Phải mất 13 năm đứng ra vận động, Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam (AVR) mới thuyết phục được các cơ quan quản lý gỡ bỏ quy định về trần chi phí quảng cáo. Nhớ lại quá trình trường kỳ và gian nan này, bà Đinh Thị Mỹ Loan, Chủ tịch AVR cho biết, hiệp hội đã chủ động đứng ra tập hợp khoảng 15-16 hiệp hội ngành nghề thuộc đủ lĩnh vực để cùng vận động chính sách. Điều đáng buồn đằng sau câu chuyện này, là các quy định bất hợp lý gây cản trở hoạt động của DN đáng lẽ có thể ngăn chặn “từ trong trứng nước”.
Khi DN chưa được coi là đối tác
Những quy định xây dựng và ban hành chính sách bất hợp lý cần được chặn “từ trong trứng nước”
Đoàn Ngọc
Phải mất 13 năm đứng ra vận động, Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam (AVR) mới thuyết phục được các cơ quan quản lý gỡ bỏ quy định về trần chi phí quảng cáo. Nhớ lại quá trình trường kỳ và gian nan này, bà Đinh Thị Mỹ Loan, Chủ tịch AVR cho biết, hiệp hội đã chủ động đứng ra tập hợp khoảng 15-16 hiệp hội ngành nghề thuộc đủ lĩnh vực để cùng vận động chính sách. Điều đáng buồn đằng sau câu chuyện này, là các quy định bất hợp lý gây cản trở hoạt động của DN đáng lẽ có thể ngăn chặn “từ trong trứng nước”. Điều này cho thấy, mặc dù quá trình xây dựng, ban hành và thực thi pháp luật kinh doanh của 14 bộ, ngành đã có cải thiện thể hiện ở điểm số MEI 2014 được VCCI công bố vừa qua, song vẫn còn kém xa kỳ vọng của cộng đồng DN.
Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan nhận định, các bộ, ngành giữ vai trò quan trọng đầu tiên trong quá trình xây dựng chính sách, bởi chính họ đã thể chế hoá thành các văn bản pháp quy khác nhau từ các ý tưởng. Song hiện nay có tình trạng là nhiều chính sách lại xuất phát từ ý chí chủ quan của các đơn vị này để kiểm soát hoạt động của DN.
“Lẽ ra phải có tác động hai chiều, trường hợp các cơ quan quản lý thấy có chính sách cần thay đổi cho phù hợp với cuộc sống rồi thiết kế lại, là rất hạn chế. Tôi không rõ bao nhiêu phần trăm chính sách đi ra từ chính nhu cầu cuộc sống, nhưng tôi mong sắp tới cơ quan quản lý sẽ lắng nghe cuộc sống hơn để thiết kế sửa đổi phù hợp”, bà Lan cho biết.
Nhiều chính sách làm ra rất khó nhọc, mất thời gian, nhưng khi ra đời lại vấp phải sự thất vọng của DN do không đáp ứng được yêu cầu về tính thời điểm. Do đó, bà Lan khuyến cáo các bộ, ngành cần cố gắng làm sao tăng tốc quy trình xây dựng văn bản, đỡ tốn kém thời gian công sức. Nếu không rút ngắn được quy trình này thì rút cục hiệu quả văn bản cũng không cao.
Bà Trương Thanh Mai, nguyên là cán bộ của Bộ Tư pháp cũng tỏ ra hoài nghi về sự tăng điểm của chỉ số thực thi pháp luật, cũng là chỉ số tăng điểm cao nhất trong MEI 2014. Bà Mai lý giải, Bộ Tư pháp được giao theo dõi việc thi hành các văn bản quy định chi tiết và thấy rằng việc ban hành các văn bản dưới luật rất chậm trễ. Vì vậy, DN khó có cơ sở để thực thi chính sách một cách kịp thời và hiệu quả. Đơn cử, năm 2014, có 111 văn bản hướng dẫn chi tiết các quy định của Luật nhưng chỉ có 18,5% số này có thời điểm hiệu lực đồng thời với luật và pháp lệnh. Còn lại, trên 26% văn bản hướng dẫn có thời gian hiệu lực chậm trên 6 tháng so với hiệu lực của luật và pháp lệnh. Thậm chí, 70% các văn bản hướng dẫn ban hành chậm trên 2 tháng so với hiệu lực của luật, trong số đó 50% là chậm trên 24 tháng.
Ông Nguyễn Văn Đệ, Chủ tịch Hiệp hội DN tỉnh Thanh Hoá cũng chia sẻ, các DN hiện nay gặp rất nhiều khó khăn với các thông tư, nghị định được ban hành vô lý. Nhiều quy định bất hợp lý, DN kiến nghị nhiều lần, song không thay đổi. Ông Đệ thẳng thắn chỉ ra, xây dựng môi trường kinh doanh thông thoáng mới dừng ở… chủ trương, ở cấp cao nhất. Trong khi thực hiện ở cấp dưới thì hoàn toàn ngược lại. Cho nên khi DN đã “mắc” vào quy định của thông tư, nghị định nào thì vướng không thể gỡ được.
Thẳng thắn phân tích từ chỉ số MEI 2014, ông Nguyễn Văn Thanh, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam cho rằng, việc văn bản pháp luật có chất lượng soạn thảo kém, mà lại thi hành tốt, thể hiện sự ép buộc của cơ quan quản lý đối với thực thi chính sách của DN, không coi DN như đối tác cùng phát triển, mà là đối tượng chịu tác động. Điều này chỉ được cải thiện khi cơ quan quản lý cầu thị và lắng nghe ý kiến DN trước khi ban hành chính sách pháp luật.