a) Tên Đề tài: Định hướng và các giải pháp thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu thu nhập của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam - Mã số: ĐTNH.017/18
b) Tổ chức chủ trì: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
c) Chủ nhiệm và người tham gia chính:
- Chủ nhiệm: TS. Nghiêm Xuân Thành - Chủ tịch Hội đồng quản trị, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam.
- Thư ký: ThS. Lê Hoàng Tùng - Kế toán trưởng, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam.
- Thành viên tham gia:
d) Các chủ đề nghiên cứu chính:
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về chuyển dịch cơ cấu thu nhập của ngân hàng thương mại (NHTM), phân tích kinh nghiệm các NHTM trên thế giới đối với việc chuyển dịch cơ cấu thu nhập, từ đó rút ra các bài học kinh nghiệm cho Việt Nam.
- Thực trạng chuyển dịch cơ cấu thu nhập của các NHTM Việt Nam trong 05 năm qua ( 2014-2019).
- Định hướng, giải pháp thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu thu nhập của các NHTM tại Việt Nam.
đ) Thời gian bắt đầu và thời gian kết thúc:
- Thời gian bắt đầu: Tháng 5/2019.
- Thời gian kết thúc: Tháng 08/2020
e) Kinh phí thực hiện: 185 triệu đồng.
g) Kết quả thực hiện: Xuất sắc
h) Mô tả tóm tắt:
Nhằm mục tiêu nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn để đề xuất định hướng và giải pháp thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu thu nhập của các NHTM theo hướng bền vững, đề tài ĐTNH.017/18 triển khai các nội dung nghiên cứu sau:
Chương 1 nghiên cứu các vấn đề cơ sở lý luận, gồm các vấn đề tổng quan, các tiêu chí đánh giá/các yếu tố ảnh hưởng đến chuyển dịch cơ cấu thu nhập của các NHTM, xu hướng, thực tiễn về chuyển dịch cơ cấu thu nhập của các NHTM trên thế giới. Qua đó, nhóm nghiên cứu rút ra một số bài học kinh nghiệm cho Việt Nam về điều kiện cần thiết để tăng thu nhập dịch vụ gồm:
+ Điều kiện khách quan: môi trường kinh doanh thuận lợi, mức độ thâm nhập dịch vụ ngân hàng cao, thu nhập bình quân đầu người cao, CP có chính sách hỗ trợ...;
+ Điều kiện nội tại của ngân hàng: chiến lược kinh doanh, giá, phí, sản phẩm, kênh bán hàng, khả năng quản trị...
Chương 2 đánh giá thực trạng chuyển dịch cơ cấu thu nhập của các NHTM Việt Nam trong 05 năm qua. Theo đó, nhóm tác giả thực hiện đánh giá theo 03 nhóm cơ bản gồm nhóm NHTMCP nhà nước, NHTMCP và chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam. Đề tài cũng thực hiện đánh giá tại 03 ngân hàng tiêu biểu cho 3 nhóm, gồm VCB, Techcombank và HSBC. Qua đó, nhóm nghiên cứu rút ra một số nhận định về quá trình chuyển dịch cơ cấu thu nhập của các NHTM Việt Nam trong 05 năm qua:
- Cơ cấu thu nhập của các NHTM Việt Nam đã có sự chuyển dịch sang thu dịch vụ nhưng khá chậm;
- Nhóm ngân hàng nước ngoài có sự chuyển dịch mạnh mẽ nhất;
- Về cơ cấu trong thu dịch vụ: nhóm NHTMCP có tỷ trọng thu dịch vụ bình quân lớn nhất, nhóm chi nhánh NH nước ngoài có thu kinh doanh ngoại tệ lớn nhất.
Nhóm nghiên cứu cũng thực hiện đánh giá về các điểm tích cực/hạn chế trong chuyển dịch cơ cấu thu nhập của các NHTM Việt Nam và phân tích nguyên nhân của các hạn chế.
Chương 3 của đề tài phân tích xu hướng phát triển hoạt động ngân hàng trên thế giới, định hướng phát triển đối với hoạt động của các NHTM Việt Nam để đề xuất các giải pháp chuyển dịch cơ cấu thu nhập của các NHTM. Theo đó, các giải pháp đề xuất bao gồm:
- Về kinh doanh: Chiến lược kinh doanh cần xác định chuyển dịch cơ cấu thu nhập là định hướng bền vững, dài hạn và cần kiên trì thực hiện; cần phát triển dịch vụ ngân hàng hiện đại, có chính sách giá cả phù hợp, kênh phân phối hợp lý, cải thiện chất lượng dịch vụ ngân hàng...
- Về quản trị điều hành: Cần triển khai các giải pháp đồng bộ về nhân sự; cân nhắc lựa chọn phương thức đầu tư công nghệ; triển khai đồng bộ các biện pháp quản trị rủi ro...
Nhóm nghiên cứu cũng nhận định về các điều kiện cần thiết để thực hiện các giải pháp chuyển dịch cơ cấu thu nhập của các NHTM, bao gồm:
- Tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định, thúc đẩy hoạt động thương mại, nâng cao thu nhập người dân. Đồng thời, đẩy mạnh phát triển thị trường vốn nhằm tạo động lực để các NHTM chuyển dịch cơ cấu thu nhập sang thu dịch vụ;
- Cần thúc đẩy tài chính toàn diện nhằm tạo dư địa cho các NHTM mở rộng cung cấp dịch vụ ngân hàng;
- Cần đẩy mạnh việc xây dựng và hoàn thiện cơ sở dữ liệu để có thể ứng dụng trong giao dịch ngân hàng;
- Cần có chiến lược đào tạo nguồn nhân lực phù hợp, trọng tâm vào nhân lực có khả năng làm chủ công nghệ và đón đầu xu thế./.