Trước hết, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) trân trọng cảm ơn Đại biểu Quốc hội Bùi Trí Dũng, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh An Giang đã quan tâm, ủng hộ và đánh giá tích cực đối với những nỗ lực hoạt động của ngành Ngân hàng trong thời gian vừa qua.
Về ý kiến chất vấn của Đại biểu Quốc hội nêu tại văn bản số 47/PC-VPQH của Văn phòng Quốc hội, Thống đốc NHNN có ý kiến trả lời như sau:
1. Về việc không lấy ý kiến các quỹ tín dụng nhân dân (QTDND) khi ban hành Thông tư số 03/2014/TT-NHNN
Trước khi ban hành Thông tư 03/2014/TT-NHNN, NHNN đã tiến hành triển khai thí điểm Đề án thành lập Quỹ an toàn hệ thống QTDND tại Thái Bình từ năm 2004. Năm 2007, NHNN tiếp tục mở rộng triển khai thí điểm tại các tỉnh Hưng Yên và An Giang. Năm 2010, NHNN đã tiến hành tổng kết quá trình triển khai thí điểm việc thành lập Quỹ an toàn hệ thống QTDND tại 3 tỉnh nêu trên, trong đó NHNN đã thành lập Đoàn khảo sát và tổ chức buổi làm việc trực tiếp với NHNN chi nhánh tỉnh An Giang, Ban quản lý Quỹ an toàn tỉnh An Giang và đại diện các QTDND trên địa bàn tỉnh An Giang.
Trên cơ sở tổng kết chương trình thí điểm thành lập Quỹ an toàn hệ thống QTDND tại 3 tỉnh Thái Bình, Hưng Yên và An Giang, NHNN đã tiến hành xây dựng và ban hành Thông tư 03/2014/TT-NHNN ngày 23/01/2014 về Quỹ bảo đảm an toàn hệ thống QTDND để tổ chức áp dụng trên phạm vi cả nước.
Trong quá trình dự thảo Thông tư, thực hiện quy định về trình tự, thủ tục ban hành văn bản quy phạm pháp luật, NHNN đã gửi dự thảo Thông tư xin ý kiến Hiệp hội QTDND (công văn số 6890/NHNN-TTGSNH ngày 01/9/2011) và đăng tải dự thảo Thông tư trên Website NHNN để lấy ý kiến rộng rãi của các tầng lớp nhân dân trước khi ban hành.
Như vậy, trước khi ban hành, dự thảo Thông tư đã được NHNN gửi xin ý kiến hệ thống QTDND thông qua Hiệp hội QTDND là tổ chức xã hội, nghề nghiệp tự nguyện của các QTDND, đại diện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các QTDND.
2. Về điều chỉnh mức phí trích nộp Quỹ bảo toàn hàng năm từ mức 0,08% xuống còn khoảng 0,02%
Hoạt động của các QTDND có tính tương hỗ lẫn nhau và liên kết chặt chẽ thành hệ thống. Việc thành lập Quỹ bảo đảm an toàn hệ thống QTDND (Quỹ bảo toàn) nhằm hỗ trợ kịp thời cho các QTDND gặp khó khăn. Quỹ bảo toàn hình thành trên cơ sở phí nộp hằng năm của Ngân hàng Hợp tác xã (NHHTX) và các QTDND thành viên do NHHTX quản lý theo quy định của pháp luật.
Để xác định mức phí nộp hằng năm vào Quỹ bảo toàn, trong quá trình xây dựng Thông tư 03/2014/TT-NHNN, NHNN đã tiến hành đánh giá tác động của việc đóng phí trên các khía cạnh như sau: Thứ nhất, khả năng đóng góp của QTDND và không làm gia tăng chi phí, ảnh hưởng lớn đến hoạt động của QTDND; Thứ hai, việc tạo lập nguồn vốn của Quỹ bảo toàn để đáp ứng nhu cầu hỗ trợ tài chính cho QTDND khi gặp khó khăn về tài chính hoặc khả năng chi trả có thể khắc phục trở lại hoạt động bình thường.
Qua theo dõi thực tế, NHNN thấy rằng, mức phí hàng năm 0,08%/dư nợ cho vay mà các QTDND nộp vào Quỹ bảo toàn không ảnh hưởng đáng kể đến tình hình tài chính và hoạt động của QTDND (trừ QTDND đang bị lỗ). Mức phí này cũng đã được Bộ Tài chính nhất trí với NHNN trước khi NHNN ban hành Thông tư 03/2014/TT-NHNN.
Ngày 22/4/2015, tại Công văn số 1317/BTP-KTrVB gửi Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, Bộ Tư pháp cũng đã thống nhất mục đích của việc nộp phí cho Bảo hiểm tiền gửi và phí tham gia Quỹ bảo toàn của QTDND là hoàn toàn khác nhau nên không có cơ sở kết luận phí chồng phí như ý kiến phản ánh của Liên minh Hợp tác xã Việt Nam.
Để góp phần thực hiện thành công mục tiêu đảm bảo cho hệ thống QTDND hoạt động an toàn và hiệu quả trong giai đoạn 2011-2015 và giai đoạn tiếp theo như Đề án tái cơ cấu hệ thống các TCTD đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, NHNN rất mong Đại biểu Quốc hội và hệ thống QTDND trên địa bàn tỉnh An Giang ủng hộ và chia sẻ với các quy định tại Thông tư 03/2014/TT-NHNN nói chung và quy định về mức phí trích nộp Quỹ bảo toàn hệ thống QTDND nói riêng.
3. Về chỉ đạo Ngân hàng Hợp tác xã điều chỉnh Quy chế 179/QC-NHHT theo hướng rõ ràng hơn trong việc sử dụng các khoản chi của Quỹ bảo toàn và tổ chức bộ máy của Ban quản lý
Theo quy định tại Thông tư số 03/2014/TT-NHNN, Quy chế quản lý và sử dụng Quỹ bảo toàn do NHHTX ban hành và được thực hiện trong hệ thống QTDND sau khi được Đại hội thành viên NHHTX thông qua.
Quy chế 179/QC-NHHT về quản lý và sử dụng Quỹ bảo đảm an toàn hệ thống QTDND đã được Đại hội thành viên thường niên NHHTX năm 2013 thông qua. Ngày 27/8/2014, NHNN đã có công văn số 6253/NHNN-TTGSNH gửi NHHTX yêu cầu rà soát Quy chế 179/QC-NHHT để chỉnh sửa cho phù hợp với quy định hiện hành.
Trong thời gian tới, NHNN sẽ tiến hành đánh giá sơ kết việc thực hiện Thông tư số 03/2014/TT-NHNN để nghiên cứu hoàn thiện hơn các quy định về Quỹ bảo toàn phù hợp với yêu cầu quản lý Nhà nước và thực tiễn hoạt động của các QTDND.
Trên đây là ý kiến trả lời của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về nội dung chất vấn của Đại biểu Quốc hội Bùi Trí Dũng. Trong thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ hơn nữa của Đại biểu đối với hoạt động của ngành Ngân hàng.
Trân trọng cảm ơn Đại biểu./.