Những điểm nhấn trong bức tranh ngân hàng 2018-2019

Những điểm nhấn trong bức tranh ngân hàng 2018-2019

Anh Thư

Ngày 25/6/2019, Công ty cổ phần Báo cáo Đánh giá Việt Nam (Vietnam Report) chính thức công bố danh sách Top 10 NHTM Việt Nam uy tín năm 2019. Đi kèm với danh sách này, Vietnam Report cũng chỉ ra các điểm nhấn của ngành Ngân hàng Việt Nam 2018 - 2019.

Điểm nhấn đầu tiên đó chính là ngành Ngân hàng Việt Nam được các chuyên gia nhận định là “tăng trưởng theo cách thức mới”, thận trọng hơn so với những năm trước. Điều đó được thể hiện trên các giác độ.

Thứ nhất, NHNN thể hiện rõ hơn vai trò điều tiết tín dụng, can thiệp có kiểm soát và vẫn giữ được tính thị trường. Theo đó, tốc độ tăng trưởng tín dụng 2018 thấp hơn so với các năm trước, chỉ đạt mức 14% và khả năng cao sẽ tiếp tục duy trì ở mức 14% - 15% trong năm 2019. Trong khi tính đến hết ngày 31/5/2019, dư nợ tín dụng đối với nền kinh tế tăng 5,75% so với cuối năm 2018. Trong đó, tín dụng tăng đối với hầu hết các lĩnh vực ưu tiên như: lĩnh vực xuất khẩu tăng 13%; doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao tăng 14,33%...

Điểm đáng ghi nhận nữa là lãi suất huy động, tiền gửi tăng hợp lý và tỷ giá biến động không lớn, thể hiện sự chủ động và linh hoạt trong điều hành và thực thi chính sách tiền tệ của NHNN Việt Nam.

Thứ hai, tình hình xử lý nợ xấu được đẩy nhanh hơn. Theo đó, việc triển khai các giải pháp xử lý nợ xấu được tiến hành đồng bộ cùng với các biện pháp kiểm soát, phòng ngừa nợ xấu mới phát sinh đã góp phần nâng cao chất lượng tín dụng và giảm tỷ lệ nợ xấu của hệ thống các TCTD. Lũy kế từ 15/8/2017 đến cuối tháng 3/2019, toàn hệ thống đã xử lý được 227,86 nghìn tỷ đồng nợ xấu, trong đó xử lý nợ xấu nội bảng là 117,8 nghìn tỷ đồng. Nợ nhóm 2 của các ngân hàng có xu hướng giảm trong năm 2018 và giảm áp lực trích lập trong năm 2019.

Thứ ba, tăng vốn điều lệ giúp củng cố năng lực tài chính của các NHTM. Theo đó, vốn điều lệ của toàn hệ thống tính đến tháng 3/2019 đạt 578,9 nghìn tỷ đồng, tăng 0,45% so với cuối năm 2018 và tăng 63,5% so với cuối năm 2011. Vốn chủ sở hữu của toàn hệ thống đạt 792,6 nghìn tỷ đồng, tăng 4,2% so với cuối năm 2018 và 20,1% so với cuối năm 2017.

“Những nỗ lực của Chính phủ và NHNN trong điều hành chính sách tiền tệ và hoạt động ngân hàng thời gian qua đã được các tổ chức tín dụng quốc tế ghi nhận và đánh giá cao. Fitch đã nâng xếp hạng tín nhiệm Việt Nam từ BB- lên BB; S&P lần đầu tiên sau 9 năm đã điều chỉnh nâng xếp hạng tín nhiệm Việt Nam từ BB- lên BB”, Vietnam Report nhấn mạnh.

Điểm nhấn thứ hai là xu thế Fintech và định hướng chuyển đổi mô hình ngân hàng số. Trong 2-3 năm trở lại đây, sự xâm nhập của công nghệ vào lĩnh vực tài chính (Fintech – công nghệ tài chính) được xem như một trào lưu “hợp thời” trước bối cảnh công nghệ 4.0 phát triển toàn cầu và sự thay đổi hành vi online của khách hàng (bao gồm hoạt động mua sắm, giải trí, mạng xã hội…). Theo thống kê của Vụ Thanh toán (NHNN), số lượng giao dịch thanh toán nội địa qua thẻ ngân hàng trong quý I/2019 đã tăng 18,45%, số lượng giao dịch tài chính qua kênh Internet tăng khoảng 66% so với cùng kỳ năm ngoái. Hoạt động thanh toán điện tử, nhất là qua điện thoại di động cũng tăng trưởng mạnh mẽ cả về số lượng và giá trị giao dịch (tăng tương ứng 97,75% và 232,3%).

Theo số liệu khảo sát các NHTM đang hoạt động tại Việt Nam do Vietnam Report thực hiện, 100% ngân hàng được hỏi cho biết, họ dự định sẽ hợp tác với các công ty Fintech trong lĩnh vực thanh toán nhằm hướng đến mục tiêu “thanh toán không tiền mặt”. Một số mô hình thành công hiện nay như Uber, Grab, Alibaba, Amazon… đang ứng dụng công nghệ có liên kết thanh toán với các ngân hàng.

Kết quả khảo sát của Vietnam Report với các NHTM đang hoạt động tại Việt Nam vào tháng 6/2019 cũng chỉ ra top 5 chiến lược ưu tiên của các NHTM trong năm 2019 - 2020. Trong đó, gần 3/4 số ngân hàng được hỏi cho biết sẽ ưu tiên cho hoạt động nghiên cứu và áp dụng công nghệ mới trong hệ thống quản lý, phục vụ khách hàng. Kế đó, hơn 3/5 số ngân hàng dự định đầu tư nâng cao hệ thống quản trị doanh nghiệp tiên tiến. Ngoài các ưu tiên có liên quan tới hoạt động kinh doanh, hơn 50% ngân hàng tỏ ra quan tâm đến việc nâng cao uy tín, hình ảnh trên truyền thông. Các chiến lược ưu tiên tiếp theo là: Chuyển đổi hoạt động, quản trị theo các thông lệ quốc tế như chuẩn Basel 2...; Tập trung xử lý nợ xấu, tăng trưởng tín dụng ổn định.

“Xây dựng hình ảnh ngân hàng trên truyền thông trong thời đại công nghệ thông tin phát triển là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng đối với các ngân hàng”, Vietnam Report cho biết và cũng thông tin thêm rằng: Thực tế nghiên cứu truyền thông cho thấy, ngân hàng là lĩnh vực làm truyền thông tốt nhất, với sự hiện diện liên tục và đa dạng trên các trang báo tài chính - ngân hàng, đầu tư và các trang tin tức có nhiều độc giả nhất.

Nhìn chung, theo Vietnam Report, với sự hỗ trợ chính sách tích cực của Chính phủ và NHNN gắn liền với chủ trương xây dựng một hệ thống ngân hàng lành mạnh, minh bạch, bao gồm cả yếu tố nội hàm là bắt đầu hình thành chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp, các NHTM sẽ có nhiều cơ hội để trưởng thành và phát triển. Hình ảnh ngành Ngân hàng cũng nhờ đó được cải thiện, uy tín và niềm tin được củng cố.

Tuy nhiên, sức ép về bảo mật thông tin, vấn đề an ninh mạng, an toàn giao dịch… luôn đeo bám ngành Ngân hàng. Các NHTM nên cân nhắc cẩn trọng trong việc phân bổ nguồn lực cho chiến lược ưu tiên, cân nhắc tăng trưởng chậm lại nhưng kiểm soát được tình hình trước những sự cố có thể phát sinh trong quá trình hoạt động.