Trả lời kiến nghị cử tri tỉnh Quảng Bình

Trong đợt tiếp xúc cử tri trước Kỳ họp thứ 9, Quốc hội Khóa XIII của Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Bình, theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Quảng Bình, có 01 kiến nghị của cử tri tỉnh Quảng Bình thuộc thẩm quyền giải quyết, xử lý của Ngân hàng Nhà nước (NHNN).

Kiến nghị của cử tri: “Đề nghị Quốc hội, Chính phủ và các Bộ, Ngành liên quan tăng cường công tác giám sát đối với các chính sách tín dụng ưu đãi của Nhà nước như: Gói 30.000 tỷ cho vay hỗ trợ mua nhà ở, Nghị định 67/2014/NĐ-CP ngày 7/7/2014 của Chính phủ về chính sách phát triển thủy sản, Quyết định 68/2013/QĐ-TTg ngày 14/11/2013 của Thủ tướng Chính phủ về chính sách hỗ trợ nhằm giảm tổn thất trong nông nghiệp”

   Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trả lời như sau:

1. Đối với gói 30.000 tỷ về cho vay hỗ trợ mua nhà ở:

Trong thời gian qua NHNN đã thường xuyên thực hiện giám sát đối với chương trình cho vay hỗ trợ nhà ở theo Nghị quyết 02/NQ-CP của Chính phủ. Cụ thể:

- Theo dõi chặt chẽ tình hình thực hiện của các ngân hàng được tham gia chương trình để kịp thời xử lý các khó khăn, vướng mắc của các ngân hàng trong quá trình thực hiện thông qua các báo cáo định kỳ. Hiện nay, việc triển khai chương trình cho vay hỗ trợ nhà ở đang gặp số khó khăn, vướng mắc chủ yếu liên quan đến quy định của Bộ Xây dựng về việc xác định đối tượng vay vốn, NHNN đã tổng hợp các khó khăn, vướng mắc và có văn bản1 gửi Bộ Xây dựng đề nghị tháo gỡ nút thắt nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận được nguồn vốn ưu đãi.

- Kịp thời nắm bắt ý kiến, kiến nghị của người dân qua đường dây nóng của NHNN và trên các phương tiện thông tin đại chúng để có biện pháp xử lý hoặc đề nghị cấp có thẩm quyền xử lý.

- Kịp thời có văn bản chấn chỉnh một số NHTM chậm trễ trong việc xử lý đề nghị vay vốn của người dân/doanh nghiệp.

- Thực hiện thường xuyên công tác thanh tra giám sát hoạt động của các TCTD trong đó có gói 30.000 tỷ cho vay hỗ trợ nhà ở (giám sát, kiểm tra thủ tục cho vay, quá trình giải ngân nguồn vốn,...).

Với sự quyết tâm của Chính phủ, sự vào cuộc quyết liệt của NHNN và các Bộ, ngành liên quan trong triển khai chương trình cũng như tăng cường công tác giám sát quá trình thực hiện, những nút thắt về điều kiện, thủ tục, đối tượng vay vốn,… đã được tháo gỡ cơ bản. Đến 31/5/2015, có 20.191 khách hàng được ký hợp đồng tín dụng trong gói tín dụng hỗ trợ nhà ở với tổng số tiền cam kết cho vay từ các ngân hàng đạt hơn 14.586,6 tỷ đồng; chiếm tỷ trọng khoảng 48,62% tổng nguồn vốn dành cho chương trình, tăng 50,89% so với 31/12/2014. Giải ngân theo tiến độ dự án đạt 8.201,8 tỷ đồng.

2. Đối với Nghị định 67 về chính sách phát triển thủy sản.

Trong quá trình triển khai Nghị định 67/2014/NĐ-CP (Nghị định 67), NHNN đã tích cực phối hợp với các Bộ, ngành có liên quan triển khai các văn bản hướng dẫn, tuyên truyền, phổ biến chính sách; tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương, tổ chức tín dụng, tổ chức hậu cần nghề cá, ngư dân,... thông qua các hội nghị, tham gia đoàn công tác của các Bộ, ngành đi kiểm tra tình hình thực tế tại các địa phương, cụ thể:

- Ban hành Thông tư số 22/2014/TT-NHNN ngày 15/8/2014 hướng dẫn thực hiện chính sách tín dụng theo Nghị định số 67.

