Nợ xấu sạch hơn trước giờ niêm yết

Nợ xấu sạch hơn trước giờ niêm yết

Sau khi trích lập dự phòng và thu hồi một phần, hiện tỷ lệ nợ xấu của nhiều NHTM niêm yết đã bán cho VAMC chỉ còn khoảng 0,7-1,7% tổng dư nợ

Thạch Bình

Tiên phong sạch nợ

Ngày 30/12/2016, Vietcombank đã tập hợp số liệu năm 2016 của toàn hệ thống. Theo đó, số nợ xấu của NH này tại Công ty Quản lý tài sản của các TCTD Việt Nam (VAMC) đã về không.

Trước đó, nợ gốc mà Vietcombank bán cho VAMC lũy kế khoảng 6.500 tỷ đồng. Mệnh giá trái phiếu VAMC mà NH nhận về gần 4.000 tỷ đồng. Tính đến hết năm 2015, Vietcombank đã trích lập cho khoản nợ này 3.300 tỷ đồng. Đáng ra trong năm 2016, NH chỉ còn phải trích lập 700 tỷ đồng nữa. Tuy nhiên, với mục tiêu tất toán hết khoản nợ xấu đã bán cho VAMC, trong cả năm 2016 Vietcombank đã dành ra 6.000 tỷ đồng để trích lập dự phòng cho các khoản nợ và lấy lại toàn bộ phần nợ còn lại (4.300 tỷ đồng) tại VAMC về để tiếp tục theo dõi xử lý.

Như vậy, bước sang năm 2017, Vietcombank là NHTM đầu tiên “sạch nợ” tại VAMC. Theo đó, bắt đầu từ thời điểm này, toàn bộ số nợ xấu đã bán cho VAMC của Vietcombank trở thành “của để dành” của NH này, thời gian tới cứ thu hồi được bao nhiêu thì hoàn nhập thẳng vào lợi nhuận.

Quan sát thực tế của Vietcombank cho thấy, trong suốt năm 2016, NH này đã xử lý được khoảng 5.300 tỷ đồng nợ xấu, trong đó thu hồi được khoảng 1.900 tỷ đồng; chuyển được khoảng 1.300 tỷ đồng nợ xấu về mức chưa phải cảnh báo và xử lý được khoảng 2.100 tỷ đồng nợ xấu tồn đọng ngoại bảng.

Sau khi đã tất toán xong khoản nợ xấu tại VAMC hiện tỷ lệ nợ xấu thực chất của Vietcombank chỉ khoảng 1,5%. Căn cứ vào mức tăng trưởng tín dụng khoảng 18% hiện nay, cộng với tỷ lệ cho vay trên vốn huy động ổn định ở mức 79%; xu hướng lãi cận biên (NIM) tăng nhẹ (2,82%); giới phân tích cho rằng trong năm 2017, Vietcombank có thể ghi nhận mức lợi nhuận trước thuế khoảng 12.000 tỷ đồng, tăng khoảng 36,7% so với 2016.

Cùng với Vietcombank, ACB là NHTM thứ 2 có khả năng sẽ sớm “sạch nợ” tại VAMC.

Ghi nhận đến hết năm 2016, ACB đã trích lập dự phòng khoảng 1.983 tỷ đồng, bao gồm cả phần trích lập cho nợ xấu tại nhóm 6 công ty được ghi nhận trong lỗ chứng khoán đầu tư; trích lập cho trái phiếu VAMC và trích lập cho nợ mới. Riêng khoản trích lập cho trái phiếu VAMC, tính đến hết quý III/2016 là trên 200 tỷ đồng, ước cả năm 2016 là khoảng gần 300 tỷ đồng.

Theo kế hoạch, dự kiến năm 2017 ACB giải quyết 1.800 tỷ đồng nợ xấu. Trong đó, theo giả định của Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS) khả năng, ACB sẽ thu hồi được khoảng 50% số nợ này, trích lập khoảng 900 tỷ đồng cho các khoản nợ. Hiện tỷ lệ nợ xấu còn lại tại VAMC của ACB chỉ chiếm khoảng 0,7% tổng nợ xấu. Trong năm nay nhiều khả năng NH sẽ trích lập dự phòng cho trái phiếu VAMC khoảng 418 tỷ đồng. Điều này đồng nghĩa rằng số nợ xấu của ACB tại VAMC trong năm 2017 sẽ được kéo về gần bằng không, tạo đà tăng trưởng lợi nhuận (trước thuế) khoảng 21,5% so với 2015.

