Quốc hội vừa thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của một số luật. Điều này kỳ vọng sẽ giúp kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc mà người dân, cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư cả trong và ngoài nước phản ánh lâu nay, qua đó thúc đẩy đầu tư, hỗ trợ sản xuất kinh doanh (SXKD), đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.
Luật sửa nhiều luật: Đột phá để tăng hiệu quả
Đỗ Lê
Quốc hội vừa thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của một số luật. Điều này kỳ vọng sẽ giúp kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc mà người dân, cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư cả trong và ngoài nước phản ánh lâu nay, qua đó thúc đẩy đầu tư, hỗ trợ sản xuất kinh doanh (SXKD), đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.
Đột phá trong hoạt động lập pháp
Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 vẫn diễn biến phức tạp, để đạt được mục tiêu kép vừa phòng, chống dịch hiệu quả; vừa thích ứng an toàn, linh hoạt để phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, các đại biểu Quốc hội cho rằng, việc thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của một số luật cho thấy sự thích ứng nhanh của chúng ta với bối cảnh mới.
Trước đó vào các ngày 6 và 10/1/2022, Quốc hội đã thảo luận tại tổ và tại hội trường về Dự thảo luật này. Hầu hết các ý kiến đều cho rằng, những vấn đề sửa đổi, bổ sung đã được các bộ, ngành có liên quan rà soát tương đối kỹ và thực sự đang gây khó khăn, vướng mắc trong hoạt động đầu tư, SXKD. “Các điều khoản điều chỉnh, bổ sung trong dự án luật là những vấn đề vướng mắc, khó khăn, như các Điều 31, 32 và 33 của Luật Đầu tư; Điều 55, 56 và Điều 57 của Luật Thi hành án dân sự... Đặc biệt, tôi đánh giá cao sự nỗ lực và quyết tâm của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ trong việc phân cấp, phân quyền, thể hiện rõ trong việc sửa đổi điểm g khoản 1 Điều 31 và điểm c khoản 1 Điều 75 Luật Đầu tư. Đây đều là những vấn đề cấp bách cần tháo gỡ trong thực tiễn”, đại biểu Trần Chí Cường (Đà Nẵng) nhấn mạnh trong tham gia thảo luận trước khi luật được thông qua.
Trong khi đó theo đại biểu Nguyễn Đại Thắng (Hưng Yên), việc Quốc hội thông qua luật sửa nhiều luật lần này nhằm thể chế hóa chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước và thực hiện các chỉ tiêu mà nghị quyết Quốc hội đề ra, qua đó kịp thời tháo gỡ những nút thắt, những vướng mắc trong thực tiễn thi hành luật. “Đây là sự đổi mới và là bước đột phá trong hoạt động lập pháp. Với quan điểm cơ chế, chính sách pháp luật phải phục vụ cho sự phát triển của đất nước, góp phần thực hiện thành công mục tiêu, định hướng trước mắt và chiến lược lâu dài theo Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII đề ra, trực tiếp thúc đẩy sự phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội... Những gì thực tiễn chứng minh là không phù hợp thì phải sửa đổi, bãi bỏ”, vị đại biểu này nhấn mạnh.
Để hướng đến đồng bộ, hiệu quả
Mặc dù có sự đồng thuận, nhất trí cao về việc cần thiết thông qua luật sửa nhiều luật này, nhưng các đại biểu cũng phân tích rất kỹ về các nội dung ở các luật cụ thể để thấy rõ những vấn đề vướng mắc cần sửa đổi, bổ sung.
Đơn cử, trong thảo luận có đại biểu cho rằng việc sửa đổi một số điều của Luật Đầu tư công (chủ yếu liên quan đến các chương trình, dự án đầu tư sử dụng vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi) là chưa cấp bách, cần thiết trong thời điểm hiện nay nhưng đa số các ý kiến khác khẳng định, các đề xuất sửa đổi của Chính phủ theo hướng tăng cường phân cấp là cần thiết, giúp giảm thủ tục hành chính, góp phần khắc phục tình trạng giải ngân chậm trong thời gian qua và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn ODA.
