a) Tên Đề tài: Tăng cường khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của SMEs Việt Nam - Mã số: ĐTNH.005/18
b) Tổ chức chủ trì: Học viện Ngân hàng
c) Chủ nhiệm và người tham gia chính:
- Chủ nhiệm: TS.Trần Mạnh Hà, Phó Trưởng phòng Đào tạo, HVNH;
- Thư ký: TS. Phạm Thu Thủy, Phó Trưởng Khoa Ngân hàng, HVNH;
- Các thành viên tham gia:
+ TS. Nguyễn Thị Việt Hà, Phó Chủ nhiệm bộ môn, Khoa Quản trị kinh doanh, HVNH;
+ ThS. Nguyễn Thị Thu Trang, Giảng viên Khoa Ngân hàng, HVNH;
+ ThS. Trần Thị Thu Hường, Giảng viên Khoa Ngân hàng, HVNH;
+ ThS. Tạ Thanh Huyền, Giảng viên Khoa Ngân hàng, HVNH;
+ ThS. Nguyễn Bích Ngân, Giảng viên Khoa Ngân hàng, HVNH;
+ ThS. Nguyễn Bích Ngọc, Giảng viên Khoa Ngân hàng, HVNH;
+ ThS. Nguyễn Thanh Tùng, Giảng viên Khoa Ngân hàng, HVNH.
d) Mục tiêu nghiên cứu:
- Cơ sở lý luận về chuỗi giá trị toàn cầu cũng như các yếu tố ảnh hưởng đến việc tham gia chuỗi giá trị toàn cẩu của SMEs Việt Nam, xây dựng mô hình các yếu tố ảnh hưởng đến việc tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của SMEs Việt Nam.
- Tổng hợp kinh nghiệm của các nước trong khu vực và thế giới về việc tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của các SMEs.
- Nghiên cứu thực trạng việc tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của các SMEs Việt Nam; thực hiện các kiểm định để tìm ra các yếu tố ảnh hưởng đến việc tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của SMEs Việt Nam.
- Đề xuất các giải pháp, khuyến nghị nhằm nâng cao năng lực của SMEs Việt Nam, từ đó tăng cường việc tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của các doanh nghiệp này.
đ) Thời gian bắt đầu và thời gian kết thúc:
- Thời gian bắt đầu: Tháng 10/2018.
- Thời gian kết thúc: Tháng 04/2020
e) Kinh phí thực hiện: 200 triệu đồng.
g) Kết quả thực hiện: Giỏi
h) Mô tả tóm tắt:
Nhằm mục tiêu cuối cùng là đề xuất các giải pháp, khuyến nghị nhằm nâng cao năng lực của SMEs Việt Nam trong việc tham gia chuỗi giá trị toàn cầu (CGTTC), đề tài ĐTNH.005/18 đã triển khai các nội dung nghiên cứu cụ thể sau:
Chương 1 giới thiệu đề tài, bao gồm tính cấp thiết, tổng quan nghiên cứu, xác định câu hỏi nghiên cứu và cấu trúc của đề tài. Theo đó, đề tài tập trung vào 2 câu hỏi nghiên cứu chính như sau:
Câu hỏi nghiên cứu số 1: Thực trạng tham gia CGTTC của các SMEs Việt Nam hiện nay? Những ngành nghề nào của SMEs Việt Nam có mức độ tham gia lớn vào CGTTC thông qua kim ngạch xuất khẩu, kim ngạch nhập khẩu trong năm 2018, và mức độ đóng góp của các SMEs trong ngành vào CGTTC.
Câu hỏi nghiên cứu số 2: Những nhân tố ảnh hưởng đến việc tham gia CGTTC của SMEs Việt Nam? Thuận lợi, khó khăn của các SMEs Việt Nam thuộc những ngành nghề có tham gia CGTTC, những nhân tố có ảnh hưởng đến việc tham gia CGTTC của họ, và chiều hướng tác động của những nhân tố này.
Tại chương 2, nhóm nghiên cứu trình bày các vấn đề tổng quan nghiên cứu, gồm: tổng quan lý luận về doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs); cơ sở lý luận về chuỗi giá trị toàn cầu; cơ hội và thách thức của SMEs; các đặc điểm của SMEs tham gia chuỗi giá trị toàn cầu; Đánh giá mức độ tham gia, các điều kiện giúp SMEs tham gia chuỗi giá trị toàn cầu và các nhân tố ảnh hưởng đến việc tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của SMEs; Kinh nghiệm một số quốc gia trong việc nâng cao hiệu quả tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của SMEs. Từ đó, nhóm nghiên cứu rút ra một số bài học kinh nghiệm cho Việt Nam liên quan đến: i) Chính sách hỗ trợ giúp SMEs vượt qua rào cản môi trường kinh doanh; ii) Thay đổi tư duy về văn hóa kinh doanh giúp SMEs tiếp cận tốt văn hóa kinh doanh quốc tế; iii) Hỗ trợ tiếp cận vốn cho SMEs giúp SMEs vượt qua rào cản tài chính; iv) Hướng nguồn lực SMEs vào tập trung phát triển dịch vụ kinh doanh; v) Cấu trúc nguồn lực nhằm nâng cao khả năng đổi mới và phát triển công nghệ của SMEs; vi) Tập trung đẩy mạnh khả năng tiếp cận thị trường.
Tại Chương 3 của đề tài, để đánh giá những nhân tố ảnh hưởng đến việc tham gia GVC của SMEs Việt Nam thông qua việc khảo sát SMEs trên địa bàn Hà Nội và các tỉnh lân cận, nhóm nghiên cứu thuyết minh về phương pháp nghiên cứu gồm các bước: Phát triển mô hình nghiên cứu; Phát triển bộ câu hỏi khảo sát; Thu thập dữ liệu và đưa ra mô hình kinh tế lượng. Chương 4 trình bày về kết quả nghiên cứu, gồm ngành nghề của SMEs Việt Nam tham gia chuỗi giá trị toàn cầu; các nhân tố ảnh hưởng đến việc tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của SMEs Việt Nam; Các khó khăn và các kỳ vọng của SMEs Việt Nam khi tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Tại Chương 5, nhóm nghiên cứu đưa ra kết luận về kết quả nghiên cứu của đề tài và đưa ra một số kiến nghị nhằm tăng cường khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của SMEs Việt Nam, gồm: nâng cao năng lực công nghệ; nâng cao khả năng tiếp cận tài chính; nâng cao năng lực sản xuất; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và hỗ trợ các SMEs tiếp cận thị trường.