WB dự báo kinh tế toàn cầu giảm nhẹ trong năm 2019

Nguyên nhân của động thái điều chỉnh giảm triển vọng tăng trưởng kinh tế là do thương mại quốc tế và hoạt động sản xuất trầm lăng, căng thẳng thương mại vẫn leo thang, áp lực tài chính gia tăng tại một số nước mới nổi hàng đầu.

Tăng trưởng GDP và một số chỉ số kinh tế chủ chốt (% so năm trước)

	Kết quả và dự báo						Thay đổi *
	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2018	2019	2020
Thế giới	2,4	3,1	3,0	2,9	2,8	2,8	-0,1	-0,1	-0,1
Các nước phát triển	1,7	2,3	2,2	2,0	1,6	1,5	0,0	0,0	-0,1
Mỹ	1,6	2,2	2,9	2,5	1,7	1,6	0,2	0,0	-0,3
Khu vực euro	1,9	2,4	1,9	1,6	1,5	1,3	-0,2	-0,1	0,0
Nhật Bản	0,6	1,9	0,8	0,9	0,7	0,6	-0,2	0,1	0,2
Các EMDE	3,7	4,3	4,2	4,2	4,5	4,6	-0,3	-0,5	-0,2
Các EMDE xuất khẩu	0,8	1,7	1,7	2,3	2,9	2,9	-0,8	-0,7	-0,1
Những EMDE khác	5,9	6,1	5,8	5,5	5,6	5,6	0,0	-0,3	-0,1
Không kể Trung Quốc	4,9	5,2	5,0	4,7	4,9	5,1	-0,1	-0,4	-0,2
Đông Á – Thái Bình Dương	6,3	6,6	6,3	6,0	6,0	5,8	0,0	-0,1	0,0
Trung Quốc	6,7	6,9	6,5	6,2	6,2	6,0	0,0	-0,1	0,0
Indonesia	5,0	5,1	5,2	5,2	5,3	5,3	0,0	-0,1	-0,1
Thái Lan	3,3	3,9	4,1	3,8	3,9	3,9	0,0	0,0	0,1
Việt Nam	6,2	6,8	6,8	6,6	6,5	6,5	0,0	0,0	0,0
Châu Âu và Trung Á	1,7	4,0	3,1	2,3	2,7	2,9	-0,1	-0,8	-0,3
CHLB Nga	-0,2	1,5	1,6	1,5	1,8	1,8	0,1	-0,3	0,0
Thổ Nhĩ Kỳ	3,2	7,4	3,5	1,6	3,0	4,2	-1,0	-2,4	-1,0
Ba Lan	3,1	4,8	5,0	4,0	3,6	3,3	0,8	0,3	0,1
Mỹ Latinh và Caribê	-1,5	0,8	0,6	1,7	2,4	2,5	-1,1	-0,6	-0,1
Brazil	-3,3	1,1	1,2	2,2	2,4	2,4	-1,2	-0,3	0,0
Mêhicô	2,9	2,1	2,1	2,0	2,4	2,4	-0,2	-0,5	-0,3
Argentina	-1,8	2,9	-2,8	-1,7	2,7	3,1	-4,5	-3,5	-0,1
Trung Đông - Bắc Phi	5,1	1,2	1,7	1,9	2,7	2,7	-0,3	-1,4	-0,5
Arập Xê út	1,7	-0,9	2,0	2,1	2,2	2,2	0,2	0,0	-0,1
Iran	13,4	3,8	-1,5	-3,6	1,1	1,1	-5,6	-7,7	-3,1
Ai Cập	4,3	4,2	5,2	5,6	5,8	6,0	0,3	0,1	0,0
Nam Á	7,5	6,2	6,9	7,1	7,1	7,1	0,0	0,0	-0,1
Ấn Độ	7,1	6,7	7,3	7,5	7,5	7,5	0,0	0,0	0,0
Pakistan	4,6	5,4	5,8	3,7	4,2	4,8	0,0	-1,3	-1,2
Bangladesh	7,1	7,3	7,9	7,0	6,8	6,8	1,4	0,3	-0,2
Khu vực Cận Sahara	1,3	2,6	2,7	3,4	3,6	3,7	-0,4	-0,1	-0,1
CH Nam Phi	0,6	1,3	0,9	1,3	1,7	1,8	-0,5	-0,5	-0,2
Nigeria	-1,6	0,8	1,9	2,2	2,4	2,4	-0,2	0,0	0,0
Angola	-2,6	-0,1	-1,8	2,9	2,6	2,8	-3,5	0,7	0,2
Các nước thu nhập cao	1,7	2,3	2,2	2,0	1,7	1,6	0,0	0,0	-0,1
Các nước đang phát triển	4,0	4,6	4,4	4,4	4,7	4,7	-0,3	-0,4	-0,1
Các nước thu nhập thấp	4,8	5,5	5,6	5,9	6,2	6,3	-0,1	0,0	0,0
Nhóm BRICS **	4,4	5,2	5,3	5,2	5,3	5,3	-0,1	-0,2	-0,1
Thương mại quốc tế	2,6	5,4	3,8	3,6	3,5	3,4	-0,5	-0,6	-0,5
Giá dầu thế giới	-15,6	23,3	30,7	-2,9	0,0	0,0	-1,9	-1,5	-0,1
Giá hàng hóa khác	-2,8	5,3	1,7	1,0	1,2	1,2	-3,4	0,8	0,7

