Tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trong thời gian qua của Chính quyền thành phố Hồ Chí Minh đã trở thành động lực trực tiếp, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế-xã hội, đặc biệt giai đoạn 2011-2015 khi nền kinh tế vĩ mô gặp khó khăn: lạm phát và lãi suất cao, các thị trường đóng băng, các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp cùng với các hành động cụ thể như: tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp; đối thoại; kết nối ngân hàng – doanh nghiệp; cho vay bình ổn thị trường; cho vay kích cầu đầu tư và chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp và nông thôn đã hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp giúp doanh nghiệp phục hồi, duy trì, ổn định và tăng trưởng hoạt động sản xuất kinh doanh; kết quả này trở thành bài học kinh nghiệm quý báu trong công tác quản lý từ việc ban hành cơ chế chính sách đến tổ chức thực hiện với các chương trình hành động cụ thể và mang tính sáng tạo trong mỗi giai đoạn khó khăn nhất của nền kinh tế.
Tiếp tục hành trình đó, trong bối cảnh Chính phủ quyết tâm đổi mới với tinh thần kiến tạo nhằm hỗ trợ doanh nghiệp phát triển theo Nghị quyết 35 của Chính phủ và chương trình hành động 3907 của UBNDTP, Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh đã chỉ đạo tổ chức hội nghị gặp gỡ, trao đổi với các TCTD trên địa bàn thành phố để tháo gỡ các khó khăn trong hoạt động liên quan đến Chính quyền địa phương, ngày 12/4/2017 tại Tp. Hồ Chí Minh, NHNN Việt Nam đã phối hợp với Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức Hội nghị trao đổi và tháo gỡ khó khăn cho các TCTD trên địa bàn.
Hội nghị đã tập trung trao đổi về cơ chế chính sách tiền tệ, tín dụng, ngân hàng và những khó khăn vướng mắc trong hoạt động liên quan đến Chính quyền địa phương (trong xử lý tài sản bảo đảm nợ vay thu hồi nợ; tái cơ cấu và xử lý nợ xấu; thủ tục hành chính; thanh toán không dùng tiền mặt…).
Chính quyền thành phố cam kết luôn đồng hành cùng doanh nghiệp và tạo mọi điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp phát triển và lớn mạnh trên sân nhà, vươn tầm thế giới
Tại Hội nghị, ông Nguyễn Thành Phong Chủ tịch UBND Tp. Hồ Chí Minh đánh giá cao vai trò và đóng góp của ngành Ngân hàng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố thời gian qua. Đồng thời cam kết chính quyền thành phố luôn đồng hành cùng doanh nghiệp và luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp phát triển và lớn mạnh trên sân nhà, vươn tầm thế giới. Theo đó, Chủ tịch UBND Tp.HCM đề nghị NHNN chi nhánh Tp. HCM và các TCTD trên địa bàn quan tâm thực hiện tốt một số vấn đề sau:
Thứ nhất, Khởi xướng và đi đầu trong cả nước về xây dựng ngân hàng 4.0, có khả năng ứng phó tốt nhất những biến động của thị trường tài chính toàn cầu, đồng thời thiết lập vai trò dẫn dắt thị trường, phát huy hiệu quả điều hành chính sách của Chính phủ, của NHTW, bảo đảm các NHTM Nhà nước và các NHTM có cổ phần chi phối của Nhà nước thực sự là lực lượng chủ lực, chủ đạo của hệ thống các TCTD trên địa bàn Thành phố.
Thứ hai, Củng cố, xây dựng và tiếp tục tạo lập niềm tin thị trường, niềm tin của người dân, doanh nghiệp đối với các TCTD, đây là nền tảng vững chắc để khơi thông các nguồn vốn tích lũy và nhàn rỗi trong nhân dân, tạo thành nguồn lực quan trọng để hoàn thành Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ X, đặc biệt là 07 Chương trình đột phá của thành phố và Đề án thành phố Hồ Chí Minh trở thành đô thị thông minh.
Thứ ba, Thực thi hiệu quả chính sách và triển khai đồng bộ các giải pháp khắc phục tình trạng đô-la hóa nền kinh tế, nâng cao chất lượng dịch vụ ngân hàng và phát triển các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt. Đổi mới cơ chế phân bổ tín dụng đầu tư của Nhà nước theo hướng đảm bảo tiếp cận công bằng, bình đẳng và minh bạch đối với các nhà đầu tư, các doanh nghiệp không phân biệt thành phần kinh tế.
