Ngày 13/4/2014, Ngân hàng Thế giới (WB) đã công bố báo cáo cập nhật về tình hình kinh tế châu Á. Theo đó, kinh tế các nước đang phát triển tại khu vực Đông Á - Thái Bình Dương sẽ giảm nhẹ trong năm nay, mặc dù khu vực này đang hưởng lợi từ giá dầu thấp và kinh tế tại các nước phát triển tiếp tục phục hồi.
Trong hai năm 2015-2016, GDP tại các nước đang phát triển tại khu vực Đông Á dự kiến sẽ tăng 6,7%, giảm nhẹ sau khi tăng 6,9% trong năm 2014. Trong đó, kinh tế Trung Quốc được dự báo tăng khoảng 7% trong hai năm 2015-2016 so với mức tăng trưởng 7,4% trong năm 2014. Các nền kinh tế khác tại Đông Á được kỳ vọng tăng 5,1% trong năm nay, chủ yếu do nhu cầu nội địa cải thiện khi giá dầu giảm và niềm tin của người tiêu dùng được củng cố. Một số nền kinh tế nhỏ, phụ thuộc vào xuất khẩu hàng hóa nguyên liệu sẽ tăng chậm lại, rõ nhất là Mông Cổ.
Báo cáo nhận định, đa số các nước Đông Á được hưởng lợi nhờ giá dầu thấp, nhất là Campuchia, Lào, Philippines, Thái Lan và các quốc đảo tại khu vực Thái Bình Dương. Tuy nhiên, tại những nước phụ thuộc vào xuất khẩu dầu mỏ như Malaysia và New Papua Guinea, GDP sẽ tăng chậm lại do thu ngân sách giảm. Trong đó, GDP năm 2015 tại Malaysia chỉ tăng 4,7% trước khi tăng trở lại ở mức 5% vào năm 2016. Tại Indonesia, tác động đến tăng trưởng kinh tế sẽ phụ thuộc vào kết quả xuất khẩu than và khí đốt.
Các chuyên gia WB cảnh báo, khó khăn của kinh tế toàn cầu sẽ tiếp tục gây rủi ro cho các nền kinh tế châu Á, chủ yếu do tốc độ phục hồi kinh tế chậm chạp và không đồng đều tại các nước thu nhập cao. Đáng chú ý, xu hướng tăng chậm tại Nhật Bản và Khu vực Đồng tiền chung Euro sẽ tác động tiêu cực đến thương mại toàn cầu. Trong khi đó, lãi suất cao tại Mỹ và USD lên giá, cùng với chính sách tiền tệ khác nhau tại các nước phát triển có thể làm tăng chi phí vay mượn, gây ra bất ổn tài chính và làm suy giảm dòng vốn vào các nước Đông Á. Trầm trọng hơn, USD tiếp tục tăng mạnh so với những đồng tiền chủ chốt khác cũng có thể gây thương tổn tại những nước có tình trạng đô la hóa quá cao như Campuchia và Đông Timor.
Tại các nền kinh tế lớn trong khu vực, nỗ lực củng cố nguồn thu và tái cơ cấu các khoản chi tiêu ngân sách có thể gây tác động tích cực là bù đắp phần nào thâm hụt trong đầu tư hạ tầng và tạo thêm nhiều nguồn vốn an sinh xã hội và các chương trình bảo hiểm vốn đang chịu áp lực bắt nguồn từ xu hướng già hóa dân số trong khu vực. Tuy nhiên, các nước dựa vào xuất khẩu nhiên liệu như Mông Cổ cần củng cố nền tài khóa quốc gia.
Về cơ bản, giá dầu thấp sẽ là cơ hội để các chính phủ giảm trợ cấp nhiên liệu và tăng thuế năng lượng. Tại nhiều nước trong khu vực, trợ cấp nhiên liệu và chi tiêu thuế liên quan đã gây căng thẳng cho nền tài chính công và xói mòn tài khoản vãng lai. Thời gian gần đây, Indonesia, Malaysia và một số nước khác đã từng bước giảm trợ cấp nhiên liệu, nhưng cần tiếp tục duy trì các biện pháp cắt giảm trợ cấp nhiên liệu và mở rộng đối tượng áp dụng, mặc dù giá dầu có thể bắt đầu phục hồi.
Tại Trung Quốc, việc chuyển đổi kinh tế từ mô hình tăng trưởng dựa vào đầu tư sang dựa vào tiêu dùng đang là thách thức lớn khi quốc gia này muốn thực hiện cải cách theo hướng tăng trưởng bền vững trong dài hạn, nhưng lại theo đuổi chiến lược mở rộng hoạt động thương mại đầu tư ra nước ngoài.
Trong giai đoạn trung hạn, các nước nên mở rộng và nâng cấp cơ sở hạ tầng và cải thiện y tế, giáo dục. Trong dài hạn, các nước cần tìm kiếm phương thức nâng cao năng suất lao động, kiềm chế giá khám chữa bệnh và mở rộng thu nhập để bảo đảm an sinh xã hội.
HTT - Nguồn: WB