Thời của bảo hiểm liên kết đầu tư
Doanh thu từ sản phẩm bảo hiểm liên kết đầu tư hiện chiếm hơn 50%
tổng doanh thu phí khai thác mới từ các nghiệp vụ bảo hiểm nhân thọ
Thạch Bình
Hút vốn và hút khách
Theo Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, trong thời gian 5 năm trở lại đây, dòng sản phẩm bảo hiểm liên kết đầu tư (BHLKĐT) có tốc độ tăng trưởng mạnh nhất trong các dòng sản phẩm bảo hiểm nhân thọ.
Cụ thể, kết thúc năm 2012, doanh thu từ BHLKĐT mới chỉ đạt khoảng 39,7%, thì đến năm 2015 và 2016 con số này tăng lên lần lượt 48,2 và 50% trong tổng doanh thu phí khai thác mới từ các nghiệp vụ bảo hiểm nhân thọ của các DN ngành bảo hiểm. Bước sang năm 2017, mức tăng trưởng này vẫn tiếp tục được duy trì, khi các báo cáo của Cục Quản lý - Giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính) ghi nhận rằng trong vòng 10 tháng đầu năm doanh thu lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ của toàn thị trường ước đạt gần 51.200 tỷ đồng, trong đó trên 52% đến từ các hợp đồng BHLKĐT.
Thực tế cho thấy, từ khi xuất hiện tại Việt Nam (2006) đến nay, BHLKĐT đã dần trở thành một trong những sản phẩm chủ lực của các DN ngành bảo hiểm. Cả 3 chỉ tiêu: số hợp đồng bảo hiểm khai thác mới, số tiền đã chi trả bảo hiểm và số phí bảo hiểm đều tăng không ngừng qua các năm từ năm 2008 - 2017.
Hiện nay tại Việt Nam có 18 DN bảo hiểm nhân thọ thì có tới 16 đơn vị triển khai các sản phẩm bảo hiểm liên kết chung. Tổng giá trị của các quỹ liên kết chung trên toàn thị trường năm 2016 đã đạt khoảng gần 33.500 tỷ đồng. Trong đó các quỹ liên kết chung của các DN bảo hiểm lớn như: Bảo Việt Nhân Thọ; Chubb Life, AIA… đều có giá trị từ 5 - 15 tỷ đồng và tăng trưởng đều liên tục. Các sản phẩm liên kết đầu tư như: “An Phát trọn đời” của Bảo Việt Nhân Thọ, “An Phúc trọn đời ưu việt” của AIA, “Toàn gia hưng thịnh” của Prudential, “Kế hoạch tài chính trọn đời” của Chubb Life… đều thu hút được sự quan tâm, đầu tư của khách hàng; đặc biệt là nhóm khách hàng thu nhập ổn định có nhu cầu bảo vệ gia đình cũng như hoạch định các khoản tài chính trong dài hạn.
Gắn kết bảo hiểm với chứng khoán
Theo nhận định của nhóm nghiên cứu thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD), các công ty bảo hiểm hiện nay đóng vai trò là một trong những “người chơi” chính trên thị trường chứng khoán toàn cầu và thuộc vào nhóm các nhà đầu tư chuyên nghiệp lớn thứ hai thế giới sau các quỹ đầu tư.
Tại Việt Nam hiện nay mặc dù các DN bảo hiểm mới chỉ phát triển 2 loại hình sản phẩm BHLKĐT là bảo hiểm liên kết chung và bảo hiểm liên kết đơn vị. Tuy nhiên, việc đầu tư mạnh vào thị trường chứng khoán cũng đã bắt đầu thể hiện ở hầu hết các quỹ liên kết chung hiện hữu.
