Tái cơ cấu, xử lý nợ xấu:
Quỹ tín dụng nhân dân
càng phải làm quyết liệt
Khuê Nguyễn
Đó là yêu cầu của NHNN chi nhánh TP. Hà Nội đối với hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND) tại Hội nghị triển khai Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm xử lý nợ xấu (Nghị quyết 42) và Đề án cơ cấu lại QTDND gắn với xử lý nợ xấu (XLNX) trên địa bàn TP. Hà Nội tổ chức vừa qua.
Khẳng định sự cần thiết của Nghị quyết 42 trong việc thực hiện tái cơ cấu, XLNX, ông Nguyễn Minh Tuấn, Giám đốc NHNN chi nhánh TP. Hà Nội chia sẻ thêm: Trong 4 năm qua, việc thực hiện Đề án cơ cấu lại hệ thống các TCTD đã thu được nhiều kết quả, tuy nhiên vẫn còn nhiều khó khăn tồn tại khi lượng lớn tài sản bảo đảm chưa được xử lý. Nếu khơi thông được nguồn vốn, giải quyết được tài sản đang chôn vùi ở nợ xấu này thì chúng ta sẽ có nguồn lực lớn đưa vào lưu thông, phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh, từ đó có điều kiện tốt để giảm lãi suất.
Giám đốc NHNN Hà Nội cũng cho rằng, một loạt những văn bản và chỉ đạo của Chính phủ đã thể hiện tính quyết liệt, sự vào cuộc rất tích cực của Chính phủ trong triển khai Nghị quyết 42 của Quốc hội. Ngay sau đó, Thống đốc NHNN đã ban hành Chỉ thị số 06 chỉ đạo các đơn vị, vụ, cục, chi nhánh NHNN tỉnh, thành phố, các TCTD trong đó có hệ thống QTDND triển khai một số nhiệm vụ thực hiện tái cơ cấu gắn với XLNX. Thống đốc cũng ban hành Quyết định 1533 ban hành kế hoạch hành động của ngành NH, đưa ra lộ trình, giải pháp cụ thể triển khai Đề án Cơ cấu lại hệ thống các TCTD gắn với XLNX giai đoạn 2016-2020 (Đề án 1058).
Hiện nay, trên địa bàn TP. Hà Nội có 98 QTDND. Nhìn chung, sau quá trình tái cơ cấu và chấn chỉnh hoạt động giai đoạn 2011-2016, chất lượng hoạt động của các quỹ đã có sự chuyển biến khá tốt và tăng trưởng đều qua các năm. Đến 30/6/2017, các QTD trên địa bàn thành phố có 118.565 thành viên, tổng nguồn vốn là 10.387 tỷ đồng (tăng 1.171 tỷ đồng so với cuối năm 2016), trong đó vốn huy động đạt 9.550 tỷ đồng. Cơ cấu dư nợ cũng có sự chuyển biến tích cực khi cho vay phát triển nông nghiệp, nông thôn chiếm gần 30%. Các QTD không còn tập trung cho vay vào các lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro như bất động sản, chứng khoán...
Song cũng phải thừa nhận một thực tế, là hoạt động của QTDND vẫn có những vướng mắc cần tháo gỡ. Theo ông Trương Anh Hùng, Phó vụ trưởng Vụ Giám sát hệ thống NH, Cơ quan Thanh tra Giám sát NH thì nguyên nhân chủ yếu do công tác quản trị, điều hành, kiểm soát còn nhiều thiếu sót, liên quan trực tiếp tới nhân sự từ lãnh đạo cấp cao cho tới cán bộ tín dụng thẩm định. “Có thể do năng lực yếu kém, không có kinh nghiệm, kiến thức về quản trị rủi ro trong hoạt động tiền tệ tín dụng dẫn đến cho vay quá nhiều vào các ngành, nghề có rủi ro cao, hay chưa có sự cân đối dẫn tới chênh lệch về kỳ hạn cho vay. Hoặc một khía cạnh khác là cá biệt có một số quỹ có cán bộ lãnh đạo, nhân viên vi phạm pháp luật, lợi dụng quyền hạn sử dụng vốn sai mục đích...”, ông Hùng thẳng thắn chia sẻ.
Nói như vậy để thấy việc nâng cao năng lực, học tập cách quản trị rủi ro, phân loại rủi ro theo ngành nghề, thanh khoản, tín dụng... là vấn đề vô cùng quan trọng mà các quỹ cần đặc biệt quan tâm. Đại diện Cơ quan Thanh tra Giám sát NH cho rằng: Các QTD phải tập trung vào một số cán bộ lãnh đạo được đào tạo bài bản về quản trị rủi ro. Song song với việc tăng cường vai trò của ban kiểm soát và kiểm toán nội bộ. Ban kiểm soát và kiểm toán nội bộ phải có tính độc lập tương đối với ban điều hành mới có tính hiệu lực. Muốn có tính độc lập tương đối thì từ khâu chọn cán bộ đến năng lực cán bộ các QTD phải đảm bảo. Việc này cũng là vấn đề mà các quỹ, cơ quan quản lý giám sát phải quan tâm, có sự rà soát năng lực, tính độc lập, bản lĩnh của cán bộ ban kiểm soát, kiểm toán nội bộ.
Một điểm nữa mà các QTDND cần lưu tâm là điều chỉnh hoạt động theo hướng tuân thủ nguyên tắc của mô hình hợp tác xã. Trong đó, việc tăng cường cho vay với các thành viên là một trong các yếu tố quản trị rủi ro. Bởi khi các QTD cho thành viên của mình vay, thì cơ hội hiểu biết về ngành nghề kinh doanh, khả năng thực hiện phương án kinh doanh, khả năng thu hồi nợ sẽ cao hơn khi cho vay bên ngoài. Đây cũng chính là kim chỉ nam xuyên suốt trong quá trình tái cơ cấu QTDND.
Việc NHNN Hà Nội đề nghị các QTDND căn cứ thực trạng của đơn vị mình và hướng dẫn của NHNN tiếp tục xây dựng Đề án/phương án cơ cấu lại QTD gắn với XLNX giai đoạn 2017- 2020 trên địa bàn được đánh giá là yêu cầu cấp thiết và quan trọng. Bà Mai Thị Minh Hương, Giám đốc QTDND Quang Trung, quận Hà Đông, TP. Hà Nội cũng nhận thấy yêu cầu từ phía cơ quan quản lý là vấn đề mấu chốt để triển khai Nghị quyết 42 và Đề án 1058 thực sự hiệu quả. “Qua nội dung của Nghị quyết, phần nào các QTDND cũng yên tâm và phấn khởi hơn về tính hiệu quả, khả thi đối với các chính sách trong quá trình thu giữ tài sản bảo đảm để thu hồi nợ xấu và thực hiện đề án tái cơ cấu. Cần tạo sự lành mạnh hoá tài chính để nợ xấu không ảnh hưởng đến lợi nhuận của quỹ”, bà Hương chia sẻ.