Xử lý nợ xấu là nhiệm vụ trọng tâm

Xử lý nợ xấu

là nhiệm vụ trọng tâm

Đức Nghiêm

Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng đã khẳng định như vậy tại buổi làm việc của NHNN với Tổ Công tác của Thủ tướng Chính phủ do Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng dẫn đầu để kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ do Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao NHNN, ngày 18/7, tại Hà Nội.

Kiên trì mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô

Tại buổi làm việc, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng đánh giá thời gian qua NHNN đã thực hiện các Nghị quyết của Đảng, Quốc hội, Chính phủ hết sức nghiêm túc. Điều này được thể hiện trong công tác điều hành chính sách tiền tệ (CSTT), phối hợp với chính sách tài khóa rất linh hoạt và chủ động. NHNN đã thành công trong vấn đề kiểm soát lạm phát góp phần ổn định kinh tế vĩ mô. Tuy nhiên, đầu năm 2016 đến nay, Chính phủ giao NHNN 477 nhiệm vụ và là các nhiệm vụ rất quan trọng. Đến nay, NHNN đã hoàn thành 397 nhiệm vụ; còn 80 nhiệm vụ chưa hoàn thành, trong đó 75 nhiệm vụ còn trong hạn và 5 nhiệm vụ quá hạn. Trong buổi làm việc, Bộ trưởng Mai Tiến Dũng cũng truyền đạt 6 vấn đề mà Thủ tướng Chính phủ đưa ra đề nghị NHNN cần sớm giải pháp thực hiện hiệu quả trong thời gian tới… Cụ thể: TTTD phải đạt từ 18 đến 20%; Cố gắng giảm lãi suất, tạo điều kiện cho nền kinh tế phát triển; Sớm triển khai Nghị quyết xử lý nợ xấu; Sớm đề xuất với Thủ tướng Chính phủ giải pháp huy động nguồn lực trong dân.

Cùng với đó là vấn đề sở hữu cổ phần tại các NHTM; Tạo điều kiện cho DN thế chấp tài sản (thủ tục thế chấp). Cuối cùng là vấn đề an toàn thông tin cho người gửi tiền để khuyến khích người dân giảm tiêu dùng bằng tiền mặt.

Báo cáo về thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm của ngành Ngân hàng 6 tháng đầu năm tại buổi làm việc, Phó Thống đốc Đào Minh Tú cho biết: Ngay từ đầu năm, NHNN đã ban hành 3 Chỉ thị chỉ đạo toàn ngành Ngân hàng tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp điều hành CSTT, hoạt động ngân hàng và đã thu được những kết quả tích cực như: Kiểm soát các chỉ tiêu tiền tệ, tín dụng theo mục tiêu kiểm soát lạm phát, hỗ trợ ổn định tỷ giá nhưng vẫn đảm bảo ổn định lãi suất để hỗ trợ nền kinh tế; Giữ ổn định mặt bằng lãi suất thông qua duy trì ổn định các mức lãi suất điều hành, điều tiết thanh khoản hợp lý; Chỉ đạo các TCTD mở rộng tín dụng có hiệu quả trên cơ sở định hướng tăng trưởng tín dụng cả năm khoảng 18% gắn với nâng cao chất lượng tín dụng, tập trung vào các lĩnh vực SXKD; Triển khai mạnh mẽ các chương trình tín dụng ưu đãi đối với một số ngành, lĩnh vực đặc thù, đặc biệt là đối với lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn. Tỷ giá cũng được NHNN điều hành linh hoạt phù hợp với diễn biến thị trường và mục tiêu CSTT. Nhờ đó, tỷ giá và thị trường ngoại tệ về cơ bản ổn định, thanh khoản thị trường tốt, các nhu cầu hợp lý, hợp pháp của tổ chức, cá nhân đều được hệ thống ngân hàng đáp ứng đầy đủ, kịp thời.