Thứ tư, Rà soát và cắt giảm bớt các loại phí để hỗ trợ cho người dân và doanh nghiệp, tạo điều kiện tốt nhất cho doanh nghiệp, người dân tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng với lãi suất hợp lý. Tăng cường hỗ trợ người dân tiếp cận các dịch vụ tài chính đa dạng phù hợp với nhu cầu, đặc biệt thông qua việc thúc đẩy tài chính vi mô phát triển nhằm giảm những vấn đề liên quan đến việc sử dụng tín dụng đen, hạn chế tín dụng đen phát triển.
Thứ năm, Tham gia mạnh mẽ hơn nữa vào quá trình hỗ trợ vốn và tài trợ vốn để phát triển kinh tế thành phố trong thời gian tới, đặc biệt là 07 Chương trình đột phá Chương trình tạo quỹ đất sạch 1000 ha để thu hút đầu tư trong và ngoài nước thông qua cơ chế Trung tâm phát triển quỹ đất vay vốn của TCTD để bồi thường, giải phóng mặt bằng, ngân sách bố trí vốn gốc và lãi vay để hoàn trả cho các TCTD; Đề án thành phố Hồ Chí Minh trở thành đô thị thông minh.
NHNN đã giải quyết khá tốt các vướng mắc, kiến nghị của các TCTD trên địa bàn trong hoạt động sản xuất kinh doanh
Phát biểu tại Hội nghị, Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Phước Thanh khẳng định, thời gian qua, UBND Tp.HCM, NHNN đã giải quyết khá tốt các vướng mắc, kiến nghị của các TCTD trên địa bàn trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Hội nghị hôm nay là hoạt động hiệu quả, thiết thực mang đậm dấu ấn riêng có của Thành phố, việc chọn TP. HCM là nơi tổ chức Hội nghị xuất phát từ chính vai trò, vị trí quan trọng của Thành phố đối với ngành ngân hàng cũng như vai trò đầu tàu kinh tế của Thành phố đối với đất nước. Theo đó, với nội dung và tinh thần Hội nghị, đề nghị các TCTD trên địa bàn tiếp tục quan tâm thực hiện tốt một số vấn đề sau:
Thứ nhất về mặt chính sách, có thể nói hiện nay chính sách đã khá đầy đủ, không có tồn tại lớn, chủ yếu là các vướng mắc trong quá trình triển khai, cần có sự phối hợp để có sự thống nhất trong nhận thức và trong hành động, từ đó sẽ thực hiện tốt và hiệu quả.
Thứ hai về những vướng mắc trong hoạt động ngân hàng: Qua báo cáo phản ánh của các TCTD trên địa bàn. Đối với các vướng mắc cụ thể, NHTW sẽ có trả lời bằng văn bản để các TCTD tháo gỡ và triển khai, thực hiện. Theo đó, về cơ bản đối với hoạt động tín dụng thì không có vướng mắc lớn mà chủ yếu là vướng mắc trong quá trình xử lý nợ, xử lý TSBĐ nợ vay để thu hồi nợ, những khó khăn vướng mắc liên quan tòa án, thi hành án đòi hỏi phải có sự phối hợp và thống nhất trong nhận thức giữa các Tòa, các cơ quan thi hành án các cấp. Để khắc phục những khó khăn này, dưới góc độ quản lý, NHNN đã và đang xây dựng, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý tạo điều kiện cho quá trình xử lý nợ xấu hiệu quả. Cụ thể:
- Về xử lý nợ xấu, xử lý tài sản bảo đảm nợ vay để thu hồi nợ: NHNN đang xây dựng dự thảo trình Chính phủ có Luật riêng hay Nghị quyết của Quốc hội đối với vấn đề này nhằm tạo cơ sở pháp lý, công cụ pháp lý cho vấn đề xử lý nợ xấu, đẩy nhanh tốc độ xử lý nợ xấu cũng như đảm bảo quyền, nghĩa vụ của bên cho vay cũng như người vay. Theo đó khi dự thảo luật về xử lý nợ xấu của NHNN được thông qua thì các vướng mắc của TCTD nêu tại Hội nghị sẽ được giải quyết tốt hơn, căn cơ và triệt để hơn. Rủi ro trong hoạt động tín dụng ngân hàng sẽ được hạn chế.
- Ngành ngân hàng luôn thực hiện tốt chủ trương của Chính phủ và xử lý kịp thời các đề xuất của các cấp chính quyền, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố để từ đó hỗ trợ kinh tế địa phương, kinh tế đất nước phát triển. Trong quá trình này, NHNN đang triển khai Nghị quyết 35 của Chính phủ, đã ban hành nhiều chính sách tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp thông qua các chương trình tín dụng, các chính sách về lãi suất, tỷ giá và tín dụng. Đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính để tạo điều kiện tốt nhất cho doanh nghiệp tiếp cận vốn, dịch vụ ngân hàng, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển.
