Nâng mức chi trả bảo hiểm tiền gửi

Nâng mức chi trả bảo hiểm tiền gửi

Thạch Bình

Theo các chuyên gia kinh tế, việc Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vừa ký quyết định nâng hạn mức chi trả thêm 25 triệu đồng so với mức trước đây (50 triệu đồng) đảm bảo hài hòa các lợi ích kinh tế trên thị trường.

Những món tiền gửi đang tăng

Ông Bùi Anh Đức, phụ trách mảng khách hàng cá nhân (SeABank), mức chi trả bảo hiểm tiền gửi tối đa 50 triệu đồng thời gian qua, các NHTM mới chỉ xem như một thủ tục cần làm cho khách hàng, nhiều người gửi tiền NH cũng không để ý đến bảo hiểm tiền gửi. Mức chi trả bảo hiểm tiền gửi hiện nay tối đa 50 triệu đã được xác lập từ năm 2005, trên cơ sở tính toán các mức chi trả bằng ba lần thu nhập bình quân đầu người. Thời điểm đó những thống kê của các TCTD cho thấy có đến 60-70% người gửi tiền dưới 50 triệu đồng thì mức chi trả bảo hiểm tiền gửi như vậy là khá hợp lý.

Tuy nhiên, hiện nay, Việt Nam đã là quốc gia có thu nhập trung bình - tức bình quân đầu người khoảng 45,7 triệu đồng/năm, theo các NHTMCP tại TP.HCM số lượng người gửi tiền 200-300 triệu đồng trong các NH đang chiếm hơn 50% tổng số lượng khách hàng tiền gửi, cùng với việc tính theo thu nhập bình quân của người dân để nâng hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi, còn có các yếu tố tăng trưởng kinh tế, lạm phát… thì việc nâng hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi lên 75 triệu đồng là phù hợp. Luật Bảo hiểm Tiền gửi 2012 tại Khoản 2, Điều 24 cũng ghi rõ hạn mức chi trả tiền bảo hiểm không cứng nhắc, mà “Thủ tướng Chính phủ quy định hạn mức trả tiền bảo hiểm theo đề nghị của NHNN trong từng thời kỳ”.

Theo TS. Bùi Quang Tín, Đại học Ngân hàng TP.HCM, trên thế giới hiện có 3 mô hình bảo hiểm tiền gửi cơ bản: mô hình chi trả, mô hình chi trả với quyền hạn mở rộng và mô hình giảm thiểu rủi ro. Căn cứ Luật Bảo hiểm Tiền gửi năm 2012 có thể thấy, Việt Nam đang thực hiện mô hình chi trả với quyền hạn mở rộng. Với cả chức năng tham gia vào quá trình kiểm soát đặc biệt đối với tổ chức tham gia bảo hiểm theo quy định của NHNN.

Nâng tầm cho bảo hiểm tiền gửi

Tính đến giữa năm 2016, Cơ quan Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam (DIV), đang theo dõi khoảng 3 triệu tỷ đồng tiền gửi tại trên 1.250 TCTD, trong đó 92 NHTM và 1.156 Quỹ tín dụng nhân dân. Tổng nguồn vốn của DIV khoảng trên 30.600 tỷ đồng, trong đó có 5.000 tỷ đồng là vốn điều lệ và số còn lại là nguồn thu từ phí bảo hiểm. Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý IV/2016 của 10 NHTM (BIDV, VietinBank, Vietcombank, SHB, MBB, Sacombank, ACB, VIB, NCB, Eximbank) tổng chi phí bảo hiểm tiền gửi trong năm 2016 là gần 2.142 tỷ đồng, tăng 34,73% so với năm 2015. Chi phí bảo hiểm tiền gửi bình quân hiện đang chiếm khoảng 3,64% tổng chi phí hoạt động của các ngân hàng, tăng so với mức 3,23% trong năm 2015.

Theo số liệu thống kê của DIV, nguồn vốn của tổ chức này hiện có trên 30.600 tỷ đồng, nếu Chính phủ cho phép DIV dùng một phần nguồn vốn này để tham gia xử lý các TCTD yếu kém thì đơn vị có thể tham gia được nếu các quy định hiện hành được sửa đổi. Hiện nay, DIV đang là một tổ chức thu phí bảo hiểm tiền gửi từ các TCTD, nếu dùng nguồn thu này để đầu tư vào việc xử lý các TCTD yếu kém thì lại chưa có cơ chế phòng ngừa cho những khoản đầu tư có rủi ro cao. Thêm vào đó, một cơ quan nếu vừa thu phí và chịu trách nhiệm bảo hiểm cho các khoản tiền gửi, vừa tham gia tái cơ cấu một TCTD thì sẽ không phù hợp với cơ chế thị trường.

Hiện nay DIV cũng ký hợp tác toàn diện với nhiều NHTM lớn nhằm thúc đẩy hợp tác phát triển và đa dạng hoá các sản phẩm, dịch vụ tài chính. Về dài hạn, lãnh đạo các NHTM cho rằng, nếu DIV đã được Chính phủ cho phép hạch toán như một DN bảo hiểm tiền gửi thì cần xin cơ chế sử dụng vốn để đầu tư vào các kênh hứa hẹn hiệu quả hơn so với đầu tư trái phiếu Chính phủ. Theo đó, có thể thiết kế ra các gói sản phẩm bảo hiểm tiền gửi phù hợp với nhu cầu của các NHTM với mức phí và mức chi trả hợp lý để hợp tác đôi bên cùng có lợi.