- Tổ chức Hội nghị triển khai Nghị định 67 nhằm tháo gỡ khó khăn vướng mắc trong triển khai tại các địa phương và cam kết đảm bảo đủ nguồn vốn để đáp ứng kịp thời nhu cầu vay vốn của bà con ngư dân đóng mới tàu khai thác hải sản xa bờ và tàu dịch vụ hậu cần khai thác hải sản xa bờ.

- Ban hành các văn bản đôn đốc 28 NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố, ngân hàng thương mại (NHTM) triển khai Nghị định 67, trong đó: (i) Yêu cầu các NHTM (đặc biệt là các NHTM nhà nước) phải chủ động cân đối nguồn vốn và tích cực triển khai cho vay đối với các chủ tàu theo Nghị định 67; (ii) Hướng dẫn và chỉ đạo chi nhánh, phòng giao dịch trong hệ thống chủ động tiếp cận các chủ tàu trong danh sách được Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh, thành phố phê duyệt, hồ sơ thủ tục vay vốn đơn giản, nhanh gọn; (iii) Lập các tổ công tác trực tiếp xuống các xã, phường, thị trấn để hướng dẫn và giúp người dân hoàn thiện thủ tục vay vốn theo quy định; (iv) Thông báo số điện thoại thường trực của cơ quan để tiếp nhận và xử lý kịp thời ý kiến phản ánh của người dân; (v) Yêu cầu chi nhánh NHNN các tỉnh, thành phố tham mưu cho UBND các tỉnh, thành phố lựa chọn chủ tàu ngay từ cấp xã đến quá trình phê duyệt danh sách ở cấp tỉnh để rút ngắn thời gian cho vay sau khi UBND tỉnh, thành phố phê duyệt danh sách chủ tàu.

- Kịp thời cung cấp thông tin chính xác về tình hình triển khai chương trình cho vay thủy sản theo Nghị định 67 trên trang thông tin điện tử của NHNN.

- Phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành, địa phương trong việc triển khai Nghị định 672. Đồng thời, chủ động thành lập Đoàn công tác của ngành Ngân hàng đi khảo sát, đánh giá tình hình triển khai và phối hợp với Ban chỉ đạo của một số địa phương tổ chức các đối thoại trực tiếp với ngư dân để nắm bắt khó khăn, vướng mắc, gây ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân chương trình, từ đó có đề xuất xử lý phù hợp.

Thông qua việc thường xuyên theo dõi, giám sát quá trình triển khai Nghị định 67, những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện đã được ngành Ngân hàng kịp thời tổng hợp, báo cáo Chính phủ. Ngày 24/4/2014 tại Hội nghị toàn quốc về tình hình triển khai thực hiện Nghị định 67, Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh đã chỉ đạo các Bộ, ngành, địa phương khẩn trương tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để triển khai hiệu quả chính sách phát triển thủy sản nói chung và chính sách tín dụng nói riêng theo Nghị định 67.

Ngay sau Hội nghị, NHNN đã có văn bản chỉ đạo, hướng dẫn quyết liệt NHNN chi nhánh 28 tỉnh, thành phố ven biển và các NHTM nhanh chóng tháo gỡ những vướng mắc liên quan đến chức năng, nhiệm vụ của ngành Ngân hàng nhằm tạo điều kiện để ngư dân sớm tiếp cận nguồn vốn. Nhờ đó, sau hơn 10 tháng triển khai, việc cho vay đóng mới, nâng cấp tàu và cho vay vốn lưu động theo quy định tại Nghị định 67 đã đạt được kết quả bước đầu như sau:

- Kết quả cho vay đóng mới, nâng cấp tàu: Tính đến ngày 15/6/2015 các NHTM đã chủ động tiếp cận các chủ tàu của 807/838 tàu được phê duyệt để hướng dẫn hồ sơ, thủ tục vay vốn3. Trong đó, các NHTM đã nhận được 245 bộ hồ sơ của chủ tàu tại 22/25 tỉnh, thành phố và đã ký hợp đồng tín dụng để đóng mới, nâng cấp 75 tàu với tổng số tiền gần 721 tỷ đồng, dư nợ đến nay đạt trên 190 tỷ đồng; 165 bộ hồ sơ khác đang trong quá trình hoàn thiện do còn thiếu hồ sơ thiết kế tàu, chưa ký hợp đồng với cơ sở đóng tàu,...;

- Kết quả cho vay vốn lưu động: Đến 15/6/2015, đã có 95 khách hàng tại 7 tỉnh (Quảng Ngãi, Bình Định, Tiền Giang, Phú Yên, Bạc Liêu, Huế, Kiên Giang) được các NHTM cho vay vốn lưu động với dư nợ đạt gần 30 tỷ đồng.