Nguồn: WB

(*): Tăng, giảm so với dự báo tháng 6/2018;

(**) Nhóm BRICS: Ấn Độ, Brazil, CH Nam Phi, CHLB Nga, Trung Quốc.

Tại hầu hết các nước phát triển, GDP tăng chậm dần xuống mức tăng trưởng tiềm năng do các động thái rút dần chính sách tiền tệ nới lỏng và những hạn chế về công suất bắt đầu trói buộc các nền kinh tế. Tuy nhiên, tỷ lệ thất nghiệp tiếp tục giảm xuống mức thấp hơn so với thời kỳ trước khủng hoảng tài chính toàn cầu. Kinh tế Mỹ được dự báo sẽ giảm tốc xuống mức tăng trưởng 2,5% vào năm 2019 và tăng trung bình 1,7% trong hai năm 2020-2021, khi Cục Dự trữ liên bang (Fed) tiếp tục thắt chặt tiền tệ và tác động của chương trình mở rộng tài khóa năm 2018 bắt đầu phai nhạt dần, căng thẳng thương mại với Trung Quốc có thể cản trở các hoạt động kinh tế. Sau khi tăng 1,9% trong năm 2018, GDP tại các nước khu vực euro giảm xuống mức tăng trưởng 1,6% trong năm 2019 và 1,4% trong năm 2020-2021, khi Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) rút dần chính sách tiền tệ nới lỏng và thương mại toàn cầu trầm lắng. Tại Nhật Bản, GDP năm 2019 tăng nhẹ lên mức 0,9%, phản ánh kết quả phục hồi sau những rối loạn tạm thời trong năm 2018. Sau đó, GDP sẽ giảm xuống mức tăng 0,7% vào năm 2020 và 0,6% vào năm 2021, do thiếu lao động và các biện pháp thắt chặt tài khóa.

Trong môi trường kém thuận lợi hiện nay, tăng trưởng kinh tế tại các nước đang phát triển và mới nổi (EMDEs) có dấu hiệu chững lại, nợ nần tăng cao, nhất là tại các nước thu nhập thấp. Ngoài ra, diễn biến thời tiết ngày càng thất thường, giá cả thực phẩm vì thế sẽ chao đảo mạnh, nguy cơ tái nghèo tăng cao. Chu kỳ tăng trưởng kinh tế tại những khu vực có nhiều nước xuất khẩu đang mất dần động lượng, phản ánh phần nào xu hướng giảm tốc tại một số nền kinh tế lớn, và được dự báo sẽ tiếp tục yếu ớt trong vài năm tới đây. Tăng trưởng kinh tế tại những khu vực có nhiều nước nhập khẩu hàng hóa vẫn bền vững, nhưng đang giảm tốc và kỳ vọng sẽ ổn định quanh tốc độ tăng trưởng tiềm năng. Tại tất cả các khu vực, rủi ro tăng trưởng thấp ngày càng hiện hữu.

WB dự báo, GDP năm 2019 tại các EMDE cũng chỉ tăng 4,2% (giảm 0,5% so với dự báo đưa ra hồi tháng 6/2018), do nhu cầu bên ngoài yếu ớt, chi phí vay vốn tăng cao, bất định chính sách triền miên.

Tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, GDP năm 2019 sẽ giảm nhẹ xuống mức tăng trưởng 6,0%, nhu cầu và thương mại toàn cầu giảm nhẹ, điều kiện tài chính thế giới ngày càng khó khăn, nhưng mặt bằng giá cả hàng hóa về cơ bản vẫn ổn định. GDP năm 2019 tại Trung Quốc tiếp tục giảm xuống mức tăng trưởng 6,2%, khi quốc gia này tiếp tục các nỗ lực tái cân bằng kinh tế trong nước. Tại những nước khác trong khu vực, GDP năm 2019 vẫn tăng 5,2%, do nhu cầu trong nước bền vững sẽ bù đắp xu hướng suy giảm xuất khẩu.

