Trong báo cáo cập nhật đưa ra vào ngày 21/01/2019, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đã điều chỉnh giảm dự báo GDP toàn cầu xuống mức tăng trưởng 3,5% trong năm 2019 và 3,6% trong năm 2020, giảm 0,2% và 0,1% so với dự báo đưa ra hồi tháng 10/2018.
Động thái điều chỉnh giảm phản ánh xu hướng tăng trưởng thấp sẽ tiếp tục kéo dài nhiều nước phát triển, GDP năm 2019 tại các nước đang phát triển và mới nổi (EMDEs) có thể tăng thấp, khó khăn tại Argentina và Thổ Nhĩ Kỳ, tác động của cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung đến các nước Đông Nam Á.
Dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu (% so năm trước)
|
Thực tế và dự báo |
Thay đổi * |
||||
|
2017 |
2018 |
2019 |
2020 |
2019 |
2020 |
GDP toàn cầu |
3,8 |
3,7 |
3,5 |
3,6 |
-0,2 |
-0,1 |
Các nước phát triển |
2,4 |
2,3 |
2,0 |
1,7 |
-0,1 |
0,0 |
Mỹ |
2,2 |
2,9 |
2,5 |
1,8 |
0,0 |
0,0 |
Khu vực đồng euro |
2,4 |
1,8 |
1,6 |
1,7 |
-0,3 |
0,0 |
CHLB Đức |
2,5 |
1,5 |
1,3 |
1,6 |
-0,6 |
0,0 |
CH Pháp |
2,3 |
1,5 |
1,5 |
1,6 |
-0,1 |
0,0 |
Italia |
1,6 |
1,0 |
0,6 |
0,9 |
-0,4 |
0,0 |
Tây Ban Nha |
3,0 |
2,5 |
2,2 |
1,9 |
0,0 |
0,0 |
Nhật Bản |
1,9 |
0,9 |
1,1 |
0,5 |
0,2 |
0,2 |
VQ Anh |
1,8 |
1,4 |
1,5 |
1,6 |
0,0 |
0,1 |
Canada |
3,0 |
2,1 |
1,9 |
1,9 |
-0,1 |
0,1 |
Những nước phát triển khác ** |
2,8 |
2,8 |
2,5 |
2,5 |
0,0 |
0,0 |
Các EMDE |
4,7 |
4,6 |
4,5 |
4,9 |
-0,2 |
0,0 |
Cộng đồng các quốc gia độc lập |
2,1 |
2,4 |
2,2 |
2,3 |
-0,2 |
-0,1 |
CHLB Nga |
1,5 |
1,7 |
1,6 |
1,7 |
-0,2 |
-0,1 |
Không kể CHLB Nga |
3,6 |
3,9 |
3,7 |
3,7 |
0,1 |
0,0 |
Các EMDE châu Á |
6,5 |
6,5 |
6,3 |
6,4 |
0,0 |
0,0 |
Trung Quốc |
6,9 |
6,6 |
6,2 |
6,2 |
0,0 |
0,0 |
Ấn Độ |
6,7 |
7,3 |
7,5 |
7,7 |
0,1 |
0,0 |
ASEAN 5 *** |
5,3 |
5,2 |
5,1 |
5,2 |
-0,1 |
0,0 |
Các EMDE châu Âu |
6,0 |
3,8 |
0,7 |
2,4 |
-1,3 |
-0,4 |
Các nước Mỹ Latinh và Caribê |
1,3 |
1,1 |
2,0 |
2,5 |
-0,2 |
-0,2 |
Brazil |
1,1 |
1,3 |
2,5 |
2,2 |
0,1 |
-0,1 |
Mêhicô |
2,1 |
2,1 |
2,1 |
2,2 |
-0,4 |
-0,5 |
Trung Đông, Bắc Phi **** |
2,2 |
2,4 |
2,4 |
3,0 |
-0,3 |
0,0 |
Arập Xê út |
-0,9 |
2,3 |
1,8 |
2,1 |
-0,6 |
0,2 |
Khu vực Cận Sahara |
2,9 |
2,9 |
3,5 |
3,6 |
-0,3 |
-0,3 |
Nigeria |
0,8 |
1,9 |
2,0 |
2,2 |
-0,3 |
-0,3 |
CH Nam Phi |
1,3 |
0,8 |
1,4 |
1,7 |
0,0 |
0,0 |
Các nước thu nhập thấp |
4,7 |
4,6 |
5,1 |
5,1 |
-0,1 |
-0,2 |
Thương mại toàn cầu |
5,3 |
4,0 |
4,0 |
4,0 |
0,0 |
-0,1 |
Giá dầu (tăng/giảm theo USD) |
23,3 |
29,9 |
-14,1 |
-0,4 |