Phó Thống đốc Đào Minh Tú cũng đã đưa ra một số kiến nghị của Ngành như: Đề nghị Chính phủ thực hiện kiên trì mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững; tiếp tục kiên trì nguyên tắc thị trường trong điều hành kinh tế vĩ mô; Hạn chế sử dụng các công cụ CSTT thay cho các giải pháp về tài khóa ngân sách trong bối cảnh lạm phát có sức ép; Cân nhắc thận trọng và xem xét tổng thể các tác động khi đưa ra các chính sách hỗ trợ từ ngân sách đối với các ngành, lĩnh vực; Chỉ đạo các bộ, ngành địa phương phối hợp chặt chẽ có hiệu quả với NHNN trong việc thực hiện Đề án cơ cấu lại hệ thống các TCTD và XLNX giai đoạn 2016 - 2020. Ngành Ngân hàng cũng đề nghị Chính phủ sớm ban hành các văn bản hướng dẫn triển khai thực hiện Nghị quyết 42 của Quốc hội về thí điểm xử lý nợ xấu của các TCTD; Và đề nghị Chính phủ xem xét bổ sung vốn điều lệ cho các NHTM Nhà nước trong thời gian sớm nhất, nhằm giúp các NH bổ sung vốn cần thiết đáp ứng các yêu cầu quản trị tiên tiến, đặc biệt là tiêu chuẩn về Basel II…

Tín dụng sẽ linh hoạt tùy theo diễn biến của kinh tế vĩ mô

Liên quan tới 6 vấn đề mà Thủ tướng yêu cầu, Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng cho biết, NHNN sẽ báo cáo chi tiết, đầy đủ về việc tổ chức triển khai thực hiện trên thực tế và định hướng sắp tới của NHNN cả 6 vấn đề. Ngay tại buổi làm việc, Thống đốc cũng đã phát biểu ngắn gọn về 6 vấn đề này.

Theo đó, về vấn đề an toàn thanh toán cũng như hoạt động của hệ thống ATM, trên cơ sở chỉ đạo của Chính phủ, NHNN đã ban hành các văn bản tăng cường an toàn của hoạt động thanh toán. Trong năm nay NHNN cũng đã có chỉ thị riêng về vấn đề này. Liên quan tới vấn đề tiếp cận vốn của DN, NHNN đã quán triệt Nghị quyết 19, Nghị quyết 35 chỉ đạo các TCTD phải đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường khả năng tiếp cận vốn minh bạch, công khai thông tin cả về lãi suất, các trình tự thủ tục, tạo điều kiện cho DN tiếp cận vốn. Vấn đề này được NHNN cụ thể hóa khi đã ban hành Thông tư 39 với nhiều điểm rất mới, tạo điều kiện cho khách hàng tiếp cận vốn.

Về triển khai Nghị định 67, NHNN kiến nghị Tổ công tác đề nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn là cơ quan đầu mối khẩn trương triển khai tổng kết việc thực hiện nghị định này. NHNN trong phạm vi chức năng của mình đã báo cáo đầy đủ về tình hình triển khai cho vay theo Nghị định 67 từ phía trách nhiệm của NHNN và hệ thống ngân hàng, những vấn đề tồn tại bất cập những quy định hiện hành và NHNN đã kiến nghị những giải pháp để triển khai trong thời gian tới.

Xung quanh quy trình thủ tục cho vay gói tín dụng 100 nghìn tỷ đồng cho nông nghiệp công nghệ cao, Thống đốc khẳng định: Đây là chủ trương đúng đắn của Chính phủ và hiện nay các NHTM cam kết cho vay gói tín dụng này khoảng 120 nghìn tỷ đồng nhưng mới giải ngân được khoảng gần 33 nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên, khi triển khai cho vay gói tín dụng này đã gặp một số khó khăn, đó là sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp sạch là hướng mới, nhiều rủi ro nên các NHTM phải thẩm định các dự án hết sức thận trọng, đặc biệt là trong bối cảnh các công cụ phòng ngừa, chính sách bảo hiểm nông nghiệp chưa được triển khai rộng rãi. Khó khăn nữa là hiện nay chưa có quy hoạch cụ thể để sản xuất các mặt hàng nông nghiệp sạch, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, thiếu thị trường tiêu thụ ổn định; số lượng DN được cấp chứng nhận DN ứng dụng công nghệ cao còn ít.

