THÔNG TIN VỀ KẾT QUẢ 2 THÁNG TRIỂN KHAI
CHƯƠNG TRÌNH CHO VAY HỖ TRỢ NHÀ Ở THEO NGHỊ QUYẾT 02/NQ-CP
Thực hiện Nghị quyết số 02/NQ-CP của Chính phủ, ngày 15/5/2013 Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã ban hành Thông tư số 11/2013/TT-NHNN quy định về cho vay hỗ trợ nhà ở và Bộ Xây dựng đã ban hành Thông tư số 07/2013/TT-BXD ngày 15/5/2013 hướng dẫn việc xác định các đối tượng được vay vốn hỗ trợ nhà ở, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/6/2013. Năm ngân hàng thương mại nhà nước (NHTMNN) đã ban hành văn bản hướng dẫn triển khai cho vay hỗ trợ nhà ở theo Nghị quyết số 02/NQ-CP trong toàn hệ thống và đã đăng tải công khai trên website để người dân có thể nắm bắt được quy trình, thủ tục vay vốn.Trong quá trình triển khai, NHNN và Bộ Xây dựng cũng đã phối hợp chặt chẽ để tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, định kỳ hàng tháng họp với các NHTMNN để nắm bắt tình hình, những vướng mắc để kịp thời có biện pháp tháo gỡ. Ngành ngân hàng đang nỗ lực thực hiện gói hỗ trợ tín dụng này để đưa nguồn vốn 30.000 tỷ với lãi suất thấp (tối đa 6%/năm), thời hạn dài (thời gian cho vay tối thiểu 10 năm với cá nhân, trong đó thời gian hỗ trợ tối đa là 10 năm và thời gian cho vay tối đa 5 năm với doanh nghiệp) đến đúng đối tượng theo chỉ đạo của Chính phủ tại Nghị quyết số 02/NQ-CP.
1/ Kết quả bước đầu cho vay hỗ trợ nhà ở sau 2 tháng triển khai
- Trong tháng đầu tiên triển khai chương trình (6/2013), các NHTM đã giải ngân 3,46 tỷ đồng cho 19 khách hàng cá nhân và 34,3 tỷ đồng cho 1 khách hàng doanh nghiệp.
- Tính đến cuối tháng tiếp theo (31/7/2013), các ngân hàng đã cam kết cho vay 159 khách hàng cá nhân với số tiền là 46,56 tỷ đồng, trong đó, đã giải ngân cho 148 khách hàng với dư nợ 34,13 tỷ đồng;
- Đến 13/8/2013, tổng số tiền các ngân hàng đã cam kết và giải ngân như sau:
* Khách hàng cá nhân: Cam kết cho vay 219 khách hàng cá nhân với số tiền là 65,57 tỷ đồng; trong đó, đã giải ngân cho 208 khách hàng với dư nợ 48,92 tỷ đồng, cụ thể như sau:
+ Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam: Cam kết cho vay 23,8 tỷ đồng, trong đó giải ngân 19,5 tỷ đồng cho 78 khách hàng;
+ Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam: Cam kết cho vay 22,12 tỷ đồng, trong đó giải ngân 17,11 tỷ đồng cho 71 khách hàng;
+ Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam: Cam kết cho vay 10,05 tỷ đồng, trong đó giải ngân 5,46 tỷ đồng cho 25 khách hàng;
+ Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam: Cam kết cho vay 6,9 tỷ đồng, trong đó giải ngân 6,847 tỷ đồng cho 34 khách hàng;
+ Ngân hàng TMCP Phát triển Nhà đồng bằng sông Cửu Long: Cam kết cho vay 2,7 tỷ đồng với 11 khách hàng (chưa giải ngân).
Hiện nay Đà Nẵng là thành phố cho vay hỗ trợ nhà ở đối với khách hàng cá nhân lớn nhất (chiếm tỷ trọng 29,25% toàn quốc), tiếp theo là Hà Nội (28,58%), Vĩnh Phúc (11,85%), TP. Hồ Chí Minh (10,51%), còn lại 19,81% ở các tỉnh, thành phố khác.
* Khách hàng doanh nghiệp: NHNN đã xác nhận đăng ký của BIDV được ký hợp đồng tín dụng (trong khuôn khổ gói 30 nghìn tỷ) với 2 khách hàng (1 khách hàng ở Huế và 1 khách hàng ở TP Hồ Chí Minh) với số tiền là 658 tỷ đồng và BIDV đã giải ngân cho 1 khách hàng (trên địa bàn Huế) với số tiền là 34,3 tỷ đồng; Agribank đang làm thủ tục đăng ký để được xác nhận ký hợp đồng tín dụng với 1 khách hàng (trên địa bàn Cần Thơ) với số tiền 50 tỷ đồng. Theo báo cáo của các ngân hàng còn lại thì các ngân hàng sẽ hoàn thành việc thẩm định một số dự án và sẽ báo cáo xin xác nhận nguồn vốn của NHNN trong tháng 8/2013.
Tồn kho bất động sản đến hết tháng 6/2013 đã giảm 15,4% so với cuối quý I/2013, trong đó có sự tác động từ gói hỗ trợ cho vay nhà ở của Chính phủ.
