Thời gian qua, ngành Ngân hàng đã tích cực triển khai Đề án 06 ( Quyết định số 06/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 06/01/2022: Phê duyệt Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022 - 2025, tầm nhìn đến năm 2030), phối hợp Bộ Công an triển khai Kế hoạch 01/KHPH-BCA-NHNNVN và đã mang lại hiệu quả tích cực trong công tác làm sạch dữ liệu và xác minh thông tin khách hàng, hỗ trợ tích cực trong quá trình phát triển, cung ứng sản phẩm, dịch vụ ngân hàng. Từ đó mang lại nhiều tiện ích cho người dân, doanh nghiệp, hỗ trợ công tác quản lý nhà nước, thúc đẩy chuyển đổi số ngành Ngân hàng, tăng cường công tác đảm bảo an ninh, an toàn, góp phần phát triển kinh tế-xã hội.
Ngành Ngân hàng tích cực triển khai Đề án 06
Đề án 06 có tác động mạnh mẽ đến ngành Ngân hàng, giúp xác thực danh tính khách hàng hiệu quả hơn, từ đó làm sạch dữ liệu, loại bỏ tài khoản ảo, tăng cường an toàn phòng chống lừa đảo, thúc đẩy thanh toán không tiền mặt, góp phần kiến tạo hệ sinh thái tài chính số, mang lại tiện ích lớn cho người dân và doanh nghiệp.
Từ hoàn thiện pháp lý
Trong giai đoạn 2022 – 2025, NHNN đã ban hành 06 kế hoạch thực hiện Đề án 06 và hơn 20 văn bản chỉ đạo thực hiện. Trong việc rà soát, sửa đổi, bổ sung văn bản quy phạm pháp luật để ứng dụng định danh điện tử (VNeID) trong công tác chuyển đổi số, NHNN đã hoàn thành triển khai từ năm 2024. Tại các Thông tư (như: Thông tư số 16/2023/TT-NHNN ngày 15/12/2023 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 28/2015/TT-NHNN ngày 18/12/2015 quy định về việc quản lý, sử dụng chữ ký số, chứng thư số và dịch vụ chứng thực chữ ký số của NHNN; Thông tư số 25/2025/TTNHNN ngày 31/8/2025 sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số17/2024/TT-NHNN ngày 28/6/2024 quy định việc mở và sử dụng tài khoản thanh toán tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, Thông tư số 45/2025/TTNHNN ngày 19/11/2025 sửa đổi, bổ sung Thông tư số 18/2024/TT-NHNN ngày 28/6/2024 quy định về hoạt động thẻ ngân hàng, Thông tư số 41/2025/TT- NHNN ngày 05/11/2025 sửa đổi, bổ sung Thông tư số 40/2024/TT-NHNN ngày 17/7/2024 quy định về hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán (TGTT)) đã bổ sung quy định trường hợp khách hàng có tài khoản định danh điện tử (VNeID), ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài không yêu cầu khách hàng phải cung cấp các tài liệu, thông tin, dữ liệu đã được tích hợp trên VNeID.
…đến kết nối, liên thông dữ liệu
Về kết nối Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư (CSDLQGvDC) với các nghiệp vụ của NHNN, NHNN đã triển khai hệ thống kết nối, khai thác CSDLQGvDC cho hệ thống dịch vụ công trực tuyến (cấp chứng thư số) từ tháng 12/2022. Đến ngày 13/3/2026, hệ thống đã kết nối, khai thác dữ liệu dân cư phục vụ xử lý hơn 1.752 lượt hồ sơ.
Thực hiện Đề án 06, ngành Ngân hàng xác định dữ liệu dân cư là "nguồn tài nguyên vàng" để làm sạch và chuẩn hóa dữ liệu ngành. Công tác làm sạch dữ liệu được phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an, đảm bảo dữ liệu luôn "đúng, đủ, sạch, sống".
NHNN đã chỉ đạo các tổ chức tín dụng (TCTD), chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức cung ứng dịch vụ TGTT nghiên cứu, ứng dụng dữ liệu về dân cư, căn cước công dân (CCCD) gắn chíp, tài khoản định danh và xác thực điện tử (VneID) để làm sạch dữ liệu, nhận biết, xác minh chính xác khách hàng nhằm phòng chống, ngăn ngừa việc tội phạm mạo danh, sử dụng giấy tờ tùy thân giả mạo đăng ký sử dụng dịch vụ ngân hàng cho mục đích bất hợp pháp; đồng thời nghiên cứu ứng dụng dữ liệu dân cư trong triển khai các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng thuận tiện, an toàn nhất đến với người dân, khách hàng.
