Quyết liệt hơn để tiến lên trong chuỗi giá trị

Quyết liệt hơn để tiến lên trong chuỗi giá trị

Đỗ Lê

Mặc dù dự báo kinh tế Việt Nam có thể đạt mức tăng trưởng trên 7% trong năm 2021, nhưng nhiều tổ chức nước ngoài vẫn cảnh báo, sự bất định là rất lớn. Để tận dụng các cơ hội và phục hồi kinh tế trong trạng thái bình thường mới Việt Nam cần tiếp tục các chính sách hỗ trợ, đẩy mạnh hơn nữa đầu tư cho cơ sở hạ tầng (CSHT), cải thiện năng suất lao động với giáo dục và đào tạo nghề tốt hơn.

Triển vọng tích cực

Thời gian gần đây, nhiều tổ chức nước ngoài tỏ ra khá lạc quan về triển vọng kinh tế của Việt Nam khi nhận định tăng trưởng có thể đạt mức tăng trưởng từ 7% trở lên. Đơn cử Ngân hàng Standard Chartered dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam có thể lên tới 7,8%. Hay như tổ chức xếp hạng tín nhiệm Fitch Ratings dự báo mức 7,5%...

Mặc dù mỗi chuyên gia, tổ chức nước ngoài có những kiến giải khác nhau khi đưa ra những dự báo khả quan đó, nhưng tựu chung lại đều cho rằng, dòng vốn FDI tiếp tục đổ vào mạnh mẽ, năng lực sản xuất tăng lên, xuất khẩu tiếp tục giữ được đà tăng trưởng tích cực cũng như triển vọng hồi phục của nhu cầu bên ngoài, sức cầu nội địa phục hồi nhanh… là những yếu tố đóng góp quan trọng giúp tăng trưởng kinh tế khả quan trong năm nay.

Theo ông Tim Leelahaphan - chuyên gia kinh tế phụ trách Thái Lan và Việt Nam của Ngân hàng Standard Chartered, các biện pháp kiểm soát dịch hiệu quả đã nâng cao vị thế của Việt Nam trong mắt các nhà đầu tư nước ngoài, giúp Việt Nam trở thành một trong những điểm đến đầu tư hấp dẫn nhất thế giới. Theo đó, thu hút vốn FDI của Việt Nam được dự báo sẽ vẫn duy trì mạnh mẽ trong thời gian tới.

“Quá trình dịch chuyển chuỗi cung ứng đã diễn ra mạnh mẽ (trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ - Trung vẫn tiếp diễn) và Việt Nam tiếp tục là quốc gia được hưởng lợi, tiếp tục là địa điểm thu hút nhiều sự chú ý của các nhà đầu tư khi các quốc gia và doanh nghiệp tìm kiếm các giải pháp để giảm bớt sự phụ thuộc vào Trung Quốc. Đây chính là yếu tố tích cực cho triển vọng tăng trưởng của Việt Nam trong trung và dài hạn”, ông Tim Leelahaphan nhận định.

Cùng quan điểm này, chuyên gia Yun Liu thuộc Khối Nghiên cứu Kinh tế của HSBC chỉ rõ hơn việc trỗi dậy mạnh mẽ của Việt Nam từ đại dịch Covid-19 một phần là nhờ xuất khẩu hàng công nghệ điện tử khá tốt. Nhờ dòng vốn FDI ổn định đổ vào lĩnh vực sản xuất công nghệ, Việt Nam đã thành công trong việc chuyển đổi thành nền sản xuất công nghệ chủ chốt, giành được thị phần đáng kể trong xuất khẩu điện thoại và chip xử lý. “Việc chuyển hướng chuỗi cung ứng đã làm gia tăng mối quan tâm của các đại gia công nghệ với Việt Nam - một xu hướng có thể đang bị dịch Covid-19 làm chững lại nhưng sẽ không dừng lại”, chuyên gia Yun Liu nhận định.

Trong khi đó theo nhìn nhận của TS. Seung Hyun Luke Hong - chuyên gia của AMRO, tăng trưởng kinh tế Việt Nam kỳ vọng sẽ tăng mạnh trong năm nhờ các yếu tố như: Khả năng phục hồi của nhu cầu bên ngoài (giúp xuất khẩu tăng nhanh) và sự phục hồi tốt của cầu nội địa; dòng vốn chảy vào mạnh và năng lực sản xuất tăng lên; cơ cấu xuất khẩu tương đối linh hoạt và giải ngân đầu tư công tăng lên mạnh mẽ.

