Trong Báo cáo triển vọng kinh tế toàn cầu vừa được Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) công bố ngày 4/10/2016, dự báo mức tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2016 là 3,1% không thay đổi so với mức dự báo của IMF hồi tháng Bảy vừa qua và tăng nhẹ lên 3,4% năm 2017.
Tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ suy giảm trong năm nay do sự giảm sút tăng trưởng của Mỹ và sự kiện nước Anh bỏ phiếu rời khỏi Liên minh châu Âu.
Ông Maurice Obstfeld, kinh tế trưởng và cố vấn kinh tế của IMF nói: "Nền kinh tế thế giới đã chuyển cực, năm 2016 trong khi các nền kinh tế “đầu tầu” suy giảm thì triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu lại đánh dấu sự tăng trưởng có được từ các nền kinh tế thuộc phần còn lại của thế giới".
Báo cáo nêu, trong tám năm phục hồi sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, kinh tế thế giới vẫn còn bấp bênh, cho thấy nỗi ám ảnh trì trệ kéo dài, nhất là ở các nền kinh tế “đầu tầu”, có thể giảm sâu hơn với các rào cản về thương mại và nhập cư. Ông Obstfeld cho biết, những hạn chế như vậy sẽ cản trở năng suất, tăng trưởng và sự đổi mới.
Theo báo cáo, để hỗ trợ tăng trưởng trong thời gian tới, các ngân hàng trung ương của các nền kinh tế “đầu tầu” nên duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng. Nhưng chính sách tiền tệ một mình nó sẽ không khôi phục lại sức sống cho nền kinh tế nếu sản xuất tăng trưởng chậm và dân số bị già hóa. Nếu có thể, các chính phủ cần chi tiêu nhiều hơn cho giáo dục, công nghệ, cơ sở hạ tầng và mở rộng năng lực sản xuất, đồng thời tiếp tục thực hiện giảm bớt sự bất bình đẳng. Nhiều quốc gia lại phải kìm hãm tiềm năng tăng trưởng thông qua tái cơ cấu nhằm tạo công ăn việc làm cho lực lượng lao động, cải thiện kỹ năng làm việc và giảm các rào cản gia nhập thị trường.
Nền kinh tế thế giới sẽ tăng 3,1% trong năm nay, không thay đổi so với mức dự báo của IMF hồi tháng Bảy vừa qua. Năm tới, tăng trưởng sẽ tăng nhẹ lên 3,4% với sự phục hồi ở các nước thị trường mới nổi, trong đó có Nga và Brazil (xem bảng)
Các nền kinh tế đầu tầu - suy thoái của Hoa Kỳ, sự kiện Brexit
Trong báo cáo, các nền kinh tế "đầu tầu" sẽ chỉ tăng trưởng 1,6% trong năm 2016, ít hơn so với mức tăng 2,1% của năm trước và giảm so với dự báo tháng Bảy là 1,8%.
IMF hạ mức dự báo tăng trưởng của Hoa Kỳ xuống 1,6% trong năm nay so với mức dự báo tháng Bảy là 2,2%, sau nửa đầu năm nay mức tăng trưởng của nền kinh tế lớn nhất thế giới rất đáng thất vọng do đầu tư kinh doanh yếu kém, làm giảm dự trữ hàng hóa. Mức tăng trưởng của Hoa Kỳ dự báo đạt 2,2% trong năm tới nhờ việc ngăn chặn giá năng lượng giảm và đồng USD tăng giá.
Trong chính sách lãi suất, Cục dự trữ liên bang (FED) khả năng sẽ tăng theo lộ trình phù hợp với dấu hiệu tăng trưởng của tiền lương và giá cả.
Ảnh hưởng của sự kiện Brexit vào tháng Sáu đã đánh mất niềm tin của nhà đầu tư, tăng trưởng của Vương quốc Anh được dự đoán giảm xuống còn 1,8% trong năm nay và 1,1% trong năm 2017, giảm một nửa so với mức dự báo 2,2% trong năm ngoái.