-13,2 |
4,0 |
Giá cả hàng hóa khác (USD) |
6,4 |
1,9 |
-2,7 |
1,2 |
-2,0 |
0,9 |
Giá cả tại các nước phát triển |
1,7 |
2,0 |
1,7 |
2,0 |
-0,2 |
0,0 |
Giá cả tại EMDEs |
4,3 |
4,9 |
5,1 |
4,6 |
-0,1 |
0,0 |
Nguồn: IMF tháng 01/2019
(*): Tăng/giảm so với dự báo tháng 10/2018;
(**): Không tính các nước G7 và khu vực euro;
(***): Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Land, Việt Nam;
(****): Kể cả Afganistan và Pakistan
Cụ thể là, GDP tại các nước phát triển được dự báo giảm từ mức tăng trưởng 2,3% trong năm 2018 xuống mức tăng trưởng 2,0% vào năm 2019 và 1,7% vào năm 2020, do kinh tế khu vực euro tăng chậm hơn so với dự báo trước đó. Tại các EMDE, GDP được dự báo tăng 4,5% trong năm 2019 (giảm 0,2% so với dự báo trước đó), sau đó tăng trở lại 4,9% vào năm 2020.
Tại Mỹ, GDP được dự báo giảm xuống mức tăng trưởng 2,5% vào năm 2019 và 1,8% vào năm 2020, do tác động mờ nhạt dần của chương trình kích thích tài khóa và lãi suất chính sách có thể sẽ tăng vượt ngưỡng lãi suất trung tính trong ngắn hạn. Tuy nhiên, nhu cầu trong nước tăng vững có thể sẽ khiến nhập khẩu tăng cao và trầm trọng thêm tình trạng thâm hụt cán cân vãng lai.
Sau khi tăng 2,4% trong năm 2018, GDP tại khu vực euro giảm xuống mức tăng trưởng 1,6% vào năm 2019 (giảm 0,3% so với dự báo cách đây ba tháng) và 1,7% trong năm 2020. Kinh tế tại nhiều nước giảm tốc, nhất là tại CHLB Đức (do tiêu dùng tư nhân giảm nhẹ sau khi chính phủ đưa ra tiêu chuẩn mới về khí thải xe hơi và xuất khẩu trầm lắng), tại Italia (do nhu cầu trong nước yếu ớt, nợ quốc gia có thể đẩy chi phí vay vốn tăng cao), và tại CH Pháp (do tác động tiêu cực của các cuộc biểu tình đường phố đối với hoạt động công nghiệp).
Tại Nhật Bản, GDP được dự báo tăng 1,1% trong năm 2019, cao hơn 0,2% so với dự báo trước đó, phản ánh tác động của chương trình hỗ trợ tài khóa bổ sung trong năm nay, bao gồm các biện pháp giảm thiểu tác động của quyết định tăng thuế tiêu dùng bắt đầu từ tháng 10/2019. Trong năm 2020, GDP giảm sâu xuống mức tăng trưởng 0,5%, nhưng vẫn cao hơn so với dự báo chỉ tăng 0,3% đưa ra hồi tháng 10/2018, do các biện pháp giảm thuế tiếp tục phát huy tác dụng.
Tại Vương quốc Anh, GDP năm 2019-2020 được dự báo tăng khoảng 1,5%, không thay đổi so với dự báo tháng 10/2018, do chương trình tài khóa mở rộng trong năm 2019 và tác động của biện pháp kiềm chế bất ổn trong thời kỳ hậu Brexit, và tình hình tại Vương quốc Anh được kỳ vọng sẽ sớm trở lại bình thường.