Nhiều tân binh sáng giá

Theo ghi nhận của giới phân tích, đến thời điểm cuối năm 2016, trong số 8 NHTM đã niêm yết, ngoài Vietcombank và ACB là những đơn vị có các chỉ số an toàn vốn và khả năng tăng trưởng lợi nhuận bứt lên mạnh mẽ sau thời gian xử lý nợ xấu thì các NH khác như VietinBank, BIDV, MB cũng là những TCTD đang bắt đầu có xu hướng sạch nợ xấu tại VAMC sau khi dành hàng nghìn tỷ đồng trích lập dự phòng.

Cụ thể, đến thời điểm hiện nay tỷ lệ nợ xấu tại VAMC của VietinBank (sau khi đã trừ trích lập và thu hồi) chỉ còn khoảng 1,4% tổng số nợ xấu. Con số này của MB và BIDV lần lượt là 1,7% và 1,8%. Cân đối nợ xấu của VietinBank (bao gồm cả phần còn lại tại VAMC) đến thời điểm hiện nay khoảng 2,2% và MB khoảng 3% tổng dư nợ. Điều này cho thấy trong năm 2017, hai TCTD này sẽ có xu hướng giảm hoặc đi ngang trong chi phí trích lập, từ đó triển vọng tăng trưởng sẽ ổn định hơn.

Trong khi đó, nhìn nhận ở số 6 NHTM đang hoàn tất thủ tục niêm yết trên thị trường chứng khoán cũng có một số đơn vị chứng tỏ được việc xử lý nợ xấu đã bán cho VAMC đang tiến triển tích cực, tạo điều kiện cho các TCTD này tiết giảm chi phí trích lập dự phòng trong năm 2017 và cải thiện triển vọng tăng trưởng trong năm mới khi tham gia thị trường chứng khoán.

Đơn cử như VPBank, tính đến thời điểm cuối năm 2016, tỷ lệ nợ xấu NH này bán cho VAMC chiếm khoảng 2,9% tổng dư nợ của đơn vị (khoảng 5.000 tỷ đồng). Tuy nhiên, trong năm 2015-2016 NH này đã thu hồi được khoảng 3.500 tỷ đồng. Hiện nay, với mức NIM khoảng 7,4%; lợi nhuận ròng trên vốn chủ sở hữu khoảng 24%, mức tăng trưởng lợi nhuận trung bình 3 năm (2014-2016) 49,6%/năm, VPBank được đánh giá là NH có cơ cấu thu nhập năng động nhất trong khối NHTMCP và có nhiều tiềm năng thu hút vốn.

Hay như Techcombank, thời điểm cuối năm 2015, NH này đã bán nợ xấu cho VAMC và nhận về hơn 3.700 tỷ đồng trái phiếu. Tuy nhiên, từ đó đến nay đơn vị đã trích lập cho khoảng 50% số nợ đã bán. Và hiện nay tỷ lệ nợ xấu còn lại tại VAMC chỉ ở mức 2,5% tổng dư nợ. Trong khi đó mức tăng trưởng lợi nhuận trung bình 3 năm (2014-2016) của Techcombank cũng đang rất cao (khoảng 26%/năm); mức NIM: 4,4% và lợi nhuận ròng/vốn chủ sở hữu (ROE) khoảng 17,3%. Điều này trong năm 2017, cổ phiếu Techcombank sau khi lên sàn sẽ có nhiều lợi thế cạnh tranh.

Như vậy có thể thấy, mặc dù quá trình xử lý nợ xấu và hệ lụy từ việc gia tăng trích lập dự phòng vẫn đang thách thức lợi nhuận và cơ hội tăng trưởng của nhiều NHTM nhưng bức tranh chung của ngành NH có nhiều điểm sáng rõ hơn ở các chỉ số về an toàn vốn và cơ cấu nợ. Bởi sau 6 năm tập trung xử lý nợ xấu, đến nay tỷ lệ chi phí dự phòng so với lợi nhuận trước trích lập của toàn Ngành bắt đầu có xu hướng giảm. Nhiều TCTD cơ bản xử lý xong các khoản nợ xấu đã bán nên trong năm 2017 sẽ không còn áp lực nhiều trong việc trích lập dự phòng. Việc này cùng với làn sóng niêm yết của hàng chục NHTM trong năm 2017 sẽ giúp minh bạch hóa hệ thống NH và tăng lựa chọn đầu tư cho thị trường cổ phiếu.