Khu vực đồng euro được dự báo là 1,7% trong năm nay và 1,5% trong năm tới, so với 2% tăng trưởng trong năm 2015.
"Ngân hàng Trung ương châu Âu sẽ duy trì quan điểm điều hành thích hợp", IMF cho biết, "Chính sách nới lỏng bổ sung thông qua việc mở rộng mua sắm tài sản có thể là cần thiết nếu không đẩy lạm phát lên cao".
Tăng trưởng của Nhật Bản, nền kinh tế thứ Ba thế giới, dự kiến sẽ vẫn ở mức 0,5% trong năm nay và 0,6% trong năm 2017. Trong thời gian tới đây, chi tiêu chính phủ và chính sách tiền tệ nới lỏng sẽ hỗ trợ tăng trưởng; trong trung hạn, nền kinh tế của Nhật Bản sẽ bị cản trở bởi yếu tố thu hẹp dân số.
Tăng trưởng của khu vực thị trường mới nổi dự kiến sẽ tăng
Trong khu vực thị trường mới nổi và các nền kinh tế đang phát triển, lần đầu tiên có mức tăng trưởng tăng tốc trong vòng sáu năm lên 4,2%, cao hơn một chút so với dự báo tháng Bảy là 4,1%. Năm tới, các nền kinh tế mới nổi sẽ tăng trưởng 4,6%.
Tuy nhiên, triển vọng tăng trưởng kinh tế giữa các quốc gia và khu vực có sự khác nhau.
Ở Trung Quốc, các nhà hoạch định chính sách sẽ tiếp tục chuyển hướng nền kinh tế ra khỏi sự phụ thuộc vào đầu tư và công nghiệp sang tiêu dùng và dịch vụ, chính sách này được dự đoán sẽ làm chậm tăng trưởng trong ngắn hạn, nhưng sẽ xây dựng nền tảng cho sự phát triển lâu dài và bền vững hơn. Tuy nhiên, Chính phủ Trung Quốc cần thực hiện các bước để kiềm chế tín dụng đang “gia tăng với tốc độ nguy hiểm” và cắt giảm hỗ trợ cho các doanh nghiệp nhà nước kém hiệu quả, “chấp nhận sự tăng trưởng GDP chậm hơn”, IMF cho biết.
Trung Quốc, nền kinh tế lớn thứ Hai thế giới, được dự báo sẽ tăng 6,6% trong năm nay và 6,2% trong năm 2017, giảm so với mức tăng trưởng 6,9% trong năm ngoái.
Tăng trưởng của các nước mới nổi ở châu Á, đặc biệt là Ấn Độ, tiếp tục đà tăng trưởng, tổng sản phẩm nội địa của Ấn Độ dự kiến sẽ đạt mức 7,6% trong năm nay và năm tới, tốc độ nhanh nhất trong số các nền kinh tế lớn trên thế giới. IMF kêu gọi Ấn Độ tiếp tục cải cách hệ thống thuế của mình và loại bỏ trợ cấp để cung cấp thêm nguồn lực cho đầu tư cơ sở hạ tầng, giáo dục và chăm sóc sức khỏe.
Các nền kinh tế lớn nhất của châu Phi cận Sahara tiếp tục có mức doanh thu hàng hóa suy giảm, làm giảm tỷ lệ tăng trưởng của cả khu vực. Nền kinh tế Nigeria được dự báo sẽ giảm 1,7% trong năm 2016, và khả năng tăng trưởng của Nam Phi hầu như không khả quan. Ngược lại, một số nhà xuất khẩu phi hàng hóa của khu vực, bao gồm Bờ biển Ngà, Ethiopia, Kenya và Senegal, dự kiến sẽ tiếp tục tăng trưởng với tốc độ mạnh mẽ hơn 5% trong năm nay.
