Với điều kiện thời tiết trên các nước trong các tháng đầu năm 2017 đến nay vẫn bị ảnh hưởng điển hình của hiện tượng La Nina từ cuối 2016, lượng mưa khu vực miền Bắc thiếu hụt với trung bình nhiều năm (dựa trên chuỗi số liệu 30 năm 1981-2010 của Trung tâm khí tượng thủy văn quốc gia), trong khi khu vực miền Trung Trung Bộ và miền Nam tăng lên so với trung bình nhiều năm. Đây chính là một trong những nền tảng để phân tích của CTCK Bảo Việt đưa ra bức tranh sáng màu của các DN điện miền Trung và miền Nam trong quý I và II/2017.
Cổ phiếu ngành điện vẫn sáng
PV
Với điều kiện thời tiết trên các nước trong các tháng đầu năm 2017 đến nay vẫn bị ảnh hưởng điển hình của hiện tượng La Nina từ cuối 2016, lượng mưa khu vực miền Bắc thiếu hụt với trung bình nhiều năm (dựa trên chuỗi số liệu 30 năm 1981-2010 của Trung tâm khí tượng thủy văn quốc gia), trong khi khu vực miền Trung Trung Bộ và miền Nam tăng lên so với trung bình nhiều năm. Đây chính là một trong những nền tảng để phân tích của CTCK Bảo Việt đưa ra bức tranh sáng màu của các DN điện miền Trung và miền Nam trong quý I và II/2017.
Tuần đầu tiên của tháng 3/2017, CHP đã sản xuất được 11,56 triệu kwh điện, bằng 60% sản lượng điện của cả tháng 3/2016. Khi giả định trường hợp tiêu cực sản lượng điện từ nay đến cuối quý I/2017 ở mức thấp (gần như không có mưa) và sản lượng điện của tháng 3/2017 chỉ tương đương với tháng 3/2016 (19,9 triệu kwh), thì sản lượng điện quý I/2017 được giả định thận trọng ở mức 218,2 triệu kwh, tăng 175% so với quý I/2016 (79,4 trệu kwh). Và ngay cả trong tháng 3/2017, mức giá bán điện trên thị trường phát điện cạnh tranh chỉ bằng 80% so với cùng kỳ 2016, thì doanh thu thuần của CHP có thể ở mức 210 tỷ đồng trong quý I/2017, tăng 120% so với quý I/2016. Lợi nhuận sau thuế quý I/2017 có thể đạt 93 tỷ đồng, tăng gần 10 lần so với lợi nhuận quý I/2016. Những hiệu ứng thời tiết cũng đã được minh chứng rõ trong hiệu quả kinh doanh quý IV/2016, thậm chí còn giúp CHP đạt lợi nhuận 257,8 tỷ đồng vượt kế hoạch hơn 20%, trong khi trước đó nhiều ý kiến nhìn nhận việc đạt mốc kế hoạch không dễ dàng.
Với CTCP Sông Ba (SBA), tuần đầu tiên của tháng 3/2017 ghi nhận sản lượng điện đã đạt 6,4 triệu kwh, tăng 140% so với sản lượng điện của cả tháng 3/2016. Với giả định thận trọng sản lượng điện của tháng 3/2017 chỉ đạt 10 triệu kwh (bằng 50% của tháng 2/2017), tổng sản lượng điện của quý I/2017 có thể ở mức 71 triệu kwh, tăng 430% so với quý I/2016. Chuyên gia CTCK Bảo Việt ước tính SBA có thể đạt 38 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế và 35 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế trong quý I/2017, ngược lại so với kết quả kinh doanh khá tiêu cực so với cùng kỳ (lỗ 8 tỷ đồng).