2/ Thiếu nguồn cung nhà ở trung bình, nhà ở xã hội
Theo báo cáo của Bộ Xây dựng thì tồn kho bất động sản toàn quốc khoảng 27.805 căn, tập trung chủ yếu ở phân khúc cao cấp và hạng sang, còn phân khúc nhà ở trung bình, nhà ở xã hội không đáng kể. Về nguồn cung nhà ở: Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, thời gian trước đây các doanh nghiệp chỉ chú trọng đầu tư nhà ở thương mại cao cấp, có quy mô lớn và giá bán cao nên quỹ nhà ở xã hội và nhà ở thương mại có quy mô dưới 70m2 và có giá bán dưới 15 triệu đồng/m2 tại các địa phương đến thời điểm hiện nay rất khan hiếm. Do đó, nguồn cung để đáp ứng nhu cầu cho các cá nhân đủ điều kiện vay mua, thuê, thuê mua nhà theo chương trình hỗ trợ nhà ở còn hạn chế.
Tại cuộc họp Ban chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản, Bộ trưởng Bộ Xây dựng cho rằng nguyên nhân chính khiến tiến độ giải ngân chậm là chưa có nhiều sản phẩm nhà ở xã hội, nhà ở thương mại giá dưới 15 triệu/m2, diện tích dưới 70m2 để người dân lựa chọn ký hợp đồng mua và thỏa mãn điều kiện vay. Việc xem xét cho chuyển đổi nhà ở thương mại sang nhà ở xã hội, điều chỉnh cơ cấu diện tích các căn hộ nhà ở thương mại cho phù hợp tiêu chí vay đang rất chậm, đặc biệt là Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.
Hiện nay, hầu hết các dự án nhà ở xã hội hiện mới bắt đầu triển khai nên chưa có hàng hóa cho thị trường.
3. Các vướng mắc đã xử lý liên quan đến Thông tư số 07/2013/TT-BXD của Bộ Xây dựng
Việc triển khai trong thời gian đầu chưa đáp ứng được kỳ vọng của xã hội do một số khó khăn, vướng mắc, trong đó một số vướng mắc đã được xử lý và một số vướng mắc đang được Bộ Xây dựng, NHNN phối hợp với các Bộ ngành, địa phương xử lý, cụ thể:
- Về vấn đề xác định đối tượng thu nhập thấp: Trong tháng đầu triển khai, có nhiều cách hiểu khác nhau về đối tượng thu nhập thấp tại Thông tư 07/2013/TT-BXD của Bộ Xây dựng:
NHNN đã có văn bản số 4126/NHNN-TD ngày 11/6/2013 gửi Bộ Xây dựng về vấn đề này và Bộ Xây dựng đã có văn bản số 1250/BXD-QLN ngày 25/6/2013 để tháo gỡ vướng mắc. Theo đó, các cá nhân, hộ gia đình có khó khăn về nhà ở đáp ứng được điều kiện tại 02 Thông tư của Bộ Xây dựng và NHNN thì thuộc đối tượng được vay vốn hỗ trợ và không yêu cầu phải xác nhận về thu nhập thấp.
- UBND xã (phường) từ chối xác nhận hoặc chỉ xác nhận về thực trạng nhà ở trong phạm vi địa bàn quản lý cho khách hàng, vì vậy khách hàng không thể hoàn tất thủ tục theo mẫu số 01 và 02 Thông tư 07/2013/TT-BXD của Bộ Xây dựng:
Bộ Xây dựng đã có văn bản số 1550/BXD-QLN ngày 26/7/2013 gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương để chỉ đạo, hướng dẫn UBND xã, phường triển khai việc xác nhận hộ khẩu và thực trạng nhà ở theo quy định tại Thông tư 07/2013/TT-BXD của Bộ Xây dựng. Ngày 09/8/2013 Bộ Xây dựng đã có văn bản số 1654/BXD-QLN gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương để đôn đốc chính quyền địa phương (xã, phường) trên phạm vi địa bàn tạo điều kiện thuận lợi cho các hộ gia đình, cá nhân thuộc đối tượng được hỗ trợ nhà ở trong việc xác nhận về hộ khẩu, thực trạng nhà ở để được vay vốn ưu đãi từ gói tín dụng hỗ trợ theo Nghị quyết 02.
- Khách hàng đóng bảo hiểm ở công ty mẹ không thuộc địa phương đang làm việc, sinh sống có thuộc đối tượng tham gia chương trình không?:
Tại văn bản số 42/BXD-QLN ngày 07/8/2013, Bộ Xây dựng đã có ý kiến: trường hợp này cần phải có giấy xác nhận của công ty mẹ về việc khách hàng đó đang làm việc tại địa phương nơi có dự án.
- Khách hàng đóng bảo hiểm đủ 1 năm nhưng không liên tục có được không?
Tại văn bản số 42/BXD-QLN ngày 07/8/2013, Bộ Xây dựng đã có ý kiến: trường hợp này vẫn thuộc diện được xem xét cho vay vốn.
