Thực tế, kế hoạch mở rộng phát triển mô hình NH số, nhiều NHTM thời gian qua đã triển khai các sản phẩm, dịch vụ mới như: cho vay trực tuyến, tiết kiệm trực tuyến, thanh toán điện tử khi mua sắm qua mạng internet…
Kiến tạo nền tảng giao dịch qua tài khoản
Thạch Bình
Đã có hệ sinh thái trực tuyến
Thực tế, kế hoạch mở rộng phát triển mô hình NH số, nhiều NHTM thời gian qua đã triển khai các sản phẩm, dịch vụ mới như: cho vay trực tuyến, tiết kiệm trực tuyến, thanh toán điện tử khi mua sắm qua mạng internet…
Chẳng hạn tại VPBank, mô hình Digital Lab đã cho phép khách hàng chuyển khoản, thanh toán khoảng 300 loại hóa đơn, không cần đến quầy giao dịch vay tiền và gửi tiết kiệm. Đồng thời có thể thực hiện thanh toán trực tiếp trên các giao diện điện tử như thẻ tín dụng phê duyệt trước và thẻ tín dụng Timo.
Hàng loạt các NHTM khác như: VietinBank, TPBank, MB… cũng đã áp dụng các mô hình LiveBank cho vay tiêu dùng trực tiếp thông qua tài khoản trực tuyến, đồng thời áp dụng thanh toán dịch vụ công qua tài khoản ở nhiều tỉnh, thành trong cả nước.
Bộ Công Thương dự kiến sẽ sửa đổi những quy định về việc kinh doanh thương mại điện tử. Theo đó có khả năng sẽ bắt buộc về phương thức thanh toán. Các DN sử dụng thương mại điện tử sẽ phải có hình thức thanh toán qua thẻ để khách hàng có thêm chọn lựa khi mua sắm hàng hóa, bên cạnh kênh trả tiền mặt.
Chính vì vậy, việc NHNN thu hẹp các trường hợp giải ngân vốn vay bằng tiền mặt vào thời điểm này là hợp lý và khả thi do các điều kiện hình thành “hệ sinh thái giao dịch qua tài khoản” đã khá đầy đủ. Việc cắt bỏ những trường hợp được giải ngân vốn vay bằng tiền mặt như: trả lương cho người lao động hoặc nộp tiền mặt vào tài khoản của bên vay trong giai đoạn này là cần thiết bởi các NHTM hầu hết đã có đủ cơ sở để thực hiện trả lương qua tài khoản và kết nối tài khoản người vay với hệ thống liên NH để giải ngân mà không phải dùng tiền mặt.
Tích hợp được nhiều lợi ích
Theo phân tích của một số NHTM, việc thu hẹp các trường hợp giải ngân vốn vay bằng tiền mặt ít nhất sẽ mang lại 4 lợi ích lớn cho các TCTD.
Theo đó, lợi ích thứ nhất là khi giải ngân qua tài khoản, các TCTD sẽ giảm bớt được các thủ tục hành chính trong xử lý hồ sơ vay. Bởi nếu giải ngân bằng tiền mặt, khách hàng sẽ phải trình đầy đủ các tài liệu chứng từ về số tiền đã sử dụng. Trường hợp khách hàng sử dụng không đúng mục đích thì việc xử lý của NH sau đó sẽ rơi vào thế “sự đã rồi”, bị phụ thuộc vào nguồn thu nhập tương lai của khách vay và rất dễ xảy ra rủi ro.
Thứ hai, khi giải ngân qua tài khoản sẽ tạo ra sự minh bạch trong việc quản lý hoạt động kinh doanh của khách hàng vay vốn. Bởi lúc này, các thông tin chứng từ thanh toán được hiển thị chính xác và dễ dàng kiểm tra. Từ đó, giúp TCTD gia tăng được việc giám sát các giao dịch, hạn chế các giao dịch không hợp pháp như: buôn lậu, rửa tiền, tham nhũng.
Lợi ích thứ ba là khi giải ngân vốn vay qua tài khoản sẽ giúp TCTD đánh giá chính xác “tình trạng sức khỏe” của khách vay. Bởi khi nhìn vào dòng tiền của khách hàng thể hiện trên tài khoản thanh toán trực tuyến, các TCTD sẽ nắm bắt được khâu nào của dòng tiền đang bị ách tắc để đưa ra hướng giải quyết.
Và lợi ích thứ tư là khi giải ngân qua tài khoản các TCTD sẽ giảm tránh được các hệ lụy trong việc sử dụng vốn không đúng mục đích. Thực tế hiện nay, việc giải ngân bằng tiền mặt đang tạo điều kiện cho khách hàng che giấu tình hình tài chính thực tế của mình. Tì̀nh trạng lợi dụng vay ké, chia phần, sử dụng sai mục đích... cũng xuất phát từ việc giải ngân bằng tiền mặt. Đến lúc không kiểm soát được thì hậu quả xảy ra gây bất lợi cả bên cho vay lẫn bên đi vay.
Trong khi đó, đối với khách hàng vay vốn, việc bắt buộc phải giải ngân vốn vay thông qua tài khoản cũng tạo ra những lợi ích nhất định.
Tham khảo từ các dịch vụ livebank mà các NHTM đang triển khai hiện nay cho thấy lãi suất là yếu tố đầu tiên mà người vay vốn có thể được hưởng lợi nhờ giao dịch qua tài khoản. Các chi phí nộp, rút tiền mặt; chi phí in sao các chứng từ; chi phí quản lý, trả lương nhân viên giao dịch… được tiết giảm tạo cơ sở cho các NHTM giảm trung bình 0,5-1,5% lãi suất cho vay so với các khoản vay cùng kỳ hạn nhưng giải ngân bằng tiền mặt.
Việc giải ngân qua tài khoản cũng tiết giảm đáng kể thời gian và chi phí cơ hội cho khách hàng bởi các giao dịch trực tuyến được thực hiện rất nhanh chóng trên nền tảng mạng internet. Ngoài ra, do không phải trực tiếp tiếp xúc với nhân viên, cán bộ của TCTD nên khách hàng có thể tránh được các trường hợp cán bộ của các TCTD lợi dụng quyền hạn, ép khách hàng vay vốn phải mua hàng tại những nơi mình chỉ định hoặc bắt tay với các nhà cung cấp để tư lợi.