Đại biểu Hoàng Văn Cường (Hà Nội) đánh giá rất cao đề xuất sửa về phân quyền trong quyết định các chủ trương đầu tư từ Thủ tướng Chính phủ cho các cơ quan có thẩm quyền hoặc là UBND các tỉnh trong việc quyết định chủ trương đầu tư các dự án nhóm B, C sử dụng vốn ODA, cũng như với các dự án PPP và quyết định về xây dựng nhà ở, xây dựng các khu đô thị.
“Tôi rất đồng tình với chủ trương phân quyền, vì điều này thể hiện rất rõ là Chính phủ không ôm quyền về mình mà giao quyền cho các đơn vị thực hiện. Khi đó Chính phủ sẽ đóng vai trò là người chỉ đạo, là người kiểm tra, người đôn đốc, đồng thời sẽ tách bạch được giữa chỉ đạo với thực hiện, như vậy sẽ hiệu quả và tốt hơn rất nhiều”, đại biểu Cường nói và nhấn mạnh việc một luật sửa nhiều luật như vậy sẽ tạo ra được sự đồng bộ giữa các luật.
Các đại biểu cũng tán thành sự cần thiết sửa đổi khoản 1, Điều 23, Luật Nhà ở để tháo gỡ vướng mắc trong việc triển khai các dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại. Tuy nhiên, đề nghị Chính phủ đánh giá tác động kỹ lưỡng hơn, bảo đảm quản lý chặt chẽ đất đai, tránh nguy cơ dẫn đến làm thất thoát ngân sách nhà nước. Đại biểu Hoàng Văn Cường chỉ ra, khi được công nhận chủ đầu tư và được thực hiện các thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất thì theo Luật Đất đai, người sử dụng đất đấy chỉ cần trả tiền theo quy định của luật hiện nay là lấy giá đất quy định trong bảng giá nhân với hệ số k. “Ví dụ Hà Nội hiện nay hệ số k cao nhất là 2,15, bảng giá đất cao nhất là 168 triệu/m2 , như vậy cao nhất chủ đầu tư chỉ phải trả tiền đất là 312 triệu 1m2 mà như thế có thể sẽ tạo ra một sự thất thoát rất lớn về mặt nguồn lực cho Nhà nước. Chính vì vậy, tôi cho rằng việc này hết sức phải cân nhắc, nếu như sửa đổi thì buộc lòng chúng ta phải ghi vào đấy là phải tính tiền đất theo giá trị thị trường”, đại biểu này nêu vấn đề.
Tiếp thu ý kiến của các đại biểu, Luật sửa đổi các luật vừa được thông qua giao Chính phủ tiếp tục nghiên cứu, đánh giá tác động đầy đủ, thận trọng. Trường hợp cần thiết, Chính phủ xây dựng Đề án thí điểm áp dụng hình thức sử dụng đất không phải là đất ở để đầu tư xây dựng nhà ở thương mại, sớm báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định; tiến hành tổng kết để xem xét việc luật hóa khi sửa đổi toàn diện Luật Nhà ở, bảo đảm đồng bộ, thống nhất với Luật Đất đai (sửa đổi) và các quy định khác của pháp luật có liên quan.
Các đại biểu cũng lưu ý, nội dung sửa đổi, bổ sung của các luật trong luật này sẽ dẫn đến phát sinh phải thay đổi thủ tục hành chính liên quan. Do đó, việc hướng dẫn chi tiết, cụ thể luật sửa đổi, bổ sung này phải nhanh chóng được xây dựng, ban hành để có hiệu lực cùng với hiệu lực của luật để đảm bảo được thi hành đồng bộ, thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Trong bối cảnh tác động nghiêm trọng của COVID, việc nhanh chóng có những hướng dẫn cụ thể để triển khai luật này không chỉ cho thấy Việt Nam thích ứng nhanh với bối cảnh mới (thông qua cải thiện nhanh về thể chế) mà còn tạo ra nền tảng để nhiều cơ hội đầu tư, kinh doanh được hiện thực hóa, qua đó giúp nền kinh tế bật lên mạnh mẽ từ đại dịch.