Sau hai ngày nhóm họp, ngày 13/6/2018, Ủy ban Thị trường mở liên bang (FOMC) thuộc Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) đã quyết định tăng các mức lãi suất chính sách thêm 0,25% lên 1,75-2,0%, do kinh tế cải thiện mạnh, tỷ lệ thất nghiệp tiếp tục giảm và lạm phát có dấu hiệu tăng vững.
Đây là đợt tăng lãi suất lần thứ hai trong năm 2018 và là lần thứ 7 kể từ khi kinh tế Mỹ thoát khỏi thời kỳ đại suy thoái. Tại cuộc họp này, các quan chức Fed cũng phát tín hiệu là sẽ tiến hành thêm hai đợt lãi suất trong năm nay, nhưng giữ nguyên dự báo là sẽ tiến hành ba đợt tăng lãi suất trong năm 2019. Trong thập kỷ trước, lãi suất đã tăng lên mức cao nhất 2% vào cuối mùa hè 2008, khi nền kinh tế gặp khó khăn và Fed phải giảm lãi suất xuống mức gần bằng 0% và duy trì mức lãi suất thấp này trong nhiều năm sau khủng hoảng tài chính toàn cầu.
Các đợt tăng lãi suất trong năm nay là một phần trong nhóm các giải pháp đưa lãi suất trở lại mức bình thường, phản ánh niềm tin của Fed về sức mạnh của nền kinh tế Mỹ và cam kết của Fed là sẽ đưa lạm phát tăng lên ngưỡng mục tiêu 2%. Fed kỳ vọng sẽ tăng các mức lãi suất chủ chốt lên 2,4% vào cuối năm nay, cao hơn ước tính ban đầu là tăng lên 2,1%, tỷ lệ thất nghiệp sẽ giảm nhanh hơn so với dự báo và lạm phát sẽ tăng nhanh hơn.
Tại cuộc họp, các quan chức Fed đã điều chỉnh nâng dự báo tăng trưởng GDP năm 2018 lên 2,8%, cao hơn 0,1% so với dự báo cách đây ba tháng, và dự kiến GDP năm 2019 sẽ tăng 2,4%.
Tỷ lệ thất nghiệp giảm mạnh từ 4,1% vào tháng 3/2018 xuống 3,8% vào tháng 5/2018, mức thấp nhất trong 18 năm qua. Theo tính toán của Fed, tỷ lệ thất nghiệp sẽ tiếp tục giảm nhẹ, từ 3,8% hiện nay xuống 3,6% vào cuối năm, và xuống 3,5% vào cuối năm 2019. Tỷ lệ thất nghiệp giảm được cho là động lực thúc đẩy tăng trưởng lương và lạm phát, khi các doanh nghiệp cạnh tranh trong việc thu hút lao động khi nguồn nhân lực dư thừa giảm dần, đây cũng là yếu tố khiến Fed phát tín hiệu là sẽ đẩy nhanh tiến trình tăng lãi suất.
Tại cuộc họp, các quan chức Fed kỳ vọng, lạm phát hàng năm sẽ dao động trong khoảng 2,0-2,1% vào cuối năm nay, cao hơn so với dự tính trước đây là tăng 1,9%. Dự báo lạm phát năm 2019 cũng được điều chỉnh tăng thêm 0,1% lên 2,1%. Tuy nhiên, các quan chức Fed giữ nguyên dự báo lạm phát lõi là chỉ tăng 2,1% trong năm 2019-2020. Các quan chức bày tỏ niềm tin cho rằng, kinh tế Mỹ đang tăng vững là cơ sở để tăng lãi suất cho vay mà không ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế.
Phát biểu tại buổi họp báo, Chủ tịch Fed - Jerome H. Powell cho rằng, kinh tế Mỹ liên tục tăng vững kể từ sau khủng hoảng tài chính 2008 và đang tiến tới tốc độ tăng trưởng bình thường, cho phép Fed rút dần chính sách tiền tệ nới lỏng và các biện pháp kích thích tăng trưởng kinh tế.
Tại cuộc họp này, các quan chức Fed cũng điều chỉnh nâng dự báo lãi suất chính sách lên 3,1% vào cuối năm 2019, cao hơn so với dự báo tháng 3/2018 là tăng lên 2,9%. Dự báo này phản ánh kỳ vọng của các quan chức Fed về tác động của chương trình cắt giảm thuế quy mô lớn và kế hoạch chi tiêu ngân sách liên bang năm 2018.
Động thái tăng lãi suất được kỳ vọng sẽ gây tác động đến các hoạt động kinh tế, cụ thể là sẽ làm tăng các mức lãi suất cho vay tiêu dùng như mua sắm xe hơi, cho vay cầm cố để mua nhà, và cho vay qua thẻ tín dụng. Nó cũng góp phần nâng lãi suất tiền gửi dân cư, nhất là tầng lớp giàu có, sau nhiều năm trầm lắng, thậm chí ở mức âm.
Sau thông báo của Fed, thị trường chứng khoán Mỹ và nhiều nước khác trên thế giới có dấu hiệu giảm nhẹ. Tại Phố Wall, chỉ số công nghiệp Dow Jones đóng cửa phiên giao dịch ngày 13/6 ở mức 25.201,2 điểm, giảm 119,53 điểm (0,47%) so với phiên giao dịch trước; chỉ số công nghệ Nasdaq giảm 8,09 điểm (0,11%) xuống 7.695,7 điểm; chỉ số S&P 500 giảm 11,22 điểm (0,4%) xuống 2.775,63 điểm. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm chốt ở mức 2,976%, tăng nhẹ so với mức lợi suất 2,947% trước khi Fed ra thông báo. Tuy nhiên, mức lợi suất này vẫn thấp hơn tỷ lệ 3,113% vào ngày 17/5 vừa qua.
Chỉ số dollar index giảm 0,06 điểm xuống 87,08 điểm, khi USD mất giá so với những đồng tiền chủ chốt khác. Trong đó, đồng euro giao dịch ở mức 1,1801 USD, tăng nhẹ so với tỷ giá 1,1725 USD trước khi Fed ra thông báo, nhưng vẫn thấp hơn tỷ giá 1,1840 USD đạt được trong phiên giao dịch ngày 07/6/2018; bảng Anh tăng 0,0012 USD lên 1,3389 USD. So với yên Nhật, USD cũng giảm xuống 110,19 yên. Tại sàn giao dịch New York, giá vàng giao ngay tăng 3,60 USD lên 1.298,80 USD/oz, giá vàng giao tháng 8/2018 tăng 2,60 USD (0,2%) lên 1.302,80 USD/oz.
Tại châu Á, chỉ số MSCI châu Á - Thái Bình Dương (không kể Nhật Bản) giảm 0,5%, chỉ số nikkei 225 tại Nhật Bản giảm 0,4%, chỉ số KOSPI tại Hàn Quốc giảm 1,2%, chỉ số Hang Seng tại Hồng Kông giảm 0,2%.
Hoàng Thế Thỏa
Nguồn: Fed, NY. Times, Reuters, US today, WS. Journal.