Trong hai ngày 17-18/3/2017, các Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc ngân hàng trung ương (NHTW) thuộc các nước G20 đã nhóm họp tại thành phố nghỉ dưỡng Baden-Baden (CHLB Đức) nhằm thảo luận những vấn đề kinh tế quan trọng trong bối cảnh thế giới có nhiều thay đổi.
Theo thông cáo chung của các đại biểu tham dự Hội nghị, các nước không đạt được thỏa thuận thúc đẩy tự do hóa thương mại và chống bảo hộ mậu dịch do bị Mỹ phản đối, mà chỉ đưa ra dấu hiệu về sự cần thiết phải tăng cường sự đóng góp của thương mại đối với kinh tế. Theo Thống đốc NHTW Đức – Jens Weidmann, đây là thất bại không mong muốn của Hội nghị.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ - Steven Mnuchin cho rằng, chính quyền của Tổng thống Donald Trump không muốn rơi vào các cuộc chiến thương mại, nhưng cần xem xét lại một số quan hệ thương mại và điều chỉnh theo hướng có lợi cho các lao động Mỹ.
Tại Hội nghị, các nhà lãnh đạo đã nhắc lại cảnh báo về tình trạng phá giá cạnh tranh và những rối loạn trên các thị trường ngoại hối, giảm bớt những lo ngại là chính quyền mới của Mỹ có thể sẽ đưa ra những nhược điểm của một số nước dẫn đầu G20 về chính sách tiền tệ toàn cầu.
Sau khi thoát khỏi khủng hoảng tài chính toàn cầu 2007-2009, thế giới tiếp tục lún sâu vào suy thoái kéo dài. Nguyên nhân cơ bản là do thiếu phối hợp chính sách, khi mỗi quốc gia áp dụng chính sách và biện pháp khác nhau nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Trong đó, một số nước duy trì đồng bản tệ yếu nhằm khuyến khích xuất khẩu và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh nhu cầu yếu ớt trên phạm vi toàn cầu. Vì thế, hầu hết các Hội nghị G20 đều không đạt kết quả như mong đợi, mà chỉ giảm nhẹ một phần những căng thẳng trên thị trường thế giới. Tại hội nghị này, các nước lại vấp phải trở ngại mới, khi nhiều nước tiếp tục lên tiếng bảo vệ lợi ích quốc gia.
Đối với các thị trường, việc G20 cam kết duy trì lập trường về thị trường ngoại hối là thông tin đáng hoan nghênh, góp phần giảm nhẹ bất ổn trên thị trường ngoại hối, tiền đề quan trọng để ổn định các thị trường tài chính và nâng cao giá trị tài sản. Tuy nhiên, thiếu cam kết mở cửa và duy trì tự do hóa thương mại toàn cầu sẽ dẫn đến hệ quả tiêu cực trên các thị trường tài chính, mặc dù trước mắt chưa dữ dội.
Theo nhận định của một số chuyên gia, mặc dù Fed tăng lãi suất, nhưng USD giảm giá mạnh trong những ngày gần đây, khi lãi suất trái phiếu dài hạn của Mỹ giảm nhẹ. Trong tuần lễ kết thúc vào ngày 17/3 vừa qua, USD ghi nhận mức trượt giá sâu nhất trong vòng hai tháng qua, thị trường chứng khoán Phố Wall cũng xì hơi.
Lãi suất trái phiếu dài hạn giảm, mặc dù tăng trong ngắn hạn. Điều này phản ánh những nhận định của các nhà đầu tư khi cho rằng, tăng trưởng kinh tế và lạm phát không đủ mạnh để Fed có thể rút ngắn lộ trình tăng lãi suất, khiến đường cong lợi tức của các cổ phiếu và USD có xu hướng đi ngang.
Theo các chuyên gia kinh tế thuộc Ngân hàng JP Morgan, mức độ chao đảo về tăng trưởng kinh tế toàn cầu giảm xuống mức thấp nhất trong nửa thế kỷ qua là một trong số nguyên nhân khiến các thị trường tài chính chỉ chao đảo nhẹ trong thời gian qua. Bất chấp xu hướng chủ nghĩa biệt lập và ý định đảo ngược xu thế toàn cầu hóa từ chính quyền Mỹ, việc thực hiện chính sách bảo hộ và thực tế chiến tranh thương mại chưa phải là lo ngại hiện nay.
Mỹ có thể lên tiếng mạnh mẽ về thị trường ngoại hối, nhưng nhiều người tin rằng, Mỹ muốn USD yếu hơn. Tổng thống Donald Trump phàn nàn về thâm hụt thương mại của Mỹ, công nghiệp suy giảm và mất dần lợi thế cạnh tranh do USD mạnh. Một số chuyên gia phân tích cho rằng, chính quyền Mỹ sẽ sớm đưa tỷ giá vào chủ đề ưu tiên trong chương trình nghị sự về chính sách kinh tế của Mỹ.
Hoàng Thế Thỏa
Nguồn: NHTW Đức, Reuters