Liên quan tới vấn đề sở hữu chéo và cụ thể là câu chuyện của Vietcombank, Thống đốc cho biết, đây không phải là sở hữu chéo mà là nắm giữ cổ phần ở các TCTD khác chưa đáp ứng quy định hiện hành. Trong Đề án cơ cấu lại hệ thống các TCTD và xử lý nợ xấu, NHNN đã nêu hiện trạng và NHNN cũng đã chỉ đạo từng TCTD hiện nay còn nắm giữ cổ phần của các TCTD khác mà chưa phù hợp với Thông tư 36 phải khẩn trương thoái vốn. Tuy nhiên, việc thoái vốn phụ thuộc vào điều kiện khách quan như tìm được đối tác phù hợp, điều kiện về tài chính, giá trên thị trường hợp lý thì những vấn đề này cũng cản trở thoái vốn. Nhưng theo chủ trương của Chính phủ thì NHNN làm rất quyết liệt việc thoái vốn các TCTD để đáp ứng các quy định về tỷ lệ an toàn, nắm giữ cổ phần theo quy định.

Về vấn đề xử lý nợ xấu, NHNN đã đề xuất Chính phủ lộ trình triển khai Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm xử lý nợ xấu của các TCTD; trình Chính phủ xem xét ban hành Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về triển khai Nghị quyết này, trong đó có phân công nhiệm vụ rất rõ cho các bộ, cơ quan liên quan. Ngành Ngân hàng xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm không chỉ trong năm nay mà còn những năm tới về việc thực hiện thắng lợi nghị quyết của Quốc hội về xử lý nợ xấu cũng như cơ cấu lại hệ thống các TCTD của Bộ Chính trị và Thủ tướng Chính phủ. Muốn hệ thống ngân hàng lành mạnh thì phải có bước đi cụ thể về vấn đề đó.

Về vấn đề lãi suất, mới đây NHNN đã có các quyết định giảm lãi suất. Ngay sau khi các quyết định giảm lãi suất có hiệu lực thi hành, các ngân hàng đã triển khai áp dụng giảm 0,5%/năm lãi suất cho vay ngắn hạn với các lĩnh vực ưu tiên. Bên cạnh giảm lãi suất, các ngân hàng cũng triển khai nhiều chương trình tín dụng để hỗ trợ DN với lãi suất thấp, hiện khoảng từ 5-6,5%/năm; đồng thời tiếp tục giảm lãi suất một số chương trình cho vay trung dài hạn với lĩnh vực ưu tiên xuống 8%/năm, lãi suất cho vay ngắn hạn với khách hàng tốt khoảng 4-5%/năm.

Về tăng trưởng tín dụng, quan điểm điều hành của NHNN là năm nay tín dụng tăng trưởng khoảng 18%. Tín dụng có thể tăng cao hơn như chỉ đạo của Chính phủ là 18%-20% nhưng phải kiểm soát ổn định vĩ mô, kiểm soát được lạm phát và phải đảm bảo chất lượng tín dụng, đưa tín dụng vào khuyến khích lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên. Điều này, NHNN đã có quan điểm rất rõ ràng và NHNN sẽ cam kết điều hành theo định hướng và chúng tôi sẽ linh hoạt điều chỉnh tùy theo diễn biến của kinh tế vĩ mô. Đối với vấn đề huy động nguồn lực trong dân, trong nhiều năm qua, các giải pháp điều hành của Chính phủ, của NHNN cả về thị trường tiền đồng, ngoại tệ... là tổng thể các giải pháp vĩ mô để đảm bảo sự ổn định và kiểm soát lạm phát. Chính vì nhờ các giải pháp đúng và trúng như vậy, nguồn lực ngoại tệ đã chuyển hóa ra đồng Việt Nam.

