Kể từ đầu tháng 8/2018, giá vàng thế giới tiếp tục xu hướng giảm, chủ yếu bắt nguồn từ xu hướng tăng giá USD và những biến động gần đây trên các thị trường tài chính thế giới.
Sau khi giảm sâu trong ngày 13/8/2018, giá vàng thế giới tiếp tục giảm nhẹ. Trong phiên giao dịch ngày 14/8, giá vàng giao ngay trên sàn Kito có lúc giảm xuống 1.192,40 USD/oz, mức giá thấp nhất trong 1,5 năm qua. So với cuối năm 2017, giá vàng thế giới đã giảm khoảng 8,0%.
Theo thống kê của USA Gold, mức giá vàng cao nhất 1.215,82 USD/oz vào ngày 01/8 đã giảm xuống 1.211,44 USD/oz vào ngày 10/8. Tương tự, mặc dù mức giá thấp nhất trong thời gian này ổn định trong khoảng 1.207-1.208 USD/oz, nhưng giảm mạnh xuống mức giá 1.192,36 USD/oz vào ngày 13/8. Như vậy, cả hai mức giá này đều thấp hơn so với tháng 7 và những tháng trước đó.
Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng tài chính tại Thổ Nhĩ Kỳ có dấu hiệu trầm trọng hơn và các nhà đầu tư lo ngại về mối quan hệ ngày càng xấu đi giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ, đồng lia Thổ Nhĩ Kỳ trong ngày 13/8 giảm thêm 10%, sau khi lao dốc vào tuần lễ trước. Tương tự, đồng rupee Ấn Độ, rand Nam Phi, peso Mêhicô cũng lao dốc. Bên cạnh các đồng tiền mới nổi, hầu hết các đồng tiền chủ chốt trên thế giới cũng giảm mạnh. Trái lại, chỉ số Dollar index tăng 0,18% lên 96,43 điểm - mức tăng cao nhất trong 13 tháng qua. Theo nhận định của nhiều chuyên gia, cuộc chiến thương mại và tình hình xấu đi tại Thổ Nhĩ Kỳ đã đẩy USD tăng giá.
Cùng với vàng, giá dầu WTI tại Phố Wall cuối ngày 14/8 giảm xuống 0,34 USD xuống 66,70 USD/thùng, mức thấp nhất trong gần 7 tuần lễ qua, kéo theo xu hướng trượt giá của hầu hết những mặt hàng chủ chốt khác.
Cuối ngày 14/8, đồng nhân dân tệ tiếp tục giảm thêm 0,1% xuống 6,8921 CNY/USD, trong bối cảnh Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBC) chưa trấn an được thị trường sau khi đồng tiền này giảm xuống mức thấp nhất 14 tháng so với USD do ảnh hưởng của cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung và xu hướng giảm tốc GDP tại Trung Quốc.
Khi đã trượt xuống dưới ngưỡng kỹ thuật 1.200 USD/oz, giá vàng đang đối mặt với nhiều khó khăn, chủ yếu do USD tăng giá và dẫn dắt thị trường từ tháng 4/2018. Giá vàng thủng đáy 1.200 USD/oz khiến nhiều chuyên gia ngạc nhiên và có thể phải điều chỉnh lại dự báo. Trong số này, Capital Economics đã hạ dự báo giá vàng cuối năm nay xuống 1.200 USD/oz, thay cho dự báo trước đây là 1.300 USD/oz.
Theo nhận định của nhiều chuyên gia và nhà đầu tư vàng, vàng không còn được xem là tài sản an toàn vào thời điểm này, mà thay vào đó là USD, khi các nhà đầu tư tìm tới USD để bảo toàn tài sản chứ không phải vàng như thông lệ. Bên cạnh đó, khả năng Cục dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quyết định tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 9 tới đây tiếp tục là động lực hỗ trợ USD tăng giá.
Trả lời phỏng vấn với Kitco News vào ngày 03/8, John Kosar - Giám đốc Chiến lược thị trường đến từ Asbury Research cho rằng, sau khi đi ngang trong gần hai năm, giá vàng đã nối lại xu hướng giảm trong dài hạn trong năm 2011 sau khi phá vỡ ngưỡng hỗ trợ quan trọng quanh mức 1.257 USD/oz. Theo đó, giá vàng có thể chạm mức mức thấp nhất 1.100/oz (vốn đã xảy ra vào năm 2015), thậm chí có thể giảm xuống dưới mức 1.000 USD/oz trong trung và dài hạn. Giá vàng sẽ phải tăng đáng kể lên trên 1.280 USD/oz, trước khi ông cân nhắc từ bỏ xu hướng tiêu cực hiện tại.
Ngày 13/8, Kito News dẫn nhận định của chuyên gia phân tích Anna Golubova cho rằng, các chuyên gia đang bối rối trước xu hướng vàng giảm giá, khi giá vàng đã giảm xuống dưới mức giá kháng cự 1.200 USD/oz ngay trong phiên đầu tuần (13/8), mặc dù hơi hướng hy vọng là thị trường vàng vẫn an toàn và những biến động hiện nay chỉ mang tính ngắn hạn.
