Để du lịch Việt Nam thành kinh tế mũi nhọn

Để du lịch Việt Nam thành kinh tế mũi nhọn

Hương Minh

Theo Dự thảo Đề án phát triển ngành du lịch Việt Nam đến năm 2020: du lịch Việt Nam sẽ thu hút 15 triệu lượt khách quốc tế, tăng trưởng bình quân 14%/năm trong giai đoạn 2016-2020; Phục vụ 75 triệu lượt khách du lịch nội địa, tăng trưởng bình quân 6%/năm giai đoạn 2016-2020; Đóng góp 10% GDP…

Các ý kiến bình luận cho rằng đề án thể hiện rõ quản lý còn mang nặng tính bao cấp, chưa theo kịp với mức độ tự do hóa thị trường, phân cấp, mở cửa, hội nhập kinh tế quốc tế và yêu cầu tăng trưởng nhanh và bền vững. Các quy luật cơ bản của kinh tế thị trường chưa được tôn trọng và khai thác hiệu quả.

Thực tế đã cho thấy ngành du lịch yếu kém đủ đường, từ xúc tiến quảng bá đến công tác quản lý, nguồn nhân lực, định hướng phát triển… Thị trường khách du lịch quốc tế thiếu thông tin về du lịch Việt Nam. Trong khi Việt Nam chỉ đầu tư khoảng 2 triệu USD/năm cho công tác xúc tiến quảng bá điểm đến du lịch quốc gia, thì con số này ở các nước là từ 80 đến 100 triệu USD/năm. Thiếu điểm du lịch nổi trội, khác biệt để cạnh tranh với các nước trong khu vực, phát triển du lịch còn mang tính tự phát, chưa thực sự dựa trên nhu cầu thị trường. Kinh doanh lữ hành bất hợp pháp diễn ra ở nhiều nơi, tình trạng lừa đảo, đeo bám, ép khách, mất cắp hành lý, ăn xin, không đảm bảo an ninh, an toàn, vệ sinh thực phẩm còn phổ biến…

Trong không khí cả nước rầm rập tiến vào hội nhập sâu rộng, thì mức độ mở cửa quốc tế của ngành du lịch vẫn rất chậm chạp. Hiện Việt Nam mới miễn thị thực cho công dân 22 nước, trong khi Thái Lan đã miễn cho 61 nước, Malaysia là 155 nước; Philippines là 157, Singapore là 158, Indonesia là 169… Việt Nam đứng thứ 5 trong các nước ASEAN về số lượng khách du lịch quốc tế với 7,94 triệu lượt năm 2015 nhưng chỉ bằng 27% số lượng khách của Thái Lan với 29,88 triệu lượt, bằng 31% Malaysia với 25,70 triệu lượt. Báo cáo năng lực cạnh tranh du lịch toàn cầu của Diễn đàn kinh tế thế giới năm 2015 xếp năng lực cạnh tranh du lịch của Việt Nam xếp hạng 75/141 nền kinh tế.

“Với mức đóng góp 6,6% GDP năm 2015 cùng với thực tế du lịch Việt Nam còn quá nhiều yếu kém, du lịch Việt Nam chưa thực sự khẳng định được vai trò là ngành kinh tế mũi nhọn. Để thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, du lịch Việt Nam cần đóng góp ít nhất 10% GDP và phải hình thành được các khu dịch vụ du lịch phức hợp, có quy mô lớn và chất lượng cao”, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ lưu ý.

Kinh nghiệm phát triển du lịch trong nước cho thấy những địa phương thành công trong phát triển du lịch đều có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, được sự ủng hộ của người dân địa phương và các DN, tiêu biểu như Hội An, Đà Nẵng, gần đây là tại Sầm Sơn…

Để phát triển ngành du lịch, Chính phủ cũng đang khẩn trương hoàn thiện về Dự án Luật du lịch (sửa đổi). Theo đánh giá của Chính phủ, sau 10 năm triển khai Luật Du lịch, du lịch Việt Nam đã có bước tiến đáng khích lệ: Năm 2015, lượng khách du lịch quốc tế đến Việt Nam đạt 7,94 triệu lượt; khách du lịch nội địa đạt 57 triệu lượt; tổng thu từ du lịch đạt 338.000 tỷ đồng; có 18.800 cơ sở lưu trú du lịch với 355.000 buồng. So với năm 2005 khi Luật Du lịch được ban hành, lượng khách du lịch quốc tế đã tăng hơn 2 lần, khách du lịch nội địa tăng gần 4 lần, tổng thu từ du lịch tăng hơn 11 lần, số lượng cơ sở lưu trú du lịch và số buồng tăng 3 lần.

Tuy nhiên, bên cạnh những tác động tích cực, ngành du lịch đang gặp phải những hạn chế, khó khăn, vướng mắc, ảnh hưởng tới hoạt động và sự phát triển của ngành du lịch. Ví dụ như quy định về chính sách phát triển du lịch, đặc biệt là việc hình thành Quỹ hỗ trợ phát triển du lịch chưa cụ thể, thiếu tính khả thi, khó triển khai trên thực tế. Quy định về ưu đãi đầu tư tại Điều 6 Luật Du lịch không còn phù hợp với quy định của Luật Đầu tư, theo đó du lịch là lĩnh vực, ngành nghề không được hưởng ưu đãi (Điều 16 Luật Đầu tư)...