Về phía các tổ chức tín dụng (TCTD), TGTT, thực hiện Kế hoạch triển khai Đề án 06 của ngành Ngân hàng và Kế hoạch phối hợp giữa Bộ Công an và NHNN, nhiều TCTD, TGTT đã và đang phối hợp với C06 (Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội – Bộ Công an) triển khai mở rộng giải pháp xác thực khách hàng qua thẻ CCCD gắn chíp và triển khai giải pháp xác thực khách hàng qua ứng dụng VNeID trong việc mở tài khoản và sử dụng các dịch vụ ngân hàng điện tử. Theo Cục báo cáo của Công nghệ thông tin (NHNN), tính đến hết ngày 13/3/2026, đã có hơn 150,3 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân (CIF), hơn 1,73 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức được đối chiếu sinh trắc học qua CCCD gắn chip hoặc ứng dụng VneID. 57 TCTD và 39 tổ chức TGTT đã triển khai ứng dụng thẻ CCCD gắp chip qua ứng dụng điện thoại. 63 TCTD đã triển khai ứng dụng thẻ CCCD gắn chip qua thiết bị tại quầy. 32 TCTD và 15 TGTT đang triển khai ứng dụng VneID, trong đó có 21 đơn vị đã triển khai chính thức.
Về làm sạch dữ liệu qua C06: có 29 TCTD đã ký kết với C06 để triển khai làm sạch dữ liệu khách hàng mở tài khoản thanh toán, trong đó 27 TCTD đã gửi dữ liệu cho C06 để làm sạch (với số lượng hơn 24 triệu hồ sơ khách hàng (CIF) đã gửi C06 và nhận được phản hồi là hơn 24 triệu hồ sơ khách hàng); 11 TGTT đã ký kết với C06 để triển khai làm sạch dữ liệu khách hàng mở tài khoản thanh toán, trong đó 04 TGTT đã gửi dữ liệu cho C06 để làm sạch (với số lượng hơn 149 nghìn hồ sơ khách hàng đã gửi và nhận được phản hồi).
Về hạ tầng dữ liệu, NHNN là một trong những bộ, ngành hoàn thành sớm nhiệm vụ đồng bộ 100% cơ sở dữ liệu chuyên ngành được giao lên Trung tâm dữ liệu quốc gia theo Nghị quyết 71/NQ-CP của Chính phủ sửa đổi, bổ sung cập nhật Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22 tháng 12 năm 2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Kho dữ liệu tập trung của NHNN đã đạt quy mô lớn với dung lượng hơn 15TB và hơn 37 tỷ dòng dữ liệu được thu thập từ gần 1.500 đơn vị.
Không chỉ dừng lại ở nội bộ, NHNN còn chủ động xây dựng các API chia sẻ dữ liệu liên thông với Văn phòng Chính phủ và Kiểm toán Nhà nước qua nền tảng NDXP (Nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia), góp phần tạo nên một hệ sinh thái dữ liệu mở và hiệu quả cho cả hệ thống chính trị.
Bảo vệ an toàn tài khoản cho khách hàng nhờ “lá chắn số” SIMO
Dữ liệu còn là chìa khóa kết nối hệ sinh thái số. Các ngân hàng đã và đang xây dựng hệ sinh thái tích hợp đa dịch vụ, với người dùng là trung tâm, kết nối với Cổng DVCQG và các ngành, lĩnh vực, hệ sinh thái ngoài ngân hàng để cung ứng dịch vụ một cách liền mạch, tiện ích cho khách hàng.
Hiệu quả của dữ liệu số được minh chứng rõ nét qua Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngửa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán (SIMO) đã được NHNN triển khai thí điểm. Hệ thống SIMO cho phép các tổ chức thành viên tham gia thực hiện báo cáo thông tin về các tài khoản đáng ngờ khi phát hiện và chia sẻ thông tin tới các thành viên khác. Trên cơ sở nguồn dữ liệu tập trung của Hệ thống SIMO, các TCTD có thể đưa ra các quyết định thực hiện ngăn chặn giao dịch ngay lập tức hoặc yêu cầu xác thực, định danh tài khoản trước khi thực hiện giao dịch trực tuyến, qua đó góp phần giúp giảm thiểu tình trạng gian lận, lừa đảo, bảo vệ an toàn tài khoản của khách hàng. Theo Vụ Thanh toán (NHNN), tính đến ngày 25/02/2026, Hệ thống SIMO đã triển khai đến 149 đơn vị (gồm 99 TCTD và 50 tổ chức TGTT) với tổng số hơn 664 nghìn bản ghi tài khoản thanh toán (TKTT)/Ví điện tử/thẻ ngân hàng/đơn vị chấp nhận thanh toán (ĐVCNTT) có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo, vi phạm pháp luật. Đồng thời, hệ thống đã hỗ trợ cảnh báo đến 3,3 triệu lượt khách hàng, trong đó có hơn 1 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng/hủy bỏ giao dịch sau khi nhận được cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch tương ứng là hơn 3,7 nghìn tỷ đồng.