Thời tiết sẽ tiếp tục thuận lợi cho các DN thủy điện khu vực miền Trung và Nam Bộ, trong khi các DN miền Bắc sẽ có thể kém khả quan trong quý II/2017. Theo dự báo của Trung tâm khí tượng thủy văn quốc gia, từ tháng 3 đến tháng 5/2017, lượng mưa khu vực miền Bắc có thể thấp hơn trung bình nhiều năm từ 10%-30%. Khu vực miền Trung và Nam Trung Bộ lượng mưa có thể tăng cao hơn từ 10%-30% so với trung bình nhiều năm, khu vực Tây Nguyên và Nam Bộ khả năng mùa mưa đến sớm với lượng mưa có xu hướng tăng dần từ cuối tháng 4/2017 và lượng mưa tháng 4 và tháng 5/2017 có khả năng cao hơn từ 15%-30% so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ. Đáng lưu ý là trong quý II/2016, El Nino vẫn diễn ra và khiến lượng mưa tại khu vực miền Trung và miền Nam giảm so với trung bình nhiều năm, do đó việc dự báo lượng mưa tại khu vực miền Trung và miền Nam trong quý II/2017 tăng 10% - 30% so với trung bình nhiều năm cũng đồng nghĩa với việc tăng trưởng sản lượng điện quý II/2017 của các DN thủy điện tại khu vực này so với quý II/2016 sẽ mạnh hơn rất nhiều.
Tuy nhiên, CTCK Bảo Việt nhìn nhận tăng trưởng lợi nhuận ấn tượng khó có thể duy trì trong cả năm 2017 vì khả năng nửa cuối năm 2017 có thể xảy ra hiện tượng El Nino. Theo mô hình dự báo của Cục khí tượng thủy văn Mỹ, xác suất xảy ra El Nino trong các tháng cuối năm 2017 (từ tháng 9/2017 trở đi) là 50%. Mặc dù tại thời điểm hiện tại tính chính xác của dự báo này là chưa cao, tuy nhiên quý IV là mùa mưa và sản lượng tập trung tăng mạnh trong các tháng cuối năm, do đó nếu El Nino xảy ra vào thời gian này sẽ ảnh hưởng tới tổng sản lượng của cả năm và tăng trưởng sản lượng của năm 2017 có thể chỉ ở mức thấp.
Sự hấp dẫn của cổ phiếu ngành điện không chỉ đáng để quan tâm trong ngắn hạn với các DN đang hoạt động hiệu quả, mà ngay cả các DN khó khăn cũng đáng để xem xét. Ví như CTCP Điện miền Nam (SHP) được nhìn nhận sẽ bước qua khó khăn. Ngoài điều kiện thủy văn 2017 nhìn chung là tích cực, thì chi phí lãi vay của công ty giảm khoảng 15 tỷ đồng mỗi năm cũng là yếu tố khiến lợi nhuận sau thuế 2017 thêm tích cực. Giữa tháng 12/2016, REE đã mua 6,32 triệu cổ phiếu SHP với giá 20.000 đồng/cổ phiếu, nâng tổng lượng sở hữu sau giao dịch lên hơn 9,99 triệu cổ phiếu, tăng tỷ lệ nắm giữ của REE tại SHP từ 3,92% lên 10,66%.
Nhìn về dài hạn, ngành điện Việt Nam hiện nay trong tình trạng cầu lớn hơn cung và nhu cầu dự báo sẽ tiếp tục gia tăng trong dài hạn. Theo Đề án Điều chỉnh Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2011 - 2020 có xét đến năm 2030 (gọi tắt là Quy hoạch Điện VII điều chỉnh), thì mục tiêu của ngành điện là cung cấp đủ nhu cầu điện trong nước, đáp ứng cho mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của cả nước với mức tăng trưởng GDP bình quân khoảng 7%/năm trong giai đoạn 2016 - 2030. Trong đó, điện thương phẩm năm 2020 cần khoảng 235 - 245 tỷ kWh, năm 2025 khoảng 352 tỷ kWh, năm 2030 khoảng 506 -559 tỷ kWh; điện sản xuất và nhập khẩu năm 2020 khoảng 265 - 278 tỷ kWh, năm 2025 khoảng 400 - 431 tỷ kWh và năm 2030 khoảng 572 - 632 tỷ kWh.