Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) nhận được kiến nghị của cử tri tỉnh Thái Bình gửi tới Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XIV do Ban Dân nguyện - Ủy ban Thường vụ Quốc hội chuyển đến theo công văn số 472/BDN ngày 15/11/2018.
Kiến nghị của cử tri:“Cử tri đề nghị cần phải rà soát lại những hộ ngư dân vay vốn theo Nghị định số 67/NĐ-CP của Chính phủ, có phương án xử lý nợ đọng tránh tình trạng làm thất thoát vốn ngân sách của Nhà nước.” (Câu số 6)
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trả lời như sau:
Thực hiện Nghị định 67/2014/NĐ-CP ngày 07/7/2014 của Chính phủ về một số chính sách phát triển thủy sản, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã chỉ đạo các ngân hàng thương mại tích cực triển khai chương trình cho vay ngư dân đóng mới, nâng cấp tàu theo Nghị định số 67/2014/NĐ-CP. Kết quả đến nay các ngân hàng thương mại đã ký kết hợp đồng tín dụng đối với ngư dân để đóng mới, nâng cấp 1.178 tàu1 với tổng số tiền cam kết cho vay đạt trên 11.700 tỷ đồng; dư nợ cho vay theo chương trình đến cuối tháng 9/2018 đạt trên 10.684 tỷ đồng.
Trên cơ sở thường xuyên theo dõi, giám sát việc thực hiện cho vay, NHNN nhận thấy, hiện nay một trong những khó khăn của chương trình là tình trạng nợ xấu có xu hướng ngày càng gia tăng tại hầu hết các tỉnh, thành phố ven biển (chiếm gần 13,5% tổng dư nợ cho vay). Ngoài một số nguyên nhân khách quan, bất khả kháng thì còn do nhiều ngư dân có thái độ chây ì, thiếu trách nhiệm trong trả nợ ngân hàng. Trước thực trạng này, NHNN đã kịp thời rà soát, báo cáo Thủ tướng Chính phủ và đề xuất đẩy nhanh việc thực hiện một số giải pháp đồng bộ từ các bộ, ngành trung ương đến chính quyền địa phương các cấp, các hiệp hội nhằm hỗ trợ ngư dân, hỗ trợ ngân hàng thương mại thu hồi nợ vay, tránh phát sinh nợ xấu.
Theo đề xuất của NHNN, Thủ tướng Chính phủ đã có văn bản số 10048/VPCP-KTTH ngày 16/10/2018 chỉ đạo:
- Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố ven biển thực hiện rà soát, xử lý theo quy định tại Nghị định số 17/2018/NĐ-CP ngày 02/02/2018 của Chính phủ đối với các trường hợp chủ tàu không đủ năng lực để hoạt động khai thác hải sản, có nhu cầu chuyển nhượng lại tàu; phối hợp với ngành ngân hàng đôn đốc ngư dân trả nợ vay đúng hạn theo hợp đồng tín dụng đã ký kết. Trường hợp chủ tàu có khả năng trả nợ ngân hàng nhưng cố tình chây ì, không trả nợ theo cam kết thì kịp thời có biện pháp xử lý theo quy định của pháp luật; xử lý dứt điểm đối với những tàu không đảm bảo chất lượng để ngư dân sớm đưa tàu vào hoạt động, tạo nguồn thu trả nợ ngân hàng; đẩy mạnh công tác thông tin tuyên truyền, phổ biến để người dân hiểu đúng về chính sách của Nhà nước.
- Bộ Tài chính khẩn trương ban hành Thông tư hướng dẫn theo quy định của Nghị định số 67/2014/NĐ-CP ngày 07/7/2014 và Nghị định số 17/2018/NĐ-CP ngày 02/02/2018 của Chính phủ làm cơ sở để các ngân hàng và cơ quan liên quan triển khai thực hiện.
- Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, các Hội, Hiệp hội thủy sản: Thực hiện nhiệm vụ được quy định tại Nghị định số 67/2014/NĐ-CP ngày 07/7/2014 của Chính phủ trong việc hướng dẫn, vận động hội viên tuân thủ quy định của pháp luật về thực hiện các chính sách phát triển thủy sản, trong đó có các cam kết (vay, trả nợ) theo hợp đồng tín dụng đã ký kết với ngân hàng.
- Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nghiên cứu, xử lý theo thẩm quyền kiến nghị của một số địa phương để đảm bảo hiệu quả thực hiện, hạn chế nợ xấu.
Chương trình cho vay ngư dân đóng mới, nâng cấp tàu theo Nghị định số 67/2014/NĐ-CP là chương trình cho vay từ nguồn vốn huy động của các ngân hàng thương mại, chủ tàu được ngân sách Nhà nước hỗ trợ lãi suất từ 4%-6%/năm (tùy theo công suất, chất liệu và mục đích sử dụng tàu) đối với các khoản cho vay trong hạn; các khoản cho vay bị rủi ro do nguyên nhân khách quan, bất khả kháng được cơ cấu lại thời hạn trả nợ theo quy định. Do đó, NHNN cũng đề nghị cử tri quan tâm, đồng hành cùng ngành ngân hàng để tuyên truyền, vận động ngư dân (đặc biệt là các ngư dân đang có nợ quá hạn, nợ xấu) hiểu đúng về chính sách của Nhà nước, tuân thủ đúng các quy định và cam kết trong hợp đồng tín dụng nhằm bảo toàn vốn vay cho các ngân hàng thương mại.
Trên đây là ý kiến trả lời của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về nội dung kiến nghị của cử tri tỉnh Thái Bình. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn và rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ của cử tri đối với hoạt động ngân hàng.