Năm 2016, NHNN đã mua vào gần 10 tỷ USD để tăng dự trữ ngoại hối, trong đó, thặng dư cán cân thanh toán chỉ là một phần, còn phần lớn trong đó là nguồn ngoại tệ nắm giữ trong dân đã được chuyển hóa sang đồng Việt Nam. Đây là sự chuyển hóa nguồn lực NHNN cho rằng tốt nhất, phù hợp nhất trong điều kiện kiểm soát ổn định vĩ mô, không để biến động ngoài tầm kiểm soát của Chính phủ và NHNN.

Đối với Đề án chống đô la hóa, vàng hóa, theo chỉ đạo của Chính phủ NHNN vẫn đang khẩn trương lấy ý kiến các bộ, ngành để tổng hợp, trong đó có các giải pháp rất cụ thể cả về vĩ mô cũng như liên quan đến trách nhiệm của các bộ, ngành. NHNN cũng có những giải pháp chuyển hóa các nguồn lực đó đưa vào đầu tư.

Box: Kiến nghị ngay tại buổi làm việc, Chủ tịch HĐTV Agribank Trịnh Ngọc Khánh cho rằng, mặc dù đăng ký 50 nghìn tỷ đồng cho vay nông nghiệp công nghệ cao nhưng đến nay Agribank mới giải ngân được 7000 tỷ đồng. Vướng mắc chủ yếu do tài sản thế chấp. Bởi cho vay một suất đầu tư lớn nhưng tài sản thế chấp chỉ là đất nông nghiệp, giá trị nhà kính để trồng trọt thì lại không được đưa vào tài sản thế chấp. Ngoài ra, rủi ro còn đến từ "quy luật" được mùa, mất giá. Nếu mất mùa thì cán bộ NH có khi bị quy trách nhiệm. Vì vậy, ông Khánh đề nghị Chính phủ và các bộ, ngành cần hỗ trợ pháp lý cho vấn đề tài sản thế chấp và công tác điều tra trách nhiệm về sau trong xử lý hình sự nên có đánh giá khách quan để anh em cán bộ ngân hàng yên tâm cho vay. Đồng quan điểm này, ông Phan Đức Tú – Tổng giám đốc BIDV cũng cho rằng, có những tài sản thế chấp là đất đi thuê, nhưng về mặt pháp lý thì DN phải chứng minh được quyền sở hữu, sử dụng tài sản dùng làm thế chấp đó phía NH mới dám cho vay. Thực tế là cần tháo gỡ vướng mắc cho cả người đi vay và bên cho vay.

Liên quan tới vấn đề lãi suất, ông Lê Đức Thọ - Tổng giám đốc VietinBank cho biết, lãi suất cho vay ngắn hạn hiện khoảng 5-7%/năm, dài hạn 8-9%/năm. Mức lãi cao hơn 10%/năm chủ yếu là các khoản cho vay tiêu dùng. Nhưng qua đó có thể thấy, mức chênh lệch giữa lãi suất đầu vào và đầu ra hiện chỉ 2 - 2,2%. Ông Phạm Quang Dũng – Tổng giám đốc Vietcombank cũng cho rằng, thời gian qua các NH cũng như Vietcombank đã tích cực giảm lãi suất và mức lãi suất hiện nay là khá hợp lý. Trong những tháng cuối năm bên cạnh việc đẩy tín dụng nhất là lĩnh vực ưu tiên để hỗ trợ nền kinh tế, Vietcombank cũng sẽ tích cực xử lý nợ xấu, theo dõi từng khách hàng vay vốn để đảm bảo chất lượng tín dụng hiệu quả.