FPT - một trong những mã cổ phiếu lớn (blue chip) trên thị TTCK - dường như đang làm khá nhiều cổ đông lo âu, khi lãnh đạo công ty này cho biết sẽ điều chỉnh lại chiến lược hoạt động với việc bất ngờ mở rộng sang lĩnh vực… bán sữa.
Khi blue chip gây quan ngại
Nguyễn Sơn
FPT - một trong những mã cổ phiếu lớn (blue chip) trên thị TTCK - dường như đang làm khá nhiều cổ đông lo âu, khi lãnh đạo công ty này cho biết sẽ điều chỉnh lại chiến lược hoạt động với việc bất ngờ mở rộng sang lĩnh vực… bán sữa.
Đối tác mà FPT kết hợp đầu tiên sẽ là các dòng sản phẩm sữa của Vinamilk, thương hiệu sữa số 1 của Việt Nam hiện nay. FPT đánh giá rằng sự kết hợp giữa chuỗi 150 cửa hàng bán lẻ sữa của Vinamilk cùng chuỗi 350 cửa hàng bán lẻ điện tử của FPT (FPT Shop và F.Studio by FPT) được kỳ vọng sẽ tối đa hóa các thế mạnh của mỗi thương hiệu trong sản xuất và phân phối, bán lẻ.
FPT tin rằng với kinh nghiệm trong lĩnh vực bán lẻ từ chuỗi điện thoại FPT Shop sẽ giúp mình thành công trên thị trường hoàn toàn mới này. Tuy vậy, không ít cổ đông của FPT tỏ ra lo ngại từ trước bước đi mới này của công ty. Theo anh Nguyễn Minh Trường, một cổ đông cá nhân đã gắn bó lâu năm với FPT: “Thực phẩm là hàng hóa hoàn toàn khác biệt so với các mặt hàng công nghệ mà FPT đang kinh doanh, như thời gian lưu trên kệ ngắn hơn, môi trường bảo quản phải cẩn trọng hơn…”.
Thậm chí, anh Trường còn cho rằng với việc lấn sân sang lĩnh vực bán lẻ, thương hiệu “công ty số 1 về công nghệ Việt Nam” bấy lâu nay của FPT sẽ bị ảnh hưởng. Cho dù mới đây, thương hiệu của FPT được hãng Brand Finance đánh giá là Top 10 thương hiệu có giá trị nhất Việt Nam, với mức định giá khoảng 302 triệu USD.
Thực tế kinh nghiệm bán lẻ của FPT vẫn chưa được đánh giá cao. Chuỗi bán lẻ FPT Shop sau nhiều năm phát triển vẫn chỉ là “cái bóng” theo sau Thế giới di động, khi thị phần chỉ đạt 10% so với con số 30% của đối thủ tính vào cuối 2015. Chính bởi thế, HĐQT của FPT từng lên tiếng muốn bán lại mảng bán lẻ cho các NĐT khác, nhưng khi thương vụ M&A vẫn chưa ngã ngũ thì công ty lại chủ trương mở rộng quy mô bán lẻ sang một lĩnh vực mà nhiều người phải bất ngờ - sữa. Trong khi đó, giá cổ phiếu FPT trong hơn 1 tháng qua đã sụt giảm từ mức 48.000 đồng xuống còn 44.000 đồng/cổ phiếu.
Lãnh đạo FPT có thể có lý do để rẽ sang một lĩnh vực mới. 8 tháng đầu năm nay, mặc dù vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng khả quan nhưng lãi cơ bản trên mỗi cổ phiếu (EPS) của FPT lại sụt giảm 2% so với cùng kỳ năm trước, khi chỉ đạt 2.441 đồng. Giữa lúc mảng kinh doanh phần mềm ngày càng khó khăn trong việc tìm các hợp đồng lớn, viễn thông cạnh tranh khắc nghiệt với các DN như Viettel, VNPT, bán lẻ hụt hơi so với Thế giới di động, thì việc tìm kiếm các mảng kinh doanh mới là điều bắt buộc để duy trì đà tăng trưởng của FPT. Nhưng nhìn chung, sẽ cần thêm thời gian để HĐQT của FPT chứng tỏ với các cổ đông con đường mình đi là đúng.
Hơi khác một chút so với FPT, khi vẫn hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực kinh doanh cốt lõi, nhưng Thép Hòa Phát cũng phần nào đang khiến các cổ đông âu lo về kế hoạch bành trướng quá lớn. Mới đây, DN này cho biết sẽ phát triển thêm một dự án thép trị giá lên đến 3 tỷ USD tại Dung Quất, công suất 4 triệu tấn/năm. Trong bối cảnh ngành thép trong nước đang đối mặt với thực trạng mất cân đối cung - cầu thì việc mở rộng đầu tư của Thép Hòa Phát khiến các cổ đông phải đắn đo.
Theo nhận định của ông Hồ Nghĩa Dũng, Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), quy mô công suất của các nhà máy thép Việt Nam hiện đã vượt quá nhu cầu sử dụng hàng năm. Như ở thị trường thép xây dựng (thép cây, cuộn, hình), tổng công suất thiết kế hiện nay của các DN ước khoảng 12 triệu tấn/năm, nhưng mỗi năm chỉ tiêu thụ hơn 7 triệu tấn. Tương tự, khả năng đáp ứng phôi thép trong nước ở mức khoảng 12 triệu tấn/năm, nhưng tiêu thụ cũng chỉ ở mức 6-7 triệu tấn/năm là cùng. Hiện nhiều nhà máy chỉ hoạt động 60% công suất thiết kế và đang đối mặt với nhiều khó khăn để tồn tại.
Đó là chưa kể một lượng tồn kho lớn của thép Trung Quốc vẫn đang chập chờn tuồn vào Việt Nam dưới nhiều hình thức, dù Chính phủ đã bắt đầu áp dụng mức thuế tự vệ tạm thời để ngăn chặn. Theo VSA, nửa đầu năm nay, Việt Nam đã nhập khẩu hơn 9,6 triệu tấn thép các loại, với tổng kim ngạch khoảng 3,42 tỷ USD. Như vậy, nhập khẩu thép đã tăng khoảng 48% về lượng so với cùng kỳ năm ngoái, trong đó lượng thép nhập từ Trung Quốc vẫn chiếm tới 60% tổng lượng nhập khẩu.
Sự hoài nghi của các NĐT về triển vọng của các DN lớn góp phần tác động đến diễn biến của thị trường trong thời gian gần đây. VN30 - chỉ số phản ánh giá cổ phiếu của 30 công ty hàng đầu trên Sở giao dịch TP. Hồ Chí Minh - đã suy giảm từ mức 670 điểm xuống chỉ còn 655 điểm trong những ngày gần đây.