Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) nhận được 01 kiến nghị của cử tri tỉnh Đồng Tháp gửi tới sau Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV do Ủy ban Dân nguyện và Giám sát chuyển đến theo văn bản số 2517/UBDNGS15 ngày 16/01/2025.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội và xin báo cáo như sau:
Kiến nghị của cử tri:
“Cử tri kiến nghị trình Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế điều hành thị trường vàng theo hướng ổn định, minh bạch, kịp thời khắc phục tình trạng chênh lệch lớn giữa giá vàng trong nước và thế giới, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và tâm lý thị trường.”
Trả lời:
1. Về việc quản lý giá vàng: Việt Nam không phải là nước khai thác vàng nên vàng tiêu thụ trong nước chủ yếu từ nguồn nhập khẩu. Do đó, giá vàng trong nước phụ thuộc vào diễn biến giá vàng thế giới. Thời gian qua, giá vàng thế giới liên tục biến động, chủ yếu theo xu hướng tăng do nguyên nhân: căng thẳng địa chính trị, ngoại giao, xung đột vũ trang tại nhiều quốc gia trên thế giới leo thang khiến nhu cầu tiêu thụ vàng vật chất ở một số nước và dự trữ vàng của nhiều NHTW tăng mạnh,… Như vậy, giá vàng diễn biến tăng cả trên thế giới chứ không chỉ có ở Việt Nam.
Theo Luật Giá năm 2012 và Luật Giá sửa đổi năm 2023, vàng không phải mặt hàng thiết yếu, không thuộc Danh mục hàng hóa, dịch vụ thực hiện bình ổn giá. Giá mua, bán vàng do các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp kinh doanh mua, bán vàng miếng chủ động niêm yết. NHNN chỉ thực hiện can thiệp, bình ổn thị trường vàng trong trường hợp giá vàng biến động bất lợi ảnh hưởng đến thị trường ngoại tệ, tỷ giá, chính sách tiền tệ.
2. Các giải pháp đồng bộ NHNN đã và đang triển khai:
Hiện nay, NHNN đang triển khai các giải pháp quản lý thị trường vàng nhằm ổn định thị trường vàng, theo lộ trình phù hợp với điều kiện của Việt Nam hiện nay. Cụ thể:
- Bám sát các chủ trương của Đảng và Nhà nước, chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm tại Thông báo số 211-TB/VPTW ngày 30/5/2025 về cơ chế, chính sách quản lý hiệu quả thị trường vàng, ngày 26/8/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 232/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012/NĐ-CP ngày 03/4/2012 của Chính phủ về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, có hiệu lực từ ngày 10/10/2025 (Nghị định 232), theo hướng xóa bỏ cơ chế độc quyền nhà nước về sản xuất vàng miếng một cách có kiểm soát trên nguyên tắc Nhà nước vẫn quản lý hoạt động sản xuất vàng miếng, phù hợp với quan điểm chuyển từ “siết để kiểm soát” sang “mở để quản trị”.
- Nghị định 232 đã quy định NHNN cấp phép sản xuất vàng miếng cho các doanh nghiệp, ngân hàng thương mại đủ điều kiện. Các doanh nghiệp, ngân hàng thương mại được cấp phép sản xuất vàng miếng sẽ được NHNN xem xét cấp phép nhập khẩu vàng. Ngay sau khi Nghị định 232 được ban hành, NHNN đã ban hành Thông tư số 34/2025/TT-NHNN ngày 09/10/2025 hướng dẫn một số điều của Nghị định số 24/2012/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 10/10/2025 (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 58/2025/TT-NHNN ngày 26/12/2025) và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để quản lý thị trường vàng theo quy định mới. Hiện nay, NHNN đang phối hợp với các Bộ, ngành, cơ quan liên quan cấp phép sản xuất vàng miếng cho các đơn vị. Sau khi các đơn vị được cấp Giấy phép sản xuất vàng miếng, NHNN sẽ xem xét cấp phép nhập khẩu vàng cho các đơn vị đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.
- Hiện nay, NHNN tiếp tục theo dõi sát tình hình thị trường vàng, kịp thời thực hiện báo cáo các cấp; phối hợp với các đơn vị liên quan tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động của các doanh nghiệp kinh doanh mua, bán vàng; chỉ đạo các NHNN Khu vực thanh tra, kiểm tra đột xuất các doanh nghiệp kinh doanh mua, bán vàng miếng, vàng trang sức, mỹ nghệ trên địa bàn; yêu cầu các tổ chức hoạt động kinh doanh vàng thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật. Đồng thời, phối hợp cung cấp thông tin trả lời cử tri, đại biểu Quốc hội về chính sách quản lý hoạt động kinh doanh vàng; phối hợp triển khai công tác truyền thông để người dân hiểu, đồng thuận với chính sách nhà nước đối với công tác quản lý thị trường vàng.
- Bên cạnh đó, thời gian qua, thực hiện chỉ đạo của các cấp có thẩm quyền, NHNN đã phối hợp với các Bộ, ngành liên quan xem xét, nghiên cứu thành lập Sở giao dịch vàng tại Việt Nam và đã có báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, NHNN đã có văn bản lấy ý kiến các Bộ, ngành, cơ quan liên quan[1] về việc thành lập sàn/sở giao dịch vàng tại Việt Nam. NHNN đang tiếp tục phối hợp cùng các cơ quan hữu quan khẩn trương nghiên cứu, đảm bảo kỹ lưỡng, chuẩn bị tốt nhất cho việc đề xuất phương án, kế hoạch thành lập Sở giao dịch vàng tại Việt Nam.
[1] Bao gồm: Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, Văn phòng Chính phủ, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Bộ Nội vụ, Bộ Quốc phòng, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ, Thanh tra Chính phủ, Bộ Tư pháp.