Đồng thuận với các nhận định nêu trên, nhưng Fitch Ratings còn nhấn mạnh đến các yếu tố khác, trong đó cho rằng việc kiểm soát rất tốt đại dịch Covid-19 và duy trì tốt ổn định kinh tế vĩ mô cũng là những yếu tố đóng vai trò rất quan trọng. Theo chia sẻ của Sagarika Chandra - Trưởng bộ phận phân tích về Việt Nam của Fitch Ratings trên VnExpress mới đây, đây chính là những yếu tố quan trọng để tổ chức này giữ nguyên dự báo tăng trưởng như trên ngay cả sau những diễn biến mới về dịch bệnh tại Hải Dương và một số địa điểm khác của Việt Nam.

Quyết liệt hành động là mấu chốt

Tuy triển vọng là tích cực nhưng các chuyên gia cũng cho rằng, sự phục hồi kéo dài và không đồng đều của nền kinh tế toàn cầu có thể tác động tiêu cực đến sự phục hồi của nhu cầu bên ngoài, từ đó tác động không thuận đến xuất khẩu của Việt Nam. Trong khi đó, dù sức cầu trong nước đã tăng lên nhờ ngăn chặn thành công đại dịch Covid-19, nhưng nguy cơ lây nhiễm dịch bệnh trong nước vẫn còn hiện hữu. Doanh nghiệp khó khăn, và nguy cơ gia tăng thất nghiệp, suy giảm thu nhập… có thể làm suy yếu triển vọng phục hồi.

Bên cạnh đó, Việt Nam vẫn cần rất cảnh giác với làn sóng dịch hiện nay, không để gây ra rủi ro suy giảm tăng trưởng. Để phần nào tránh rủi ro này, chuyên gia Yun Liu của HSBC khuyến nghị, việc tiếp tục các chính sách hỗ trợ là cần thiết, trong đó lưu ý các hỗ trợ có mục tiêu cho người lao động và doanh nghiệp dễ bị tổn thương.

Đây cũng là khuyến nghị được AMRO đưa ra, theo đó cần có các hỗ trợ tài khóa lớn hơn để duy trì động lực tăng trưởng, hỗ trợ có mục tiêu cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, các hộ gia đình có thu nhập thấp, đồng thời cần thường xuyên đánh giá sự phù hợp và hiệu quả mang lại. Với triển vọng lạm phát ổn định, chính sách tiền tệ tiếp tục hỗ trợ cho phục hồi kinh tế, giữ cho chi phí tài chính ở mức hợp lý cho các hộ gia đình và doanh nghiệp. Việc tăng cường giám sát cho vay đối với các lĩnh vực rủi ro vẫn được duy trì để đảm bảo giảm thiểu rủi ro bong bóng tài sản, cũng như để giữ chất lượng tín dụng trong tương lai.

Song song với đó, cần tiếp tục tập trung cho đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, phát triển nguồn nhân lực, mạng lưới an sinh xã hội, quản lý cẩn trọng và chủ động hóa giải các rủi ro đối với tính bền vững tài khóa trong trung và dài hạn. Theo các chuyên gia, làm thế nào để nắm bắt tốt hơn các cơ hội - như đã chỉ ra - trong tương lai vẫn là một nhiệm vụ ưu tiên của các nhà hoạch định chính sách để tiến lên trong chuỗi giá trị.

Chuyên gia Yun Liu cho rằng, có nhiều việc cần làm. Trong số đó, một mặt cần tập trung cải thiện năng suất lao động thông qua việc giáo dục tốt hơn và đào tạo nghề nghiệp được thiết kế phù hợp hơn. Mặt khác, việc tiếp tục thúc đẩy đầu tư cho cơ sở hạ tầng sẽ cải thiện khả năng cạnh tranh của Việt Nam. Một trong những chìa khóa thành công cho phát triển cơ sở hạ tầng chính là cần làm sao để thu hút thêm các nhà đầu tư tư nhân vào các dự án lớn thông qua Luật PPP sửa đổi được thông qua gần đây.