Hiểu thị trường để xuất hàng hiệu quả
Nhật Minh
Ông Trần Tấn Thiện, Chủ tịch HĐQT - kiêm Tổng giám đốc CTCP Cà phê Hello5 cho biết, là DN xuất khẩu hàng hóa đi nhiều quốc gia trên thế giới, Hello5 luôn “nằm lòng” cho mình những kiến thức về đặc thù của từng quốc gia, vùng miền để dễ dàng xuất khẩu hàng hóa đúng hướng, được bạn hàng chấp nhận, từ đó dần dần mở rộng thị trường. Theo ông Thiện, châu Á, Mỹ và châu Âu được coi là những thị trường tiềm năng cho hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam. Trong đó, châu Á chiếm 60% dân số thế giới là thị trường đa dạng và không quá khó tính. Khi xuất khẩu vào châu Á, DN nên chú ý, ở các nước phát triển, cần tập trung vào nhóm người cao niên, trong khi ở các nước đang phát triển, nhóm người trẻ tuổi lại là nhóm đối tượng tiêu dùng chủ yếu.
Thực tế, không ít DN đã từng xuất khẩu hàng hóa vào các quốc gia châu Á cho biết, xu hướng tiêu dùng chính ở châu Á là coi trọng vấn đề an toàn và tốt cho sức khỏe; sự vui vẻ, thoải mái, hạnh phúc, sự tiện lợi, dễ sử dụng, dễ tiếp cận của các sản phẩm dịch vụ... Cùng với cuộc sống bận rộn ngày nay, người tiêu dùng châu Á hiện quan tâm đến sự tiện lợi hơn trước kia rất nhiều. Đây cũng chính là cơ hội cho các sản phẩm, dịch vụ giúp cuộc sống trở nên dễ dàng hơn như dịch vụ vệ sinh nhà cửa, sản phẩm đa chức năng, sản phẩm có hiệu quả nhanh, bữa ăn nhanh tại nhà, sản phẩm tích hợp… Chính vì thế, các kênh mua sắm tiện lợi dễ tiếp cận nhanh chóng liên tục tăng trưởng cao ở thị trường hàng tiêu dùng nhanh tại châu Á. Đồng thời, châu Á còn là khu vực có lượng người dùng tương tác cao với điện thoại di động lớn hơn các khu vực khác nên trong tương lai gần, khu vực này sẽ trở thành “cái nôi” phát triển thương mại điện tử. Với xu hướng mua sắm đa kênh này, DN nên nghiên cứu tăng cường phối hợp giữa các mô hình truyền thống và trực tuyến, các mô hình bán lẻ mới.
Ngược lại, tại thị trường Mỹ và châu Âu, nhóm người cao tuổi là những khách tiêu dùng chính, có thói quen và hành vi khác với nhóm người trẻ ở châu Á. Họ cũng rất chú trọng đến vấn đề an toàn và tốt cho sức khỏe, sự tiện lợi và nâng cao trải nghiệm mua sắm. Với lượng người tiêu dùng có ý thức cao về sức khỏe, chế độ dinh dưỡng thay đổi ít đường và nhiều đạm, Mỹ và châu Âu là những thị trường lớn cho sản phẩm hữu cơ (organic), trong đó Mỹ chiếm gần 50% thị phần.
Người tiêu dùng ở Mỹ và châu Âu có khuynh hướng chọn các sản phẩm giá thấp, tuy nhiên cũng sẵn sàng chi cho các mặt hàng cao cấp nếu giá trị mang lại tương xứng. Họ cũng đề cao sự tiện lợi trong mọi khía cạnh của cuộc sống. Bên cạnh đó, người tiêu dùng tại các quốc gia phát triển phản ứng nhiều hơn trước những vấn đề xã hội như rác thải, trái đất nóng lên, ô nhiễm môi trường… nên ở đây cũng gia tăng làn sóng dịch chuyển về phía các thương hiệu quan tâm đến sự bền vững của xã hội.
Theo Câu lạc bộ DN xuất khẩu TP.HCM (Vexa), nhiều DN tại thành phố đang đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa và cả dịch vụ vào các nhóm sản phẩm công nghiệp chủ lực như sản phẩm thiết bị điện, sản phẩm từ nhựa, cao su, thực phẩm chế biến, đồ uống, sản phẩm điện tử, công nghệ thông tin, trang phục may sẵn, du lịch, viễn thông, phần mềm... Tuy nhiên, đại diện của Vexa cho rằng, để đạt được hiệu quả tốt, ngày càng nâng cao kim ngạch và giá trị thu về, DN xuất khẩu trong nước cần nắm vững quy định trong các FTA để nắm lấy cơ hội và phòng tránh rủi ro khi xuất khẩu đối với lộ trình cắt giảm thuế, các rào cản phi thuế quan, quy tắc xuất xứ, sở hữu trí tuệ.
Tuy nhiên, nhiều DN xuất khẩu cho biết, rất cần sự hỗ trợ từ các cơ quan quản lý chức năng giúp kết nối với các cơ quan đại diện, các tổ chức xúc tiến nước ngoài trong nước, cũng như các cơ quan đại diện của Việt Nam ở nước ngoài; kết nối xuất khẩu thông qua các chuỗi siêu thị ngoại và kênh thương mại điện tử, kết nối vùng nguyên liệu - phối hợp liên kết với các tỉnh, thành tạo chuỗi giá trị nguyên liệu phục vụ cho các DN xuất khẩu, mở rộng với nhiều hình thức như B2B, B2G, B2C và nhiều hoạt động thiết thực khác. Đặc biệt, với vai trò quản lý, các bộ, ngành nên tiếp tục hoàn thiện và đơn giản hóa thủ tục liên quan xuất nhập khẩu, nâng cao hiệu quả các dịch vụ hỗ trợ xuất khẩu về hải quan, thuế, logistics, ngân hàng, tạo động lực, môi trường thuận lợi cho DN xuất khẩu trong nước vươn ra thế giới.