Thống kê năm 2016 cho thấy, ngoài việc đầu tư vào trái phiếu Chính phủ và gửi tiết kiệm ngân hàng, các quỹ bảo hiểm liên kết chung đã bắt đầu thâm nhập mạnh vào thị trường chứng khoán. Theo đó, các cổ phiếu blue-chips (cổ phiếu thượng hạng) trên thị trường như VNM, VCB, VIC, GAS, HPG, FPT… được khá nhiều quỹ liên kết lựa chọn đầu tư. Chẳng hạn cổ phiếu VNM của Vinamilk được quỹ liên kết đơn vị của Dai-ichi đầu tư với tỷ lệ 13,4% trong năm 2016, quỹ liên kết đơn vị tại Prudential cũng mua cổ phiếu này ở mức 14,4%. Trong khi đó quỹ liên kết đơn vị của Manulife cũng mua trung bình khoảng 12% đối với cổ phiếu VNM.
Trong một báo cáo của Prudential năm 2016, doanh thu lớn nhất mà hãng này thu được là từ hoạt động đầu tư vào các cổ phiếu có mức sinh lời cao trên thị trường. Đơn vị liên kết của quỹ Prudential là quỹ cổ phiếu Việt Nam hiện có mức sinh lời cao nhất (176,1 tỷ đồng), chiếm 63,3% doanh thu của các quỹ liên kết đơn vị tại tập đoàn này. Trong khi đó quỹ tăng trưởng đầu tư vào cổ phiếu cũng là đơn vị đóng góp 49,7% (tương đương 78,3 tỷ đồng) vào doanh thu từ các quỹ liên kết của Manulife năm 2016.
Theo nhận định của Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, nếu xét về mặt đầu tư thì hiện nay các sản phẩm BHLKĐT là lựa chọn khá ưu việt vì với một khoản tiền nhỏ, khách hàng có cơ hội đầu tư vào nhiều danh mục khác nhau, tùy theo mục tiêu và khả năng chấp nhận rủi ro của mình. Trong xu hướng phát triển mạnh của các sản phẩm BHLKĐT, nhiều chuyên gia đầu tư tài chính cho rằng, trong vòng vài năm tới khả năng tích lũy của người dân tăng cao trong khi các kênh đầu tư vốn khác trở nên bão hòa và rủi ro cao hơn, thì BHLKĐT sẽ tiếp tục sôi động. Các sản phẩm BHLKĐT nhờ vào sự hấp dẫn của mô hình vừa bảo vệ vừa tiết kiệm vừa đầu tư sẽ thu hút được ngày càng nhiều khách hàng, đồng thời sẽ tạo ra một lực cầu lớn và ổn định cho thị trường chứng khoán, nhất là khi thị trường này phát triển thêm hàng loạt các sản phẩm chứng khoán phái sinh từ hợp đồng tương lai trên trái phiếu Chính phủ và chỉ số cổ phiếu tốp đầu.
Ba điều cân nhắc trước khi đầu tư
Theo các chuyên gia tài chính đầu tư, nói chung, tất cả các sản phẩm BHLKĐT được hiểu là sản phẩm bảo hiểm nhân thọ không chia lãi, bao gồm hai phần là bảo hiểm và phần đầu tư. Phần bảo hiểm chiếm tỷ lệ nhỏ trong chi phí; phần đầu tư chiếm tỷ lệ lớn trong phí bảo hiểm nhằm tích lũy và đầu tư với lãi suất cao.
Chính vì vậy, khi đầu tư thì khách hàng bắt buộc phải chấp nhận rủi ro thua lỗ. Vì thế, trước khi đầu tư cần cân nhắc một số điều cơ bản: Thứ nhất, cần xác định mình thuộc dạng đối tượng đầu tư nào (thận trọng, tương đối thận trọng, bình ổn, tương đối mạo hiểm, mạo hiểm). Thứ hai, thường xuyên truy cập thông tin qua website của DN bảo hiểm để nhận ra biến động thị trường của các quỹ liên kết đơn vị và giá mua, giá bán của đơn vị quỹ liên kết đơn vị. Và thứ ba là cần tìm hiểu kỹ loại hình bảo hiểm và đọc kỹ hợp đồng trước hoặc trong khi tham gia mua các sản phẩm BHLKĐT.