Tăng trưởng kinh tế chậm lại ở khu vực Mỹ Latinh, một số nước đang sa lầy trong suy thoái kinh tế, hy vọng hồi phục vào năm 2017. Sản lượng của Venezuela được dự báo sẽ sụt giảm mạnh 10% trong năm nay và giảm 4,5% trong năm 2017. Brazil sẽ giảm 3,3% năm nay, nhưng dự kiến sẽ tăng trưởng ở mức 0,5% trong năm 2017, theo giả thiết sự suy giảm có thể do những bất ổn chính trị và chính sách đã gây ra các hiệu ứng suy yếu cho các nền kinh tế này.
Các quốc gia ở Trung Đông vẫn đang đối mặt với khó khăn từ việc giá dầu giảm, cũng như xung đột sắc tộc và chủ nghĩa khủng bố.
Trong bối cảnh sự phục hồi kinh tế toàn cầu còn rất mong manh và các mối đe dọa đang phải đối mặt, IMF nhấn mạnh, nhu cầu cấp thiết cần có chính sách toàn diện, nhất quán và phối hợp để phục hồi tăng trưởng, đảm bảo được phân phối đồng đều hơn và bền vững hơn.
Bảng dự báo tăng trưởng kinh tế mới nhất
Các nước/ khu vực |
2015 |
Mức tăng trưởng dự báo |
|
2016 |
2017 |
||
Kinh tế toàn cầu |
3,2 |
3,1 |
3,4 |
Các nền kinh tế đầu tầu |
2,1 |
1,6 |
1,8 |
Hoa Kỳ |
2,6 |
1,6 |
2,2 |
Khu vực kinh tế châu Âu |
2,0 |
1,7 |
1,5 |
Đức |
1,5 |
1,7 |
1,4 |
Pháp |
1,3 |
1,3 |
1,3 |
Ý |
0,8 |
0,8 |
0,9 |
Tây Ban Nha |
3,2 |
3,1 |
2,2 |
Nhật Bản |
0,5 |
0,5 |
0,6 |
Vương quốc Anh |
2,2 |
1,8 |
1,1 |
Canada |
1,1 |
1,2 |
1,9 |
Các nền kinh tế đầu tầu khác* |
2,0 |
2,0 |
2,3 |
Các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển |
4,0 |
4,2 |
4,6 |
Cộng đồng các quốc gia độc lập |
-2,8 |
-0,3 |
1,4 |
Nga |
-3,7 |
-0,8 |
1,1 |
Các nước không phải Nga |
-0,5 |
0,9 |
2,3 |
Các nước mới nổi và đang phát triển ở châu Á |
6,6 |
6,5 |
6,3 |
Trung Quốc |
6,9 |
6,6 |
6,2 |
Ấn Độ** |
7,6 |
7,6 |
7,6 |
Asean-5*** |
4,8 |
4,8 |
5,1 |
Các nước mới nổi và đang phát triển ở châu Âu |
3,6 |
3,3 |
3,1 |
Châu Mỹ Latinh và Ca – ri - bê |
0,0 |
-0,6 |
1,6 |
Braxin |
-3,8 |
-3,3 |
0,5 |
Mê hi cô |
2,5 |
2,1 |
2,3 |
Trung Đông, Bắc Phi, Afghanistan, Pakistan |
2,3 |
3,4 |
3,4 |
Ả Rập Xê-út |
3,5 |
1,2 |
2,0 |
Các nước châu Phi cận Sahara |
3,4 |
1,4 |
2,9 |
Nigeria |
2,7 |
-1,7 |
0,6 |
Nam Phi |
1,3 |
0,1 |
0,8 |
Các quốc gia đang phát triển có thu nhập thấp |
4,6 |
3,7 |
4,9 |
Nguồn IMF, Báo cáo triển vọng kinh tế toàn cầu, tháng 10 năm 2016.
* Các nước không phải G7 (Canada, Pháp, Đức, Ý, Nhật, Vương quốc Anh, Hoa Kỳ) và các nước đồng tiền chung châu Âu
** Đối với Ấn Độ, dữ liệu và dự báo được tính toán theo năm tài chính cơ bản và GDP từ 2011 làm cơ sở tính toán GDP theo giá thị trường của năm tài chính 2011/2012.
*** gồm: Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan, Việt Nam.
NA.
Nguồn IMF.