Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nhận được kiến nghị của cử tri tỉnh Tiền Giang gửi tới Kỳ họp 10, Quốc hội khóa XIV do Văn phòng Chính phủ chuyển đến theo công văn số 9525/VPCP-QHĐP ngày 13/11/2020.
Kiến nghị của cử tri: “Đề nghị xem xét, nghiên cứu, ban hành các chính sách hỗ trợ nông dân bị thiệt hại do hạn hán, xâm nhập mặn và dịch bệnh (dịch tả lợn Châu Phi, cúm gà, lở mồm long móng…) được khoanh nợ, cơ cấu lại nợ, tiếp tục vay vốn và tái khôi phục có hiệu quả hoạt động sản xuất nông nghiệp của mình. Vì, thời gian qua, nhiều loại thiên tai dịch bệnh khác nhau đã gây tác động không nhỏ đến nền sản xuất nông nghiệp, cùng với đó, tác động tiêu cực của dịch bệnh Covid-19 trên toàn thế giới đã ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động xuất khẩu và tiêu thụ hàng hóa nông sản của nước ta. Một số mặt hàng nông sản mất giá, không thể tiêu thụ được làm cho đời sống của người nông dân đã khó khăn, nay dần trở nên khó khăn hơn. Cùng với việc cơ cấu lại nợ cho các đối tượng này, phương án tiếp tục hỗ trợ cho họ vay sẽ tạo nguồn lực và động lực thúc đẩy họ tái khôi phục sản xuất, đảm bảo cuộc sống cho họ và gia đình của họ, góp phần tăng tích lũy xã hội.” (Câu số 3)
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam xin báo cáo như sau:
Phát triển nông nghiệp, nông thôn luôn được Chính phủ và ngành Ngân hàng xác định là lĩnh vực ưu tiên đầu tư vốn tín dụng. Theo đó, để hỗ trợ người nông dân tiếp cận được nguồn vốn tín dụng ngân hàng phục vụ sản xuất, kinh doanh, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã trình Chính phủ ban hành Nghị định 55/2015/NĐ-CP ngày 09/6/2015, Nghị định 116/2018/NĐ-CP ngày 07/9/2018 về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn và các thông tư hướng dẫn1; theo đó, trong trường hợp khách hàng chưa trả được nợ đúng hạn do nguyên nhân khách quan bất khả kháng, thiên tai, dịch bệnh trên phạm vi rộng, sẽ được tổ chức tín dụng (TCTD) (không bao gồm Ngân hàng Chính sách xã hội và Ngân hàng Phát triển Việt Nam) xem xét: (i) cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giữ nguyên nhóm nợ; (ii) khoanh nợ không tính lãi trong thời gian tối đa 2-3 năm; (iii) được TCTD căn cứ khả năng tài chính xem xét miễn, giảm lãi vay, ưu tiên thu nợ gốc trước, nợ lãi sau; cho vay mới khôi phục hoạt động sản xuất kinh doanh.
Trên thực tế, đối với mỗi đợt thiên tai nặng, NHNN đều có văn bản chỉ đạo các TCTD kịp thời áp dụng các biện pháp hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho khách hàng theo quy định pháp luật hiện hành; đồng thời, chủ động cân đối vốn để đáp ứng đầy đủ nhu cầu vay mới phục vụ sản xuất, kinh doanh của người dân. Cụ thể:
- Giải pháp tháo gỡ khó khăn do hạn hán, xâm nhập mặn:
Để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi đợt hạn mặn cuối năm 2019 - đầu năm 2020, NHNN đã ban hành văn bản số 1835/NHNN-TD ngày 18/3/2020 yêu cầu các TCTD kịp thời áp dụng các biện pháp hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho khách hàng theo quy định pháp luật hiện hành; đồng thời, chủ động cân đối vốn để đáp ứng đầy đủ nhu cầu vay mới phục vụ sản xuất của người dân, quan tâm tài trợ vốn cho các dự án phục vụ phát triển bền vững vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) thích ứng với biến đổi khí hậu, nhất là các dự án chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp theo hướng bền vững, các dự án tích trữ nước ngọt, kiểm soát mặn, cấp nước đô thị và nông thôn.
Đến cuối tháng 5/2020, dư nợ đối với khách hàng bị ảnh hưởng bởi hạn mặn trên địa bàn các tỉnh ĐBSCL là trên 11.161 tỷ đồng, chiếm 1,7% tổng dư nợ cho vay khu vực ĐBSCL, trong đó chủ yếu của khách hàng doanh nghiệp thuộc ngành lúa gạo và rau quả (chiếm 96%). Các TCTD đã thực hiện cơ cấu lại thời hạn trả nợ cho 1.833 khách hàng với dư nợ trên 2.083 tỷ đồng; Miễn giảm lãi vay cho 627 khách hàng với số tiền gần 1,9 tỷ đồng; Tiếp tục cho vay mới để khôi phục sản xuất đối với 924 khách hàng với doanh số cho vay đạt trên 740 tỷ đồng; Riêng Ngân hàng Chính sách xã hội đã và đang thực hiện khoanh nợ cho 278 khách hàng với dư nợ trên 4,1 tỷ.
- Giải pháp tháo gỡ khó khăn cho người chăn nuôi lợn:
Trước ảnh hưởng của dịch tả lợn Châu Phi tới người chăn nuôi lợn, NHNN đã kịp thời có các văn bản2 chỉ đạo các TCTD, NHNN chi nhánh 63 tỉnh, thành phố nắm sát diễn biến dịch trên địa bàn, chủ động rà soát, tổng hợp thiệt hại của khách hàng để kịp thời áp dụng các biện pháp hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho khách hàng theo thẩm quyền phù hợp với quy định của pháp luật như: cơ cấu lại thời hạn trả nợ, xem xét miễn giảm lãi vay, tiếp tục cho vay mới khôi phục sản xuất,…, đặc biệt là đối với các cơ sở nuôi giữ, cung cấp con giống phát triển sản xuất sau khi dịch bệnh được khống chế theo Nghị quyết số 42/NQ-CP ngày 18/6/2019 của Chính phủ; tham mưu cho UBND các tỉnh, thành phố các biện pháp xử lý rủi ro (khoanh nợ) theo quy định tại Nghị định 55/2015/NĐ-CP và Nghị định 116/2018/NĐ-CP.
Đến cuối tháng 09/2020, dư nợ đối với khách hàng bị thiệt hại do ảnh hưởng của dịch tả lợn Châu Phi là 1.462 tỷ đồng. Các TCTD đã hỗ trợ người chăn nuôi lợn tại 63 tỉnh/thành phố đang có dịch thông qua các biện pháp: cơ cấu lại thời hạn trả nợ 489 tỷ đồng; miễn, giảm lãi 137 tỷ đồng; cho vay mới phục hồi sản xuất kinh doanh 891 tỷ đồng, biện pháp khác (ưu tiên thu gốc trước, lãi sau…) 20 tỷ đồng.
Trên đây là ý kiến trả lời của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về nội dung kiến nghị của cử tri tỉnh Tiền Giang. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn và rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ của cử tri đối với hoạt động ngân hàng./.