Tại Châu Âu và Trung Á, căng thăng tài chính tại Thổ Nhĩ Kỳ được dự báo sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến tình hình kinh tế khu vực. Đáng chú ý, GDP tại Thổ Nhĩ Kỳ sẽ giảm xuống mức tăng trưởng 1,6% trong năm nay, do lạm phát và lãi suất tăng cao, niềm tin giảm thấp, ảnh hưởng tiêu cực đến chi tiêu và đầu tư. GDP tại các nước phía đông cũng sẽ tăng chậm hơn so với kỳ vọng, do GDP giảm tốc tại các nền kinh tế lớn như CHLB Nga, Kazakhstan, và Ukraina.

Tại Mỹ Latinh và quần đảo Caribê, GDP năm 2019 được dự báo sẽ phục hồi lên mức tăng trưởng 1,7%, chủ yếu nhờ nhu cầu tư nhân cải thiện. Trong số này, kinh tế Brazil được dự báo tăng 2,2% trong năm nay, nhờ các nỗ lực cải cách tài khóa, chi tiêu dùng và đầu tư phục hồi sẽ có tác dụng cắt giảm gánh nặng chi tiêu công. Kinh tế Mêhicô được dự báo giảm nhẹ xuống mức tăng 2,0% trong năm nay, do chính sách chưa rõ ràng và hoạt động đầu tư trầm lắng, mặc dù quá trình đàm phán lại Hiệp định Thương mại tự do Bắc Mỹ đang tiến triển tích cực. Trái lại, GDP tại Argentina tiếp tục giảm 1,7% trong năm nay, sau khi giảm 2,8% trong năm 2018, do các biện pháp củng cố tài khóa sâu rộng sẽ ảnh hưởng đến công ăn việc làm, tiêu dùng và đầu tư.

Tại Trung Đông và Bắc Phi, GDP năm 2019 được dự báo tăng 1,9%. Trong đó, nỗ lực cải cách chính sách và các yếu tố trong nước sẽ hỗ trợ tăng trưởng kinh tế khu vực, mặc dù thương mại thế giới tăng chậm và điều kiện tài chính ngày càng khắt khe. GDP tại các nước xuất khẩu dầu mỏ được kỳ vọng sẽ tăng nhẹ trong năm nay, do GDP tại các nước thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) sẽ tăng tốc lên mức tăng trưởng 2,6% trong năm nay, sau khi tăng 2,0% trong năm 2018. GDP tại Ai Cập sẽ tăng tốc lên mức tăng trưởng 5,6% trong năm tài khóa này, do các nỗ lực cải cách đã khuyến khích các hoạt động đầu tư và kinh doanh. Trái lại, kinh tế Iran tiếp tục giảm 2,3%, do các biện pháp mở rộng chi tiêu công trong năm 2018 không còn phát huy tác dụng.

Tại Nam Á, GDP trong năm tài khóa 2018-2019 được dự báo tăng tốc lên mức tăng trưởng 7,1%, nhờ đầu tư tăng cao và nhu cầu vững chắc. Đáng chú ý, kinh tế Bangladesh sẽ tăng 7,3%, do đầu tư phát triển hạ tầng và chi tiêu tư nhân tăng vững. Trong khi đó, kinh tế Pakistan trong năm tài khóa này được dự báo chỉ tăng 3,7%, do phải thắt chặt tài khóa để chống lạm phát và khắc phục khó khăn về ngoại hối.

Tại khu vực Cận Sahara châu Phi, GDP năm 2019 được kỳ vọng tăng tốc lên 3,4%, do môi trường chính sách ổn định dần và hoạt động đầu tư cải thiện tại các nước đứng đầu khu vực. Trong đó, GDP năm 2019 tại Nigeria được dự báo tăng 2,2%, nhờ sản lượng dầu khai thác sẽ tăng trở lại, mặc dù nhu cầu tư nhân phục hồi chậm sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến những khu vực kinh tế khác (bên ngoài khu vực dầu khí). Kinh tế Nam Phi được dự báo sẽ cải thiện nhẹ lên mức tăng trưởng 1,3% trong năm nay, mặc dù nhu cầu trong nước và chi tiêu công còn hạn chế.

Xuân Thanh

Nguồn: WB tháng 01/2019