Kinh tế - xã hội tiếp tục chuyển biến tích cực

Kinh tế - xã hội tiếp tục chuyển biến tích cực

Dương Công Chiến

Tại phiên khai mạc Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XIV diễn ra sáng 20/10, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã có bài trình bày quan trọng về tình hình kinh tế -xã hội năm 2016 và nhiệm vụ năm 2017. “Trên cơ sở kết quả 9 tháng, với quyết tâm, nỗ lực phấn đấu trong những tháng còn lại, dự báo năm 2016 có 11/13 chỉ tiêu đạt và vượt kế hoạch...”, Báo cáo do Thủ tướng trình bày nêu rõ.

Dù nhận xét tình hình nền kinh tế tích cực như vậy, nhưng Báo cáo của Thủ tướng đi sâu vào nhiều tồn tại hiện nay. Theo thống kê, tăng trưởng GDP 9 tháng đầu năm đạt thấp hơn so với cùng kỳ, dự báo cả năm khó đạt kế hoạch đề ra 6,7%. “Sản xuất kinh doanh còn nhiều khó khăn. Trong 9 tháng có khoảng 45 nghìn DN tạm ngừng hoạt động và trên 8,3 nghìn DN hoàn tất thủ tục giải thể. Tăng trưởng kinh tế không đạt kế hoạch sẽ ảnh hưởng đến các chỉ tiêu khác, trong đó tỷ lệ bội chi ngân sách, nợ công, nợ Chính phủ so với GDP có thể cao hơn dự kiến”, báo cáo của Chính phủ nhìn thẳng vào thực tế.

Thách thức nội tại cũng như từ bên ngoài phản ánh rõ nét trong chỉ tiêu kinh tế những tháng đầu năm nay: xuất khẩu đang “hụt hơi”, nỗ lực hết sức chỉ có thể đạt xấp xỉ kế hoạch cả năm. Trong khi đó, thu ngân sách khó khăn, nợ đọng thuế còn lớn; triển khai kế hoạch vốn đầu tư công chậm, một số dự án sử dụng vốn đầu tư công hiệu quả thấp; nợ đọng xây dựng cơ bản lớn; quản lý sử dụng tài sản công, chi tiêu công còn lãng phí. Nợ công cao, áp lực trả nợ lớn.

Một số DNNN kém hiệu quả, thua lỗ kéo dài, chưa công khai minh bạch kết quả sản xuất kinh doanh; nhiều dự án đầu tư lớn của các tập đoàn, tổng công ty chậm tiến độ, thua lỗ, lãng phí, phải dừng đầu tư, dừng hoạt động; công tác quản lý cán bộ còn nhiều bất cập, chưa kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm, có trường hợp để xảy ra hậu quả nghiêm trọng.

Đặc biệt, tái cơ cấu nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ ở nhiều địa phương triển khai chậm, còn lúng túng. Phát triển công nghiệp hỗ trợ chậm. Kỷ luật kỷ cương trong bộ máy hành chính và trong xã hội còn chưa nghiêm. Năng lực, phẩm chất của một bộ phận cán bộ, công chức chưa đáp ứng yêu cầu. Phối hợp giữa các bộ ngành, địa phương thiếu chặt chẽ. Một số quy định pháp luật còn sai sót, chưa bảo đảm tính khả thi. Tình trạng tham nhũng, lãng phí còn nghiêm trọng...

Về mục tiêu dài hạn, tái cơ cấu nhiều ngành, lĩnh vực còn chậm. Xử lý nợ xấu và các NHTM yếu kém gặp nhiều khó khăn, kết quả thấp. Các thị trường vốn, chứng khoán, bất động sản phát triển chưa bền vững. Tái cơ cấu, cổ phần hóa DNNN, thoái vốn đầu tư ngoài ngành chưa đạt kế hoạch. Số lượng DN được cổ phần hóa lớn nhưng tỷ lệ vốn bán ra đạt thấp.

Thẩm tra báo cáo của Chính phủ, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, ông Vũ Hồng Thanh đề nghị, Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, khắc phục độ trễ quá dài giữa thời gian ban hành chính sách và thực tế triển khai; loại bỏ rào cản, điều kiện đầu tư kinh doanh bất hợp lý, rà soát cắt giảm thực sự các chi phí không hợp lý do quy định và thực thi pháp luật gây ra cho DN và người dân.

Trước áp lực cân đối ngân sách, cần thực hiện nghiêm quy định về dự toán thu/chi; quản lý ngân sá́ch Nhà nước theo Hiến pháp, Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015; quản lý chặt chẽ, chống thất thoát, lãng phí các dự án đầu tư công. Đồng thời, tập trung tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư cho các dự án, công trình; quản lý chặt chẽ việc chuyển nguồn…

Cùng với đó, Chính phủ cần tiếp tục triển khai tái cơ cấu các ngân hàng thương mại và các giải pháp xử lý nợ xấu đã được bán cho VAMC, tăng cường công tác thanh tra, giám sát của NHNN và các biện pháp để hạn chế phát sinh các khoản nợ xấu mới; tập trung tháo gỡ khó khăn về giao dịch tài sản bảo đảm, hình thành thị trường mua bán nợ. Chính sách tiền tệ cần tập trung điều hành theo hướng ổn định lạm phát cơ bản; điều hành tỷ giá ở mức hợp lý. Điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, định hướng chính sách tín dụng tập trung cho lĩnh vực sản xuất, tạo điều kiện để DN tiếp cận vốn tín dụng NH với lãi suất phù hợp để phát triển DN…

Về chỉ tiêu năm 2017, trên mặt trận kinh tế Chính phủ đặt mục tiêu phấn đấu tổng sản phẩm trong nước (GDP) tăng khoảng 6,7%; tốc độ tăng giá tiêu dùng bình quân khoảng 4%; tổng kim ngạch xuất khẩu tăng 6-7%; tỷ lệ nhập siêu so với tổng kim ngạch xuất khẩu khoảng 3,5%; tỷ lệ bội chi NSNN so với GDP không quá 3,5%; tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội khoảng 31,5% GDP; tỷ suất tiêu hao năng lượng trên một đơn vị GDP giảm 1,5%.

Về xã hội, phấn đấu tỷ lệ hộ nghèo (theo chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều) giảm từ 1-1,5%, riêng các huyện nghèo giảm 4%; tỷ lệ thất nghiệp ở khu vực thành thị dưới 4%; tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 55-57%, trong đó đào tạo từ 3 tháng trở lên có chứng chỉ đạt 22,5%; số giường bệnh trên một vạn dân đạt 25,5 giường (không tính giường trạm y tế xã); tỷ lệ dân số tham gia bảo hiểm y tế đạt 82,2%.

Về môi trường, tỷ lệ khu công nghiệp, khu chế xuất đang hoạt động có hệ thống xử lý nước thải tập trung phấn đấu đạt tiêu chuẩn môi trường 87%; tỷ lệ che phủ rừng đạt 41,45%...