Tăng trưởng tín dụng:
Quan trọng vẫn là chất
Khuê Nguyễn
Theo thông tin công bố của NHNN, tính tới ngày 28/11/2016, tín dụng tăng 14,57% so với cuối năm 2015. Trong đó tín dụng bằng VND tăng 15,81%, tín dụng bằng ngoại tệ tăng 3,49%. Trên thị trường, theo công bố của các TCTD, đến hết quý III/2016, nhiều NH đã có mức tăng trưởng tín dụng ấn tượng: LienVietPostBank cho vay đạt 28%, TPBank là 27%, chỉ tiêu này ở Nam A Bank tăng 24%, Techcombank tăng gần 22%... Nam A Bank chỉ trong 6 tháng đầu năm đã tăng trưởng cho vay 25,8%. Cũng trong ba quý đầu năm 2016, nhiều NH như Vietcombank, VietinBank, VPBank, ACB... đều có mức tăng trưởng tín dụng trên 15%.
Dù đã đạt mức tăng trưởng khá cao nhưng đến hẹn lại lên, các NH vẫn tận dụng cơ hội của mùa tín dụng cuối năm. Hàng loạt NH đưa ra nhiều ưu đãi lãi suất cho các khách hàng vay vốn. SHB mới triển khai gói tín dụng 1.000 tỷ đồng cho khách hàng là cá nhân, hộ gia đình vay với lãi suất chỉ từ 7,5%/năm đến hết ngày 31/12/2016. BIDV cũng ra mắt gói 15.000 tỷ đồng với lãi suất chỉ từ 6,5%/năm (với khoản vay dưới 6 tháng) và từ 6,8%/năm (với khoản vay từ 6 đến 11 tháng) đáp ứng nhu cầu vốn sản xuất, kinh doanh của KH cá nhân, hộ gia đình dịp Tết. Hay như Viet Capital Bank cũng dành 1.000 tỷ đồng cho vay với tỷ lệ 95% giá trị tài sản bảo đảm cho khách hàng SME lãi suất từ 7,8%/năm...
Dư nợ tín dụng tăng trưởng đều, ở mức cao trong suốt ba quý năm nay, nên nhiều NH vẫn muốn có thêm dư địa cho vay, và xin NHNN được nới room tín dụng. Mới đây, Viet Capital Bank vừa được NHNN chấp thuận cho nới room tín dụng lên 30%. Trước đó, OCB cũng được NHNN cấp hạn mức tín dụng cao nhất 25% trong năm 2016. Thời gian để về đích cuối năm cũng không còn nhiều. Vậy tại sao ở thời điểm này, nhiều NH vẫn xin thêm chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng?
Lý giải điều này, một chuyên gia kinh tế cho rằng: “Trước hết, nếu tính trong toàn hệ thống, tín dụng ở thời điểm cuối tháng 11 là hơn 14%, thì trước đó cũng đã có những NH tăng trưởng tín dụng lên đến 20%, thậm chí 30%, đã vượt chỉ tiêu”. Những NH nhỏ luôn cần có sự tăng trưởng mạnh để làm ăn có lời, bởi tỷ lệ thu nhập lãi cận biên (NIM) của họ khá thấp. Nếu họ không mở rộng quy mô thì nhà băng không đủ lãi bù đắp chi phí. Chính vì thế, một số NH nhỏ cần room lớn hơn để có điều kiện tăng trưởng. “Tôi cho rằng năm nay tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống đạt đến 18 - 20% vẫn có thể làm được. Nhưng cũng không phải không có khó khăn. Đạt chỉ tiêu tín dụng đề ra là tốt, nhưng quan trọng vẫn là tăng trưởng thực chất. Kể cả giả sử như trường hợp chỉ tăng đến 16%, nhưng là tăng thực, cũng là đủ rồi” - chuyên gia cho biết.
Theo TS. Bùi Quang Tín, các NH xin thêm chỉ tiêu tín dụng đơn giản đó là nhu cầu của nhà băng. Những NH nào có tăng trưởng tín dụng phát triển tốt, xin thêm không chỉ đáp ứng nhu cầu về vốn, mà còn để hợp lý hoá nguồn vốn đã được giải ngân. Là người trong cuộc, CEO một NHTM chia sẻ, với những NH mà cần có quy mô tăng trưởng mạnh hơn có lẽ NHNN cũng nên xem xét để “rộng tay” cho những nhà băng này. Tất nhiên phải đảm bảo điều kiện quản lý rủi ro tốt. Và NH phải nhìn nhận đúng: Không phải tăng tín dụng để làm tiền đề cho năm sau xin được “quota” nhiều hơn, mà phải xuất phát từ nhu cầu thực tế, đi cùng với việc giám sát hoạt động của NH một cách chặt chẽ, hiệu quả thì cơ quan quản lý mới có cơ sở để chấp thuận nới room tín dụng.
Ở thời điểm này, tăng trưởng tín dụng còn khoảng 3,4% mới đạt mức kế hoạch tăng 18% của cả năm. Đạt được mức tăng trưởng này cũng không đơn giản. Ví như năm 2015, ở tháng cuối năm tín dụng tăng khoảng 2% đã là xuất sắc rồi. Năm nay, các chuyên gia nhận định việc cho một số NH nới room tín dụng cũng là giải pháp đạt được hai mục tiêu: tăng trưởng tín dụng hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và phần nào giúp TCTD giải quyết bài toán lợi nhuận. “Những NH nào giữ được tỷ lệ nợ xấu dưới 3%, đáp ứng được tỷ lệ an toàn vốn, đáp ứng được về thanh khoản... thì NHNN có cơ sở để duyệt cho các nhà băng này tăng thêm chỉ tiêu tín dụng. Tôi cho rằng việc này cũng là hợp lý, đó là luật bù trừ để bù đắp cho những NH không tăng được” - ông Tín nêu quan điểm.
Trong tháng cuối năm 2016, NHNN vẫn sẽ tiếp tục điều hành CSTT, tín dụng nhằm ổn định lạm phát. Thực hiện mục tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2016 ở mức 18 - 20%, để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, đảm bảo chất lượng tín dụng, kiểm soát chặt chẽ tín dụng vào các lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Box: Phó Thống đốc NHNN Đào Minh Tú khẳng định: Việc đạt mục tiêu tăng trưởng tín dụng 18 - 20% hoàn toàn không khó, đặc biệt trong thời gian qua nhiều TCTD xin nới thêm hạn mức tín dụng của mình. Tuy nhiên, vì yêu cầu kiểm soát lạm phát, giữ mặt bằng lãi suất và thanh khoản của NHTM, NHNN xác định tăng trưởng tín dụng hơn 14% như hiện nay và khoảng 18% trong năm nay là hợp lý và có thể đạt được.