Trước hết, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam xin trân trọng cảm ơn Đại biểu Quốc hội Lý Tiết Hạnh đã quan tâm đến hoạt động của ngành Ngân hàng.
Về ý kiến của Đại biểu trong phiên thảo luận toàn thể tại Hội trường về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2016, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2017 và kế hoạch tái cơ cấu nền kinh tế giai đoạn 2016-2020 ngày 02-03/11/2016 “Bình Định là một địa phương có số lượng tàu đánh bắt xa bờ lớn thứ hai trong cả nước và là một trong những địa phương dẫn đầu trong thực hiện Nghị định 67 nhưng đến nay, số lượng tàu thi công và hạ thủy rất ít (33/217 tàu được phê duyệt). Nguyên nhân và giải pháp để giải quyết có hiệu quả những khó khăn, vướng mắc”, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước xin trân trọng tiếp thu ý kiến Đại biểu để phục vụ công tác hoạch định, điều hành chính sách tiền tệ và hoạt động ngân hàng trong thời gian tới, đồng thời cũng có ý kiến giải trình thêm với Đại biểu cụ thể như sau:
Tỉnh Bình Định được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phân bổ đóng mới 305 tàu. Đến nay, UBND tỉnh đã phê duyệt danh sách chủ tàu đủ điều kiện đóng mới, nâng cấp với số lượng 285 tàu, chiếm 93% tổng số lượng tàu được phân bổ.
Để kịp thời triển khai cho vay theo Nghị định 67, các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Bình Định đã chủ động tiếp cận, hướng dẫn các ngư dân thuộc danh sách được UBND tỉnh phê duyệt chuẩn bị hồ sơ vay vốn với thủ tục đơn giản, nhanh gọn; Niêm yết công khai danh mục hồ sơ vay vốn, quy định thời gian xử lý và trả lời đơn đề nghị vay vốn của ngư dân, đồng thời giải thích lý do ngư dân chưa đủ điều kiện vay vốn; Lập các tổ công tác trực tiếp xuống các xã, phường, thị trấn để hướng dẫn và giúp người dân hoàn thiện thủ tục vay vốn theo quy định, thông báo số điện thoại thường trực của cơ quan để tiếp nhận và xử lý kịp thời ý kiến phản ánh của người dân.
Tuy nhiên, đến nay, các ngân hàng thương mại mới nhận được 65 bộ hồ sơ đề nghị vay vốn của các chủ tàu. Trong đó, ký hợp đồng cho vay đóng mới 51 tàu với tổng số tiền cam kết cho vay trên 800 tỷ đồng, dư nợ đạt gần 550 tỷ đồng; từ chối cho vay 10 bộ hồ sơ do khách hàng không đáp ứng được điều kiện vay (không chứng minh được năng lực tài chính, phương án vay vốn không khả thi, cơ sở đóng tàu không đáp ứng thi công...); 04 bộ hồ sơ đang thẩm định để tiến hành ký kết hợp đồng tín dụng.
Như vậy, số lượng hồ sơ vay vốn đóng tàu gửi đến các ngân hàng thương mại chỉ chiếm 22,81% tổng số tàu được phê duyệt và đã được các ngân hàng thương mại giải quyết 94%. Nguyên nhân khiến phần lớn các chủ tàu chưa nộp hồ sơ vay vốn cụ thể như sau:
- Một số ngư dân đang trong quá trình lựa chọn mẫu thiết kế tàu, cơ sở đóng tàu, cơ sở cung cấp ngư lưới cụ... hoặc có sự thay đổi về công ty đóng tàu, thiết kế tàu, chất liệu vỏ tàu nhưng chưa được UBND tỉnh phê duyệt lại;
- Một số ngư dân chưa mạnh dạn vay vốn vì không có kinh nghiệm đối với tàu vỏ thép trong khi đóng tàu vỏ thép có vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn dài, nhiều rủi ro tiềm ẩn (chưa có đầu ra ổn định; các cơ sở bảo dưỡng và bến neo đậu tàu gần như chưa có, phần lớn ngư dân phải tự thu xếp nơi trú đậu; hầm lạnh theo thiết kế chưa đảm bảo nhiệt độ để bảo quản cá, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng tàu...);
- Một số ngư dân đóng tàu composite nhưng hiện nay Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn vẫn chưa công bố các thiết kế mẫu tàu composite trong khi chi phí tự thiết kế rất cao (khoảng 70 triệu).
- Một số ngư dân tạm thời chưa có nhu cầu đóng tàu theo Nghị định 67 hoặc không còn dự định đóng tàu…
Về phía ngành Ngân hàng, một số chi nhánh ngân hàng thương mại cũng còn e ngại trong cho vay và thực hiện việc thẩm định hồ sơ vay vốn khá chặt chẽ do giá trị của hợp đồng cho vay rất lớn, tiềm ẩn nhiều rủi ro dẫn đến tình trạng khách hàng không trả được nợ khi đến hạn, buộc ngân hàng phải cơ cấu lại nợ và tăng trích lập dự phòng rủi ro, gây khó khăn không nhỏ cho hoạt động của các ngân hàng.
Nhằm tiếp tục triển khai có hiệu quả Nghị định 67, thời gian tới, NHNN sẽ chỉ đạo NHNN chi nhánh tỉnh Bình Định và các ngân hàng thương mại trên địa bàn tích cực hỗ trợ ngư dân giải quyết khó khăn trong việc hoàn thiện hồ sơ vay vốn cũng như phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương rà soát và đôn đốc các ngư dân có nhu cầu vay vốn đã được tỉnh phê duyệt khẩn trương hoàn thiện hồ sơ vay vốn gửi các ngân hàng thương mại xem xét, giải quyết theo quy định; đưa ra khỏi danh sách được phê duyệt ngư dân chưa có nhu cầu vay vốn và lựa chọn, phê duyệt bổ sung những ngư dân có nhu cầu vay vốn, đáp ứng đủ điều kiện theo quy định tại Nghị định 67/2014/NĐ-CP...
Trên đây là giải trình của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về ý kiến của Đại biểu Quốc hội Lý Tiết Hạnh trong phiên thảo luận Hội trường về kinh tế - xã hội ngày 02-03/11/2016. Trong thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ hơn nữa của Đại biểu đối với hoạt động của ngành Ngân hàng.