Trước đó vào ngày 18/5/2018, Gold Eagle dẫn phân tích của chuyên gia Arkadiusz Sieron đến từ Sunshine Profits cho rằng, mặc dù không thể đưa ra những đánh giá đầy đủ về giá vàng, nhưng giá vàng không thay đổi tùy tiện. Trong đó, cảm nhận thị trường vẫn là sức mạnh chi phối diễn biến trên thị trường vàng, thậm chí không theo lôgích nào. Theo Arkadiusz Sieron, có ba yếu tố cơ bản tác động đến giá vàng, bao gồm lãi suất thực, USD, và rủi ro đối ngược. Trong số này, yếu tố cơ bản là chi phí cơ hội về các mức lãi suất dự báo. Lãi suất thực càng cao, chi phí cơ hội khi đầu tư vào vàng sẽ tăng cao, và các nhà đầu tư sẽ hạn chế mua vàng.
Yếu tố thứ hai bắt nguồn từ mối quan hệ giữa giá vàng và USD, do vàng được định giá bằng USD. Theo mối quan hệ này, vàng sẽ tăng giá, khi USD mất giá; và vàng được coi là tiền, hơn là hàng hóa. Vì thế, khi các nhà đầu tư bán USD, đồng bạc xanh này sẽ mất giá so với những đồng tiền chủ chốt khác như euro, yên Nhật, và vàng. Điều này giải thích tại sao vàng thường có mối tương quan tỷ lệ thuận với euro và yên Nhật. Mặc dù chế độ bản vị vàng sụp đổ từ năm 1971, nhưng sự gắn kết lịch sử giữa vàng với USD đã ngấm sâu vào tâm trí của các nhà đầu tư, trong khi USD vẫn chiếm vị thế áp đảo trong hệ thống tiền tệ thế giới hiện nay. Vàng thường tăng giá khi USD giảm và ngược lại, do đó mọi chuyện đều hợp lý khi nền kinh tế Mỹ tăng trưởng ở mức 4,1%, còn lãi suất được Fed tăng lên đến 2% thì giá USD sẽ tăng còn vàng sẽ giảm.
Yếu tố thứ ba là rủi ro đối ngược, và vàng được sử dụng làm công cụ dự phòng để đối phó với những rủi ro lan truyền. Khi bất ổn tăng cao, các nhà đầu tư sẽ dễ vấp phải rủi ro đối ngược và họ chuyển một số quỹ sang tài sản an toàn hơn, chủ yếu là vàng. Trái lại, khi niềm tin kinh tế tăng cao, các nhà đầu tư sẽ hạn chế mua vàng, và giá vàng sẽ giảm.
Ngày 13/8/2018, Gold Eagle dẫn phân tích của chuyên gia Steve Saville dựa trên mô hình nền tảng của vàng - Gold True Fundamentals Model (GTFM) cho rằng, có nhiều yếu tố dẫn dắt giá vàng, bao gồm tăng trưởng tín dụng, tỷ suất lợi nhuận, lãi suất thực, tình hình tại khu vực ngân hàng và tỷ giá hối đoái. Theo mô hình này, các yếu tố nền tảng vẫn thay đổi không ngừng, và giá vàng sẽ sớm phục hồi trở lại sau vài tuần lễ tới đây. Vào thời điểm này, chưa thấy yếu tố tích cực để kỳ vọng vàng bắt đầu tăng giá. Trong quá khứ, vàng có xu hướng tăng giá vào tháng 8 hàng năm. Trong gần 2 tháng kể từ cuối tháng 6 đến đầu tháng 9/2013, giá vàng thế giới đã tăng khoảng 200 USD/oz, sau khi giảm sâu trong thời gian trước đó. Trong hai năm 2016 và 2017, giá vàng tăng 4% trong khoảng thời gian diễn ra lễ hội Diwali tại Ấn Độ giáo từ tháng 8 đến tháng 10 hàng năm, thời điểm người dân Ấn Độ thường đem vàng ra làm quà tặng. Mặt khác, do đồng rupee đã giảm 7,4% so với USD, nên giá vàng tại Ấn Độ không giảm nhiều. Tuy nhiên, hầu hết các thị trường ưa thích vàng như Trung Quốc và Ấn Độ đều đang cạn tiền.
Theo quan điểm lạc quan một đợt đầu cơ vàng có thể sớm xảy ra. Cùng với việc cuộc chiến thương mại đã bắt đầu ảnh hưởng tiêu cực đến lợi nhuận ngành công nghiệp Mỹ, hiệu quả từ việc cắt giảm thuế của chính quyền Donald Trump có thể sẽ nhanh chóng phai nhạt.
Hoàng Thế Thỏa
Nguồn: Bloomberg, Gold Eagle, Kito News, USA Gold, WS. Journal