách tiền tệ tới biến động điều kiện tài chính quốc gia.
Ngoài ra, cần chú ý một số vấn đề mang tính chất kỹ thuật như: Việc xây dựng tỷ trọng cho các chỉ tiêu sử dụng để tính toán chỉ số điều kiện tài chính cần lưu ý tới mức độ đóng góp và mức quan trọng của phân khúc thị trường mà chỉ tiêu đại diện; các chỉ tiêu có mức độ tương quan lẫn nhau cao cũng nên được áp dụng mức tỷ trọng cao hơn; cần lưu ý, xem xét các điểm gãy cấu trúc...
Chương 2 của đề tài nghiên cứu tổng quan về hội nhập tài chính ở Việt Nam; Xây dựng chỉ số điều kiện tài chính quốc gia trong điều kiện hội nhập tài chính ở Việt Nam; Phân tích mối quan hệ giữa chỉ số điều kiện tài chính quốc gia của Việt Nam với các nước trong khu vực và trên thế giới. Qua đó, nhóm nghiên cứu đánh giá mặt được và hạn chế của việc xây dưng chỉ số điều kiện tài chính quốc gia trong điều kiện hội nhập tài chính ở Việt Nam.
Chương 3 nghiên cứu quan điểm và điều kiện hội nhập tài chính; Vai trò của chỉ số điều kiện tài chính quốc gia trong điều kiện hội nhập tại Việt Nam, qua đó đề xuất các điều kiện triển khai xây dựng chỉ số điều kiện tài chính quốc gia trong bối cảnh hội nhập tại Việt Nam, gồm: Lập kế hoạch và thực hiện tính toán chỉ số điều kiện tài chính quốc gia thường xuyên, liên tục; Xây dựng cơ sở dữ liệu đầu vào cho chỉ số điều kiện tài chính quốc gia; Đánh giá mức độ phát triển và hội nhập của thị trường tài chính quốc gia trước khi xây dựng chỉ số FCI (Financial Condition Index); Thường xuyên cập nhật các biến lựa chọn xây dựng FCI; Tiếp tục nghiên cứu các phương pháp xây dựng chỉ số FCI mới, tiên tiến trên thế giới; Phân trách nhiệm xây dựng chỉ số FCI cho một đơn vị; Định kỳ công bố chỉ số FCI quốc gia nhằm hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp, nhà đầu tư lẫn công chúng trong việc nắm bắt và dự báo được triển vọng của nền kinh tế./.