Tại Cộng đồng các Quốc gia độc lập, GDP được dự báo tăng khoảng 2¼% trong năm 2019-2020, giảm đáng kể so với dự báo tháng 10/2018, do GDP tại Nga giảm tốc do giá dầu có thể giảm sâu trong ngắn hạn.
Tại các EMDE châu Âu, GDP được dự báo sẽ giảm sâu từ mức tăng 3,8% trong năm 2018 xuống mức tăng trưởng 0,7% trong năm 2019 (mặc dù kinh tế trung Âu và nam Âu tăng vững), sau đó phục hồi trở lại lên mức tăng trưởng 2,4% vào năm 2020. Động thái điều chỉnh giảm này là do điều kiện tài chính toàn cầu ngày càng khắt khe, khó khăn kinh tế tại Thổ Nhĩ Kỳ trong năm 2019 và khả năng phục hồi chậm chạp trong thời gian sau đó.
Tại các EMDE châu Á, GDP sẽ giảm nhẹ từ mức tăng 6,5% trong năm 2018 xuống mức tăng trưởng 6,3% vào năm 2019 và tăng trở lại lên 6,4% vào năm 2020. Bất chấp các gói kích thích tài khóa và tiền tệ, GDP tại Trung Quốc sẽ giảm tốc do căng thẳng thương mại với Mỹ và tác động của các biện pháp cần thiết về cải cách tài chính. Trái lại, kinh tế Ấn Độ năm 2019 sẽ tăng tốc, do áp lực lạm phát và giá dầu giảm thấp, trong khi Ngân hàng Trung ương quốc gia sẽ xem xét đình hoãn các biện pháp thắt chặt tiền tệ.
Tại Mỹ Latinh, GDP được dự báo tiếp tục phục hồi từ mức tăng 1,1% trong năm 2018 lên 2,0% vào năm 2019 và 2,5% vào năm 2020 (giảm 0,2% so với dự báo trước đó). Động thái điều chỉnh giảm GDP bắt nguồn từ nguy cơ tăng trưởng thấp tại Mêhicô, hoạt động đầu tư yếu ớt, kinh tế Venezuela trầm trọng hơn so với dự báo trước đây. Kinh tế Brazil được dự báo sẽ tiếp tục phục hồi mạnh sau thời kỳ suy thoái 2015-2016, trong khi kinh tế Argentian tiếp tục giảm thấp trong năm 2019 do phải thắt chặt chi tiêu để củng cố tài khóa, trước khi có thể phục hồi trở lại từ năm 2020.
Tại Trung Đông, Bắc Phi, kể cả Afganistan và Pakistan, GDP được dự báo tiếp tục trầm lắng với mức tăng trưởng 2,4% trong năm 2019, sau đó tăng trở lại lên mức tăng trưởng 3,0% trong năm 2020. Có nhiều yếu tố kìm hãm triển vọng kinh tế tại khu vực này, bao gồm sản lượng dầu giảm thấp, khó khăn tài chính tại Pakistan, các biện pháp trừng phạt kinh tế của Mỹ đối với Iran, bất ổn địa chính trị tại một số nước trong khu vực.
Tại khu vực Cận Sahara châu Phi, GDP được dự báo tiếp tục tăng từ mức tăng 2,9% trong năm 2018 lên mức tăng trưởng 3,5% vào năm 2019 và 3,6% vào năm 2020, giảm 0,3% so với dự báo trước. Nguyên nhân điều chỉnh giảm là do giá dầu giảm nhẹ sẽ ảnh hưởng đến tình hình kinh tế tại Angola và Nigeria. Tại khu vực này, tăng trưởng GDP có sự khác biệt đáng kể, với trên 1/3 số quốc gia được dự báo sẽ đạt mức tăng trưởng trên 5,0% trong năm 2019-2020.
Xuân Thanh
Nguồn: IMF tháng 01/2019