- Liên quan đến hoạt động tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa và mở rộng phương thức cho vay tín chấp: Chính sách của NHTW, cùng với cơ chế cho vay hiện nay (theo thông tư 39) đã và đang tạo điều kiện pháp lý thuận lợi cho hoạt động tín dụng ngân hàng, nhằm đáp ứng tốt nhất nhu cầu vốn của doanh nghiệp và nền kinh tế. Đồng thời vẫn đảm bảo an toàn tín dụng. Trong quá trình này, NHNN đã chỉ đạo các TCTD tăng trưởng tín dụng, song phải đảm bảo chất lượng tăng trưởng, kiểm soát chất lượng tín dụng, nâng cao chất lượng thẩm định dự án, quan tâm hiệu quả dự án, năng lực tài chính và hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp, cho vay tín chấp, dựa vào dòng tiền, thế chấp bằng các dòng tiền. Tuy nhiên, trên thực tế cho vay tín chấp tồn tại vướng mắc trong quá trình xử lý tài sản đảm bảo, cán bộ ngân hàng thực hiện việc này rất dễ bị rủi ro pháp lý, vì vậy NHNN rất mong lãnh đạo Thành phố, các Sở, ngành khi xử lý việc này không hình sự hóa các quan hệ tín dụng. Chính điều này làm hạn chế việc cho vay tín chấp. Nhưng nếu các Ngân hàng cho vay chủ yếu có TSBĐ, cầm cố thế chấp bằng tài sản thì trở thành “tiệm cầm đồ”. Chính vì lẽ đó trong cơ chế thị trường vấn đề này cần phải minh bạch và hoàn thiện cơ sở pháp lý, nếu không giải quyết được thì hiệu quả chính sách sẽ không như mong muốn và có sự khác biệt giữa chính sách và thực thi chính sách trong việc cho vay tín chấp và xử lý tài sản đảm bảo.
Mặc khác, để mở rộng việc cho vay doanh nghiệp thì hồ sơ pháp lý, sổ sách kế toán, tài chính phải minh bạch và phải đầy đủ, chấp hành tốt các quy định trong hoạt động kinh doanh, nhất là các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) không có tài sản hoặc có tài sản nhưng chưa có giấy tờ sở hữu, pháp lý đầy đủ, nên rất khó để ngân hàng cho vay, dẫn đến một bên thì cần vốn, một bên thì không dám cho vay, từ đó ảnh hưởng đến chủ trương của Đảng, Nhà nước trong việc hỗ trợ các đối tượng SME vay vốn phát triển sản xuất kinh doanh.
Thứ ba về vấn đề cho vay dự án tại các địa phương, việc xử lý dự án, thay đổi chủ đầu tư dự án rất phức tạp. NHNN đã có kiến nghị Bộ Xây dựng hướng dẫn việc này, nhưng hiện nay vẫn chưa rõ ràng. Do vậy, các ngân hàng cho vay dự án phải xử lý rất khó khăn. Theo đó, đề nghị lãnh đạo Thành phố cần có quan tâm, nghiên cứu xử lý vì các dự án ở TP.HCM rất nhiều, nếu dự án nào bị vướng, chậm hoặc không thực hiện được sẽ ảnh hưởng nguồn vốn cho đầu tư của xã hội và mỹ quan của Thành phố.
Qua hội nghị này, NHNN rất mong Lãnh đạo Thành phố chỉ đạo các Sở/ngành hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp, ngân hàng trên địa bàn trong việc xử lý các vướng mắc trong hoạt động, đặc biệt là xử lý tài sản đảm bảm để thu hồi nợ, từ đó, nguồn vốn ngân hàng quay trở lại đầu tư cho phát triển kinh tế thành phố.
Thứ tư đối với các TCTD trên địa bàn, tập trung nghiên cứu kỹ và thực hiện tốt Nghị quyết 35 của Chính phủ, các Chương trình hành động của NHNN. Nếu thực hiện tốt việc này, cũng đồng nghĩa với việc ngành ngân hàng đã tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp, hỗ trợ phát triển kinh tế địa phương. Dưới góc độ quản trị kinh doanh các ngân hàng cũng là doanh nghiệp, hoạt động kinh doanh thì phải có lãi. Tuy nhiên, nếu các ngân hàng hỗ trợ, chia sẽ với Thành phố, với xã hội thì hoạt động kinh doanh ngân hàng mới bền vững được, phát huy vai trò là “bà đỡ cho nền kinh tế”.
NA.