- Khách hàng chưa có nhà nhưng đã có đất (đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất) có được tham gia chương trình không?
Tại văn bản số 42/BXD-QLN ngày 07/8/2013, Bộ Xây dựng đã có ý kiến: trường hợp diện tích đất ở đó bằng hoặc lớn hơn tiêu chuẩn diện tích đất tối thiểu theo quy định của UBND cấp tỉnh thì không thuộc đối tượng được vay.
4. Vướng mắc đã xử lý liên quan đến Thông tư số 11/2013/TT-NHNN và Thông tư số 07/2013/TT-BXD
Theo phản ánh của một số người dân, trước khi ký hợp đồng tín dụng phải có hợp đồng mua, thuê, thuê mua nhà ở, dẫn đến rủi ro nếu không được vay vốn từ ngân hàng:
NHNN đã có văn bản số 4709/NHNN-TD ngày 04/7/2013 để giải quyết vướng mắc này, theo đó, trường hợp khách hàng chưa có hợp đồng mua, thuê, thuê mua nhà thì ngân hàng có thể xem xét thẩm định và xác nhận với khách hàng về việc ngân hàng sẽ cho vay khi khách hàng hoàn thành việc ký hợp đồng với chủ đầu tư.
5. Các vướng mắc đang xử lý liên quan đến Bộ Tư pháp, Bộ Xây dựng và các địa phương
- Hiện nay, Thông tư hướng dẫn của Bộ Xây dựng đã cho phép 05 NHTM được nhận thế chấp bằng chính căn nhà mua của khách hàng. Tuy nhiên, một số văn phòng công chứng không đồng ý công chứng tài sản đảm bảo hình thành từ vốn vay (quyền phát sinh từ hợp đồng mua bán nhà).
- Một số dự án nhà ở thu nhập thấp thực hiện theo Quyết định 67/2009/QĐ-TTg ngày 24/4/2009 không cho phép thế chấp và ghi rõ trong hợp đồng mua bán nhà “không được phép thế chấp”, ví dụ như dự án Đặng Xá 1. Do đó, khách hàng gặp khó khăn trong việc sử dụng tài sản thế chấp cho khoản vay tại ngân hàng.
- Theo quy định hiện hành thì việc xử lý tài sản thế chấp của ngân hàng là nhà ở xã hội chỉ được bán cho chủ đầu tư, hoặc người đủ điều kiện mua, thuê mua nhà ở xã hội. Như vậy, việc xử lý tài sản đảm bảo là chính căn nhà xã hội bắt buộc thông qua chủ đầu tư dự án, nhưng một số chủ đầu tư thiếu sự phối hợp với ngân hàng trong việc ký hợp đồng ba bên ngân hàng – chủ đầu tư – khách hàng.
- Về việc xác nhận của UBND xã (phường): Hiện nay Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đang thực hiện triển khai việc hướng dẫn UBND xã, phường triển khai việc xác nhận hộ khẩu và thực trạng nhà ở theo quy định tại Thông tư 07/2013/TT-BXD của Bộ Xây dựng.
- Một số địa phương chậm chuyển đổi công năng dự án nhà ở thương mại sang dự án nhà ở xã hội, thủ tục xét duyệt của các cấp ngành để tiến hành khởi công xây dựng dự án nhà ở còn chậm, ảnh hưởng đến việc tiếp cận nguồn vốn hỗ trợ và tiến độ thực hiện dự án.
6. Các nhiệm vụ triển khai trong thời gian tới và các đề xuất, kiến nghị
- NHNN tiếp tục đôn đốc các NHTMN tích cực triển khai, thông tin đầy đủ đến khách hàng, yêu cầu chấp hành đúng các quy định, hướng dẫn tận tình khách hàng vay vốn, đẩy nhanh công tác thẩm định và quyết định cho vay các cá nhân và doanh nghiệp thuộc đối tượng được hỗ trợ;
- NHNN phối hợp với Bộ Xây dựng để giải quyết các vướng mắc phát sinh nhằm đẩy nhanh tiến độ giải ngân;
- Đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương khẩn trương có văn bản chỉ đạo, hướng dẫn UBND xã (phường) tổ chức thực hiện việc xác nhận hộ khẩu và thực trạng nhà ở theo quy định tại Thông tư số 07/2013/TT-BXD của Bộ Xây dựng để tạo điều kiện cho các hộ gia đình, cá nhân hoàn thiện hồ sơ vay vốn ngân hàng;
- Đề nghị Bộ Tư pháp trước mắt chỉ đạo các văn phòng công chứng chấp thuận công chứng tài sản đảm bảo hình thành từ vốn vay, đặc biệt là nhà ở xã hội.
- Đề nghị Bộ Xây dựng rà soát lại các dự án nhà ở xã hội hiện không được phép thế chấp để tạo điều kiện cho cá nhân, hộ gia đình sử dụng căn nhà mua làm tài sản thế chấp khi vay vốn ngân hàng; chỉ đạo các chủ đầu tư phối hợp chặt chẽ với ngân hàng trong việc tạo điều kiện cho khách hàng vay vốn.
VỤ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM