Cẩn trọng với kinh doanh kiều hối
‘Khuê Nguyễn
Thống đốc NHNN vừa có văn bản chấp thuận cho Bac A Bank và OCB thành lập công ty con sở hữu 100% vốn điều lệ hoạt động trong lĩnh vực kiều hối. Trước đó, tại Đại hội cổ đông năm 2016, OCB đã trình cổ đông về việc thành lập Công ty Chuyển tiền quốc tế OCB (vốn điều lệ 25 tỷ đồng). Bac A Bank cũng được cổ đông thông qua kế hoạch thành lập Công ty TNHH MTV Kiều hối Bắc Á với vốn điều lệ 77 tỷ đồng.
Thực tế cho thấy, tiềm năng khai thác ở lĩnh vực này vẫn còn rất rộng mở. Kinh doanh kiều hối giúp các NH có thêm nguồn thu, tạo cơ hội bán chéo sản phẩm cho người gửi/nhận tiền. Nhu cầu chuyển, nhận kiều hối ngày càng cao của khách hàng khiến các NHTM đẩy mạnh đầu tư vào lĩnh vực này dù lực cạnh tranh cao, không chỉ giữa các NH mà cả với công ty chỉ chuyên cung cấp dịch vụ kiều hối. Song, với hạ tầng và thương hiệu sẵn có, các NH chiếm lợi thế hơn hẳn. Vietcombank, BIDV, VietinBank, Agribank, DongA Bank hay Sacombank đều đã sớm thành lập công ty kiều hối và lợi nhuận thu được những năm qua đều khá hiệu quả. Năm 2016, Công ty kiều hối DongA Bank đạt doanh số chi trả 1,43 tỷ USD, Sacombank khoảng 1,5 tỷ USD...
Mảng kinh doanh này mang lại nhiều lợi ích, song để nhận được cái gật đầu chấp thuận của cơ quan quản lý các NHTM phải đáp ứng được nhiều tiêu chí như: năng lực tài chính, khả năng kiểm soát rủi ro, kiểm soát nợ xấu dưới 3%... Theo quy định của NHNN, NH xin thành lập công ty kiều hối trực thuộc phải được NHNN cho phép thực hiện nghiệp vụ kinh doanh ngoại tệ; có bộ máy quản trị điều hành và hệ thống kiểm tra nội bộ hoạt động hiệu quả. NH cũng phải đảm bảo số vốn điều lệ thực có sau khi trừ đi số vốn đã cấp cho công ty trực thuộc.
Trao đổi với một chuyên gia tài chính, vị này cho rằng: đồng ý là việc mở rộng kinh doanh sang lĩnh vực kiều hối là rất tiềm năng. Nhưng các NH cũng cần phải có sự tính toán, suy xét dựa trên thực lực và điều kiện thực tế của NH mình. “Nếu NH có quy mô nhỏ, mạng lưới hạn chế, đi cùng với đó là thị phần khách hàng khiêm tốn thì chưa nên nghĩ tới việc thành lập công ty kiều hối. Sức không gánh được mà cứ gồng lên thì xôi hỏng bỏng không”, vị này chia sẻ. Chưa kể rủi ro cho NH vốn dĩ có thể tới từ nhiều phía, việc thành lập công ty kiều hối sẽ khiến nhà băng càng thêm áp lực.
Ở một khía cạnh khác, chuyên gia này cũng đề cập tới việc nhiều dự báo nhận định năm nay kiều hối sẽ giảm. Năm 2016, lượng kiều hối trên cả nước chỉ rơi vào khoảng 9 tỷ USD, thấp hơn so với dự báo 12 tỷ USD thời điểm đầu năm. Có nhiều nguyên nhân lý giải cho sự sụt giảm này, trong đó có ảnh hưởng từ quyết định của Fed tăng lãi suất vào tháng 12/2016 và để ngỏ khả năng lãi suất tiếp tục tăng thêm 3 lần vào năm 2017. Trung tuần tháng 3 vừa qua, Fed đã hiện thực hoá thông điệp của mình với việc nâng lãi suất đồng USD lên 0,25%. Với cuộc bầu cử Tổng thống ồn ào nhất trong lịch sử nước Mỹ khi chiến thắng thuộc về ông Donald Trump, đồng USD mạnh thêm cũng là nguyên nhân tác động vào dòng kiều hối chảy về Việt Nam. Năm 2017, chính sách hạn chế nhập cư của ông Trump dự báo sẽ tiếp tục khiến cho kiều hối giảm.
Hai nguyên do từ bên trong và bên ngoài kể trên chắc chắn sẽ có ảnh hưởng nhất định tới việc kinh doanh kiều hối hay thành lập các công ty kiều hối của NH. Lãnh đạo một NHTM cho rằng, với những NH đã có công ty con kinh doanh trong lĩnh vực kiều hối, thì phải đẩy mạnh thiết lập các kênh chuyển tiền, nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin nhằm mục tiêu phát triển và hoàn thiện các sản phẩm dịch vụ đa dạng, có sự khác biệt, an toàn và thuận tiện cho khách hàng.
Chia sẻ thêm, vị này nhận thấy, kinh doanh đối với bất cứ mảng, lĩnh vực nào cũng cần tạo ra sự khác biệt để tạo sức hấp dẫn, từ đó mới có định hướng đầu tư đúng và đủ với điều kiện của đơn vị mình. Như VietinBank, ngay từ cuối năm 2011, công ty kiều hối của NH này đã phối hợp cùng với Trung tâm Công nghệ Thông tin nghiên cứu triển khai thành công dịch vụ nhận tiền kiều hối Western Union qua internet và SMS. Còn với Bac A Bank, ngay tại Đại hội cổ đông năm 2016 khi thông qua kế hoạch thành lập công ty kiều hối, lãnh đạo NH này cũng đã chủ trương đẩy mạnh và tập trung vào kiều hối qua kênh trực tuyến, có sự khác biệt so với mô hình hoạt động truyền thống giao dịch offline của phần lớn công ty kiều hối khác.
Một yếu tố nữa cũng được vị lãnh đạo này khuyến nghị cần lưu tâm, đó là con người. “Đội ngũ nhân viên đòi hỏi phải được đào tạo, nâng cao chuyên môn, tính chuyên nghiệp và tinh thần trách nhiệm để tăng sức cạnh tranh. Với những lĩnh vực chuyên biệt, mỗi NH phải có sự đầu tư và đào tạo nhất định dành cho lực lượng cán bộ, nhân viên của mình” - ông này cho biết.