Tiếp tục nâng cấp hạ tầng cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số
Bên cạnh những kết quả nêu trên, thực tiễn công tác triển khai Đề án 06 cũng như quá trình số hóa ngân hàng cũng có những thách thức. Xu hướng gia tăng tội phạm công nghệ với những thủ đoạn mới ngày càng tinh vi, khó lường, gia tăng rủi ro an ninh mạng. Trong khi đó, hiện nay dữ liệu còn phân tán, phân mảnh, chất lượng chưa đồng đều, chuẩn hóa còn chậm, chia sẻ, liên thông chưa thông suốt, chưa có sự đồng bộ và chuẩn hóa cơ sở hạ tầng giữa các ngành, lĩnh vực để tạo điều kiện thuận tiện nhất cho việc kết nối, tích hợp tạo lập hệ sinh thái số. Nguồn nhân lực chất lượng cao, có kinh nghiệm, có kiến thức về nghiệp vụ và công nghệ phục vụ chuyển đổi số còn thiếu. Trong khi đó vẫn còn một bộ phận người dân có tâm lý e ngại khi tiếp cận và sử dụng các dịch vụ thanh toán trên nền tảng số, nhiều người vẫn chưa sử dụng VNeID thành thạo và thường xuyên.
Thời gian tới, để triển khai hiệu quả Đề án 06, thúc đẩy quá trình số hóa dịch vụ ngân hàng, góp phần hiện thực hóa các mục tiêu của chuyển đổi số quốc gia, ngành Ngân hàng tiếp tục bám sát các nhiệm vụ của Đề án 06 giai đoạn 2025 - 2030, đảm bảo phù hợp với mục tiêu của Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết số 71/NQ-CP của Chính phủ sửa đổi, bổ sung cập nhật Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22 tháng 12 năm 2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; tiếp tục nâng cấp, hoàn thiện hạ tầng cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngành Ngân hàng đảm bảo an ninh, an toàn, chú trọng việc xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung ngành ngân hàng tiến đến ra quyết định dựa trên dữ liệu.
Bên cạnh đó, ngành Ngân hàng tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu hiện có, đặc biệt là kết nối, sử dụng CSDLQGvDV, nhằm đổi mới căn bản phương thức thiết kế, phát triển và cung ứng sản phẩm, dịch vụ ngân hàng theo hướng cá thể hóa, tiện ích, phù hợp với nhu cầu và hành vi của từng nhóm khách hàng; đồng thời nâng cao năng lực cảnh báo sớm, phát hiện và phòng ngừa gian lận, tăng cường bảo đảm an ninh, an toàn, bảo mật thông tin và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng.
Các TCTD, tổ chức cung ứng dịch vụ TGTT cần tiếp tục đẩy nhanh tiến độ triển khai tích hợp ứng dụng VNeID để tạo sự tiện lợi cho khách hàng trong quá trình cung ứng dịch vụ; làm sạch, xác thực kết nối dữ liệu chuyên ngành với CSDLQGvDC, giảm thiểu tài khoản rác, ví điện tử rác; tiến tới ứng dụng dữ liệu từ CSDLQGvDC trong đánh giá khách hàng vay của TCTD (xây dựng, hoàn thiện giải pháp chấm điểm khả tín); tiếp tục triển khai phối hợp liên ngành: tích hợp, kết nối, chia sẻ thông tin ngành ngân hàng với các ngành, lĩnh vực khác góp phần hình thành hệ sinh thái số liên thông, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp tiếp cận các dịch vụ nhanh chóng, an toàn, hiệu quả.
Đặc biệt, ngành Ngân hàng cần tập trung phát triển nhân lực, đẩy mạnh đào tạo nhân lực về Dữ liệu lớn (Big Data) và Trí tuệ nhân tạo (AI); có chính sách đãi ngộ đặc thù, thu hút và trọng dụng nhân tài ngành dữ liệu; đẩy mạnh hợp tác trong và ngoài nước nhằm học hỏi các công nghệ mới và liên kết đào tạo nhân sự công nghệ cao.
Các Bộ ngành cần phối hợp xây dựng, số hóa, làm sạch, và tích hợp các cơ sở dữ liệu (như dữ liệu dân cư, định danh điện tử), tạo sự thống nhất, liên thông dữ liệu.
PL