Trong thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành, địa phương thực hiện quyết liệt, đồng bộ các giải pháp tháo gỡ khó khăn, cũng như giám sát chặt chẽ quá trình thực hiện để tạo thuận lợi cho ngư dân tiếp cận nguồn vốn vay theo Nghị định 67.

3. Đối với Quyết định 68 về chính sách hỗ trợ nhằm giảm tổn thất trong nông nghiệp.

Từ năm 2010, Nhà nước đã có chính sách hỗ trợ nhằm giảm tổn thất sau thu hoạch đối với người dân hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp (Quyết định 63/2010/QĐ-TTg) và liên tục sửa đổi, bổ sung (Quyết định 65/2011/QĐ-TTg và Quyết định số 68/2013/QĐ-TTg) cho phù hợp với tình hình thực tế trong từng giai đoạn nhằm hạn chế tổn thất sau thu hoạch, nâng cao giá trị sản suất trong nông nghiệp. Sau khi quyết định 68 ban hành, NHNN đã kịp thời ban hành Thông tư 13/2014/TT-NHNN về hướng dẫn cho vay theo Quyết định 68 và có văn băn số 8865/NHNN-TD ngày 28/11/2014 chỉ đạo các NHTM khẩn trương ban hành văn bản hướng dẫn cho vay, chỉ đạo các chi nhánh NHTM trên địa bàn các tỉnh, thành phố tích cực triển khai cho vay chương trình hỗ trợ nhằm giảm tổn thất trong nông nghiệp.

Trong quá trình triển khai thực hiện, NHNN đã chủ động phối hợp với các Bộ, ngành liên quan tổng hợp, theo dõi tình hình thực hiện, kịp thời xử lý các khó khăn vướng mắc của các NHTM và người dân.

Ước đến cuối tháng 6/2015, tổng dư nợ cho vay theo chính sách hỗ trợ nhằm giảm tổn thất trong nông nghiệp đạt 2.400 tỷ đồng, tăng 28,87% so với 31/12/2014, trong đó: Dư nợ cho vay hỗ trợ lãi suất đạt 2.020 tỷ đồng và dư nợ cho vay theo lãi suất tín dụng đầu tư đạt 380 tỷ đồng. 

Bên cạnh những kết quả đạt được, chính sách này đang bộc lộ một số bất cập làm ảnh hưởng đến kết quả cho vay của các NHTM do một số nguyên nhân không thuộc thẩm quyền giải quyết của ngành Ngân hàng, như: Danh sách chủng loại máy, thiết bị được hưởng chính sách hỗ trợ nhằm giảm tổn thất trong nông nghiệp do Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn quy định còn một số hạn chế; Cơ chế, chính sách hỗ trợ giảm tổn thất trong nông nghiệp theo Quyết định 68 mới áp dụng đối với lĩnh vực nông sản mà chưa áp dụng trong lĩnh vực lâm nghiệp; Lãi suất tín dụng đầu tư của Nhà nước còn cao (hiện nay là 8,55%/năm); Một số doanh nghiệp chưa thực hiện ký kết hợp đồng liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản, dịch vụ cơ giới hóa với nông dân hoặc tổ chức đại diện của nông dân nên chưa được hưởng chính sách hỗ trợ lãi suất theo Quyết định 68; Công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách chưa được các địa phương quan tâm đúng mức;...

Để tháo gỡ những bất cập nêu trên, tại Hội nghị đẩy mạnh cơ giới hóa, tạo động lực tái cơ cấu ngành Nông nghiệp do Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tổ chức ngày 12/6/2015, NHNN đã kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bộ Tài chính xem xét sửa đổi một số quy định tại Quyết định 68 nhằm tạo điều kiện thuận lợi để người dân tiếp cận vốn vay theo quy định.

Thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục chỉ đạo các NHTM tích cực cho vay theo Quyết định 68 nhằm đẩy mạnh quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Đồng thời, NHNN rất mong các địa phương tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách, các doanh nghiệp đẩy mạnh tổ chức sản xuất theo mô hình liên kết để cùng với ngành Ngân hàng và các Bộ, ngành liên quan thực hiện hiệu quả chính sách này.

Trên đây là ý kiến trả lời của NHNN về nội dung kiến nghị của cử tri tỉnh Quảng Bình. NHNN trân trọng cảm ơn và rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ của cử tri đối với hoạt động ngân hàng./.