Trong hai ngày 21-22/7/2018, các Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc ngân hàng trung ương các nước G20 đã nhóm họp tại Thủ đô Buenos Aires, Argentina với nội dung chủ yếu là tìm kiếm giải pháp hạ nhiệt căng thẳng thương mại toàn cầu.
Tuy nhiên, Hội nghị đã kết thúc mà gần như không đạt được sự đồng thuận nào trong việc giải quyết những mâu thuẫn xung quanh việc Mỹ dựng hàng rào thuế quan.
Theo hãng tin Reuters, các Bộ trưởng và Thống đốc NHTW các nước G20 cảnh báo, mặc dù GDP vẫn tăng cao, nhưng kinh tế thế giới đang diễn biến theo chiều hướng xấu đi với mức độ phân hóa kinh tế tăng cao và rủi ro ngày càng hiện hữu cả trong giai đoạn ngắn hạn và trung hạn.
Trong thông cáo chung Hội nghị, lãnh đạo G20 đã kêu gọi phải tăng cường đối thoại nhằm ngăn ngừa tác động tiêu cực của tình trạng căng thẳng thương mại và địa chính trị đến tăng trưởng kinh tế, nhưng hầu như chưa đạt được sự đồng thuận nào xung quanh vấn đề giải quyết tranh chấp thương mại với Mỹ.
So với Hội nghị tổ chức hồi tháng 3/2018, tuyên bố của Hội nghị G20 lần này sử dụng ngôn từ mạnh mẽ hơn khi nói về nguy cơ bắt nguồn từ xung đột thương mại và yêu cầu phải khẩn trương giải quyết những vấn đề nêu trên. Tuyên bố này có vẻ đã tạo ra kỳ vọng lạc quan về khả năng xử lý những thách thức và bất đồng thương mại trong tương lai.
Tại cuộc họp báo diễn ra vào chủ nhật (22/7), Bộ trưởng Tài chính Mỹ - Steven Mnuchin cho biết, ông chưa thảo luận với Bộ trưởng Tài chính Trung Quốc, mà chỉ trao đổi qua tin nhắn (chit-chat). Thay vào đó, ông tập trung thảo luận các vấn đề thương mại trong nhóm 7 nước công nghiệp hàng đầu (G7), kể cả với Liên minh châu Âu, Canada, Mêhicô, và Nhật Bản.
Ông cho biết, các nước thành viên G7 đang xem xét nghiêm túc đề nghị của Mỹ về xóa bỏ thuế quan, hàng rào phi thuế quan và những hình thức trợ cấp khác. Chính quyền của Tổng thống Donald Trump sẽ theo đuổi những ý tưởng này tại cuộc đàm phán thương mại với Chủ tịch Ủy ban châu Âu - Jean-Claude Juncker, dự kiến diễn ra tại Washington vào tuần tới.
Bộ trưởng Mnuchin cũng cho rằng, ông không cảm thấy bị cô lập tại nhóm G20, và đã tham gia nhiều hội nghị song phương với các nước đối tác. Ông lập luận rằng, tuyên bố của Tổng thống Donald Trump không dựa quan điểm bảo hộ thương mại, mà chỉ muốn thương mại công bằng hơn. Đại diện Ủy ban châu Âu tại G20 - Hubert Fuchs hoan nghênh ý kiến phát biểu của Bộ trưởng Mnuchin nhưng cho rằng, các quan chức Mỹ có cách hiểu hơi khác về tự do và công bằng thương mại.
Trong khi đó, các Bộ trưởng Tài chính Mexico và Canada bày tỏ lạc quan về khả năng đạt được thỏa thuận mới về Hiệp định Tự do mậu dịch Bắc Mỹ (NAFTA) trong vài tháng tới đây, sau thời gian dài rơi vào bế tắc.
Tại Hội nghị, các lãnh đạo tài chính châu Âu cũng kêu gọi phải đẩy nhanh tiến độ xây dựng các quy định về thuế đối với nền kinh tế số, động thái này có thể dẫn đến sự bất hòa với các đối tác Mỹ. Liên quan đến đề xuất này, thông cáo chung của Hội nghị cũng tái khẳng định cam kết xử lý những tác động của nền kinh tế số đến hệ thống thuế quốc tế trước năm 2020, nhưng không đưa ra những thông tin cụ thể.
Hội nghị diễn ra vào thời điểm căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng leo thang, khi hai nước đã tăng thuế lên lượng hàng hóa trị giá 34 tỷ USD nhập khẩu từ mỗi nước. Trước những hành động trả đũa tức thì từ phía Trung Quốc, Tổng thống Donald Trump đe dọa sẽ tăng thuế đối với toàn bộ hàng hóa nhập khẩu trị giá khoảng 500 tỷ USD từ Trung Quốc vào Mỹ, nếu Nếu Bắc Kinh không có những điều chỉnh cơ bản về chuyển giao công nghệ, trợ cấp công nghiệp và chính sách đối với các công ty liên doanh. Tổng thống Donald Trump cũng chỉ trích, các động thái thắt tiền tệ của Cục Dự trữ liên bang Mỹ đã đẩy USD tăng giá mạnh, có thể gây thiệt hại cho nền kinh tế Mỹ.
Sau các tuyên bố của Tổng thống Donald Trump, nhiều thị trường chứng khoán rung lắc nhẹ, từ Phố Wall đến các thị trường chứng khoán châu Âu và thị chứng khoán châu Á, chỉ số dollar tại Phố Wall có lúc giảm xuống ngưỡng 88 điểm, mức thấp nhất trong hai tuần lễ qua. Tuy nhiên, thị trường chứng khoán và USD đều có dấu hiệu tăng trở lại ngay trong phiên đầu tuần (23/7).
Hoàng Thế Thỏa
Nguồn: Reuters, WS. Journal