Không nộp báo cáo tài chính:
Lãnh đạo DN sẽ bị xử lý
Quốc Chung
Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ vừa ký công văn số 204 yêu cầu các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương xem xét, xử lý trách nhiệm đối với người quản lý DN, người đại diện phần vốn Nhà nước tại DN không nộp, nộp không đầy đủ, không đúng hạn các báo cáo tài chính, đặc biệt là báo cáo giám sát tài chính 6 tháng đầu năm 2016, xử lý người đứng đầu DN để thua lỗ theo quy định và báo cáo Thủ tướng trước ngày 28/2/2017.
Các chuyên gia kinh tế cho rằng, đây là một bước tiến mới thể hiện thái độ nghiêm túc của một Chính phủ kiến tạo, liêm chính trong giai đoạn phát triển mới, bởi sự chây ỳ trong việc nộp báo cáo tài chính của các DNNN không chỉ gây thiệt hại cho NĐT, mà còn cho cả hoạt động của cơ quan quản lý Nhà nước. Minh bạch hóa môi trường đầu tư kinh doanh sẽ là điểm tựa, là kim chỉ nam để kinh tế phát triển.
Báo cáo mới đây của Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Văn Hiếu cho biết, đến hết 2016 vẫn còn 31 cơ quan đại diện chủ sở hữu chưa gửi báo cáo kết quả giám sát tài chính 6 tháng đầu năm 2016 về Bộ Tài chính. Trong đó có 9 bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và 22/63 địa phương chưa gửi báo cáo kết quả giám sát tài chính 6 tháng đầu năm 2016 về Bộ Tài chính.
Trong khi, theo quy định, Bộ quản lý ngành phải tổng hợp kết quả giám sát 6 tháng đối với DN do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ và gửi Bộ Tài chính trước ngày 31/7 của năm báo cáo. UBND cấp tỉnh cũng phải tổng hợp kết quả giám sát tài chính sau 6 tháng và gửi về Bộ Tài chính trước ngày 31/7 của năm báo cáo. Cơ quan đại diện chủ sở hữu có trách nhiệm lập báo cáo kết quả giám sát tài chính định kỳ 6 tháng đối với DNNN gửi Bộ Tài chính trước ngày 31/8 của năm báo cáo, kèm theo báo cáo giám sát tài chính của từng DN.
Đại diện Bộ Tài chính cũng cho biết, đối với các bộ, địa phương đã nộp báo cáo thì hầu hết đều gửi tới bộ chậm so với quy định nêu trên. Chỉ có 10 đơn vị lập báo cáo trước ngày 31/8/2016. Qua rà soát các cơ quan đã nộp, Bộ Tài chính cho hay, một số đơn vị thực hiện báo cáo kết quả giám sát tài chính chưa đầy đủ như: Có lập biểu kết quả giám sát tài chính theo Biểu số 03 tại Thông tư số 200/2015/TT-BTC nhưng không nhận xét đánh giá tình hình tài chính của DN theo các nội dung quy định tại Điều 9 Nghị định số 87/2015/NĐ-CP; hoặc không gửi kèm theo báo cáo giám sát của từng DNNN; không đưa ra ý kiến, kết luận an toàn hay có dấu hiệu mất an toàn về tài chính; chưa có đầy đủ số liệu của DN…
Nghị định 87 về giám sát đầu tư vốn Nhà nước vào DN, giám sát tài chính, đánh giá hiệu quả hoạt động và công khai thông tin tài chính của DNNN và DN có vốn Nhà nước cũng đã dành hẳn một chương để quy định về công khai thông tin, yêu cầu DNNN phải công khai báo cáo tài chính 6 tháng trước ngày 15/8 của năm báo cáo, báo cáo tài chính năm trước ngày 31/5 của năm tiếp theo.
Tổng hợp kết quả sản xuất kinh doanh 6 tháng đầu năm 2016 của 425 DN trên cơ sở các báo cáo kết quả giám sát tài chính do các cơ quan đại diện chủ sở hữu gửi Bộ Tài chính và báo cáo giám sát do các DN gửi Bộ Tài chính (đối với các trường hợp cơ quan đại diện chủ sở hữu chưa gửi báo cáo kết quả giám sát tài chính) cho thấy, tổng doanh thu là 431.417.950 triệu đồng. Trong đó, khối bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ là 358.608.484 triệu đồng, chiếm 83,1%; khối địa phương là 72.809.466 triệu đồng, chiếm 16,9%. Lợi nhuận thực hiện là 37.461.697 triệu đồng, trong đó: khối bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ là 29.668.924 triệu đồng, chiếm 79,2%; khối địa phương là 7.792.773 triệu đồng, chiếm 20,8%; Tỷ suất lợi nhuận thực hiện trên tổng doanh thu là 8,68%. Nộp NSNN là 56.296.565 triệu đồng, trong đó: khối bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ là 37.590.742 triệu đồng, chiếm 66,8%; khối địa phương là 18.705.823 triệu đồng, chiếm 33,2%.
Điểm đáng chú ý theo Bộ Tài chính là, trong tổng số 425 DN có 22 DN được cơ quan đại diện chủ sở hữu đánh giá có dấu hiệu mất an toàn về tài chính, chiếm tỷ lệ 5,1%. Trong đó, có 10/86 DN thuộc các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ mất an toàn về tài chính, chiếm tỷ lệ 11,6%; có 12/339 DN thuộc địa phương mất an toàn về tài chính, chiếm tỷ lệ 3,5%.
Các chuyên gia kinh tế cho biết, việc không chấp hành nghiêm túc quy định công bố thông tin của DNNN một cách đầy đủ, chính xác và kịp thời, trách nhiệm trước hết là thuộc về chủ tịch hội đồng thành viên, sau đó là các bộ trưởng, chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. “Nói như vậy là vì Chính phủ quy định cơ quan đại diện chủ sở hữu vốn Nhà nước phải khiển trách hoặc cảnh cáo người quản lý DNNN không công bố hoặc không thực hiện đầy đủ, đúng thời hạn việc công bố thông tin. Thực trạng như hiện nay là bất ổn. Đây chính là một lỗ hổng rất lớn trong quản lý DNNN”, một chuyên gia kinh tế cho biết.
Một số ý kiến khác thì cho rằng, đây là điểm rất đáng lo ngại bởi nếu cơ quan có trách nhiệm không nắm bắt kịp thông tin và đưa ra phương thức xử lý kịp thời, sẽ không chỉ tác động đến thu NSNN mà còn làm thất thoát tài sản Nhà nước.
Chính vì vậy, bên cạnh hình thức xử lý là yêu cầu xem xét trách nhiệm của người đứng đầu DN, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cũng giao Bộ Tài chính có trách nhiệm công khai danh tính các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, UBND các tỉnh, thành phố không thực hiện báo cáo giám sát theo quy định trên các phương tiện thông tin đại chúng. Đồng thời đề xuất Thủ tướng Chính phủ xử lý trách nhiệm đối với cơ quan đại diện chủ sở hữu không thực hiện đúng quy định tại Nghị định số 87.