Gắn tiết kiệm với tăng trưởng kinh tế:
Chú trọng hơn đến vai trò phụ nữ
Minh Khuê
Hội thảo “Tiết kiệm, Đầu tư và Tiêu dùng”, do Viện Chiến lược NH (NHNN) và Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đồng tổ chức diễn ra cuối tuần qua, đã ghi nhận được nhiều chia sẻ, giải pháp thiết thực xung quanh việc nâng cao tiết kiệm, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
“Nâng cao tiết kiệm tư nhân - một trong hai thành phần tạo nên tiết kiệm quốc gia - là cần thiết. Song điều này còn phụ thuộc vào các yếu tố như: thị hiếu, thói quen, kỳ vọng, thu nhập của từng đối tượng... để có những giải pháp hiệu quả”. Đó là chia sẻ của bà Lê Thị Thuỳ Vân, Trưởng Ban Kinh tế, Viện Chiến lược và Chính sách tài chính, Bộ Tài chính.
Đồng quan điểm với bà Vân, ThS. Phạm Xuân Hòe, Phó Viện trưởng phụ trách Viện Chiến lược NH cũng cho rằng: Tiết kiệm nhằm mục đích tích luỹ cho cuộc sống, bảo đảm cho những rủi ro có thể xảy tới. Và đặc biệt điều này sẽ càng có hiệu quả hơn khi cá nhân gửi tiết kiệm qua hệ thống NH.
Không khí của Hội thảo trở nên hứng khởi hơn với phần trình bày của ông Joerg Teumer, Trưởng đại diện Quỹ Hợp tác quốc tế các NH Tiết kiệm tại Đức (SBFIC). Đơn giản vì ông Teumer đã đề cập đến dịch vụ tài chính cho phụ nữ - đối tượng vốn được coi là “tay hòm chìa khoá” trong tổ chức, gia đình.
Ông Teumer nhận thấy một điều lạ là có quá ít NH, công ty tư vấn hoặc tổ chức phi chính phủ đã và đang tìm các giải pháp đáp ứng nhu cầu tài chính phụ nữ. “Phụ nữ không cần những sản phẩm khác nhau, nhưng có thể họ cần một dịch vụ khác mang tính chất cá nhân hơn”, ông Teumer cho hay.
Vấn đề quan trọng là NH phải chọn và đào tạo đúng nhân sự, mà những người này có thể thấu hiểu hoàn cảnh và nhu cầu của phụ nữ; Có thể lắng nghe, cùng bàn bạc và quyết định giải pháp tài chính tốt nhất cho từng trường hợp. Ví dụ như việc thành lập những nhóm để giải quyết những nhu cầu tài chính đặc biệt của phụ nữ.
Ở góc độ khác, ông Phan Cử Nhân, Giám đốc Ban Hợp tác quốc tế và Truyền thông, NH Chính sách xã hội (NHCSXH) lại chia sẻ về sản phẩm tiền gửi tiết kiệm cho tổ viên Tổ tiết kiệm và vay vốn (TK&VV) của NH này. Vào những năm 2000, NHCSXH đã tiến hành nghiên cứu và thí điểm triển khai sản phẩm tiền gửi của tổ viên Tổ TK&VV.
Theo đó, giao dịch tiền gửi được thực hiện tại điểm giao dịch xã vào một ngày giao dịch cố định trong tháng. Mức tiền gửi theo thoả thuận của các thành viên trong tổ. Tiền gửi tiết kiệm đã có tác dụng thúc đẩy các thành viên của tổ thực hiện tiết kiệm để trả nợ gốc, lãi.
Những năm qua, sau nhiều lần nghiên cứu cải tiến, sản phẩm này có thể được coi là sản phẩm tiền gửi ưu việt nhất dành cho người nghèo và các đối tượng chính sách. Từ số dư tiền gửi hơn 1.300 tỷ đồng qua hình thức huy động này của NHCSXH vào năm 2011, đến 31/8/2016 đã tăng lên hơn 4.800 tỷ đồng.
Cũng nhằm mục đích tăng cường thu hút tiết kiệm từ người thu nhập thấp, ThS. Nguyễn Thị Thanh Sơn, Phó tổng giám đốc, Giám đốc Khối Nghiên cứu Chiến lược và Quan hệ Kinh doanh quốc tế của LienVietPostBank đề cập thêm tới vai trò và tiềm năng của tài chính vi mô (TCVM). Bà Sơn nêu quan điểm: Đối với chính sách, cần tạo điều kiện hỗ trợ đối với các TCVM trong huy động tiết kiệm về mặt cơ chế. Đồng thời tiếp tục nhất quán chính sách chống cho vay nặng lãi.
Cùng với đó, cần phổ biến nâng cao nhận thức người dân, nâng cao năng lực, đầu tư công nghệ, nhân sự tạo thuận lợi cho TCVM hoàn thiện, phát triển. Một trong những đối tượng khách hàng cần đặc biệt chú trọng là phụ nữ. Đây là những người tham gia chủ yếu vào TCVM cả ở chiều vay vốn và tiết kiệm do đặc thù giới tính, đặc biệt ở các hộ gia đình thu nhập thấp ở khu vực nông thôn.
Đại diện từ LienVietPostBank cũng đưa ra gợi ý tiếp nối từ việc triển khai mô hình huy động qua các Tổ TK&VV tại NHCSXH. Theo đó có thể áp dụng phương thức huy động đơn giản là hàng tháng, người nghèo tham gia tổ sẽ gửi tiết kiệm với mức do tổ thống nhất. Có thể chỉ là vài chục nghìn đồng, tùy theo khả năng, thực hiện phương châm “tích tiểu thành đại”. Qua đó, từng bước tạo cho người nghèo có ý thức tiết kiệm để tự tạo vốn, làm quen với hoạt động tín dụng, tài chính.
Box: Hưởng ứng phong trào Ngày Tiết kiệm thế giới đã được các quốc gia tổ chức thành công và mang lại nhiều tác động tích cực, Hội thảo “Tiết kiệm, đầu tư và tiêu dùng” nằm trong khuôn khổ chuỗi sự kiện Tuần lễ hưởng ứng Ngày Tiết kiệm thế giới tại Việt Nam được Viện Chiến lược NH phối hợp với Ban Kinh tế, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và Ban thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức. Ngày Tiết kiệm thế giới lần đầu tiên được tổ chức vào tháng 11/1924 trong kỳ Đại hội NH Tiết kiệm Quốc tế lần đầu tiên tại Ý nhằm khuyến khích các công dân gửi tiền vào NH thay vì cất giữ tại nhà, hướng tới cuộc sống tốt đẹp hơn và bảo vệ nền kinh tế.