Các quyết định của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam về việc điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi tối đa bằng Đồng Việt Nam (VND) của tổ chức, cá nhân tại tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (TCTD); lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa bằng VND của TCTD đối với một số lĩnh vực, ngành kinh tế của NHNN là bước đi hợp lý, phù hợp với diễn biến thị trường hiện nay. Đặc biệt, việc giảm lãi suất thời điểm này rất có ý nghĩa hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn rẻ hơn mạnh dạn đẩy mạnh sản xuất, kinh doanh phục vụ cho Tết Nguyên đán sắp tới, tác động tích cực tăng trưởng kinh tế năm nay và cả năm sau. \nĐó là nhận định của TS. Cấn Văn Lực - Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính tiền tệ quốc gia.
Điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt
Từ đầu năm 2019 đến nay, NHNN điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô khác nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, góp phần hỗ trợ tăng trưởng kinh tế; thanh khoản của TCTD được đảm bảo và có dư thừa, thị trường tiền tệ, ngoại hối ổn định, thông suốt. Cùng với các giải pháp, chỉ đạo, điều hành đồng bộ, quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, kinh tế vĩ mô tiếp tục ổn định, tăng trưởng kinh tế quý III/2019 đạt 7,31%, lạm phát được kiểm soát dưới mục tiêu 4% đề ra từ đầu năm (so với cùng kỳ năm 2018, chỉ số giá tiêu dùng tháng 10/2019 tăng 2,24%, bình quân 10 tháng đầu năm tăng 2,48%).
Thực hiện chủ trương của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về phấn đấu giảm lãi suất cho vay, trên cơ sở diễn biến kinh tế vĩ mô, thị trường tiền tệ, ngoại hối, NHNN ban hành các văn bản điều chỉnh giảm lãi suất có hiệu lực kể từ ngày 19 tháng 11 năm 2019.
Theo đó, Quyết định số 2415/QĐ-NHNN ngày 18 tháng 11 năm 2019 về mức lãi suất tối đa đối với tiền gửi bằng VND của tổ chức, cá nhân tại TCTD theo quy định tại Thông tư số 07/2014/TT-NHNN ngày 17 tháng 3 năm 2014. Theo đó, lãi suất tối đa áp dụng đối với tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn dưới 1 tháng giảm từ 1,0%/năm xuống 0,8%/năm; lãi suất tối đa áp dụng đối với tiền gửi có kỳ hạn từ 1 tháng đến dưới 6 tháng giảm từ 5,5%/năm xuống 5,0%/năm; lãi suất tối đa áp dụng đối với tiền gửi có kỳ hạn từ 1 tháng đến dưới 6 tháng tại Quỹ tín dụng nhân dân, Tổ chức tài chính vi mô giảm từ 6,0%/năm xuống 5,5%/năm; lãi suất tiền gửi có kỳ hạn từ 6 tháng trở lên do TCTD ấn định trên cơ sở cung - cầu vốn thị trường.
Còn tại Quyết định số 2416/QĐ-NHNN ngày 18 tháng 11 năm 2019 về mức lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa bằng VND của TCTD đối với khách hàng vay để đáp ứng nhu cầu vốn phục vụ một số lĩnh vực, ngành kinh tế theo quy định tại Thông tư số 39/2016/TT-NHNN ngày 30 tháng 12 năm 2016. Theo đó, lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa bằng VND đối với các nhu cầu vốn phục vụ nông nghiệp, nông thôn, xuất khẩu, công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao giảm từ 6,5%/năm xuống 6,0%/năm; lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa bằng VND của Quỹ tín dụng nhân dân và Tổ chức tài chính vi mô đối với các nhu cầu vốn này giảm từ 7,5%/năm xuống 7,0%/năm.
Theo nhận định của TS. Cấn Văn Lực,Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính tiền tệ quốc gia có hai lý do chính để NHNN đưa ra các quyết định trên. Một là, để hưởng ứng chủ trương của Chính phủ trong việc phấn đấu giảm lãi suất cho vay những tháng cuối năm cũng như năm 2020. Hai là, bối cảnh hiện tại tương đối thuận lợi và hợp lý để thực hiện giảm lãi suất. Cùng với việc mặt bằng lãi suất trên thế giới có xu hướng giảm nhẹ, lạm phát trong nước được dự báo ở mức thấp, khoảng 3%; trong khi thanh khoản của các ngân hàng hiện tại đang khá dồi dào.
Góp phần hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn rẻ hơn
TS.Nguyễn Trí Hiếu, Chuyên gia kinh tế cho rằng, chỉ đạo của NHNN là rất phù hợp xét cả trong bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước. Theo ông Hiếu, trong bối cảnh thế giới chịu tác động của chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, Ngân hàng Trung ương một số nước cũng đã điều chỉnh giảm lãi suất điều hành để hỗ trợ nền kinh tế tốt hơn. Chính vì vậy, việc đưa ra quyết định chỉ đạo giảm lãi suất tiền gửi với kỳ hạn 6 tháng trở xuống và giảm lãi suất cho vay của NHNN sẽ hỗ trợ tăng trưởng kinh tế tốt hơn trong hơn một tháng còn lại của năm 2019 và năm 2020.
Hàng loạt các NHTM đã đồng loạt công bố giảm lãi suất cho vay góp phần hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn rẻ hơn, đẩy mạnh sản xuất, kinh doanh.
Giảm lãi suất cho vay góp phần hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn rẻ hơn, đẩy mạnh sản xuất, kinh doanh
Ngay sau động thái điều chỉnh giảm lãi suất của NHNN, Vietcombank là ngân hàng đầu tiên tuyên bố giảm 0,5%/năm lãi suất cho vay cả ngắn hạn, trung dài hạn đối với tất cả các DN hiện đang còn dư nợ tại Vietcombank từ 1/11 – 31/12/2019. Đây là lần giảm lãi suất thứ ba của ngân hàng này và rộng nhất từ trước tới nay khi áp dụng cho tất cả các doanh nghiệp thay vì chỉ áp dụng với các doanh nghiệp thuộc 5 lĩnh vực ưu tiên như hai lần trước. Như vậy, đến nay lãi suất cho vay ngắn hạn bằng VND đối với các lĩnh vực ưu tiên của Vietcombank chỉ là 5,0%/năm, thấp hơn quy định của NHNN tới 1,0%/năm.
Trao đổi với phóng viên, Chủ tịch HĐQT Vietcombank Nghiêm Xuân Thành cho biết lý do ngân hàng này mạnh tay giảm lãi suất hưởng ứng chủ trương của Chính phủ và định hướng của NHNN như Thống đốc đã báo cáo trước Quốc hội: phấn đấu đến năm 2020 giảm mặt bằng lãi suất tiền vay 0,5%, đồng thời nhằm hỗ trợ tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất kinh doanh. “Động thái này của ngân hàng sẽ giúp các doanh nghiệp có nhiều lựa chọn hơn trong việc vay vốn để sản xuất kinh doanh. Hiện tại, dư địa tín dụng của ngân hàng từ nay đến cuối năm còn 5%”, ông Thành nhấn mạnh.
VietinBank là cái tên tiếp theo trong khối NHTM Nhà nước công bố điều chỉnh giảm lãi suất cho vay ngắn hạn bằng VND đối với 5 lĩnh vực ưu tiên tối đa từ 6,5%/năm xuống 6,0%/năm. “Ngân hàng luôn dành những hỗ trợ đặc biệt đối với các ngành, lĩnh vực ưu tiên theo định hướng của Chính phủ, NHNN thông qua đẩy mạnh cho vay khu vực nông nghiệp, nông thôn và đẩy mạnh cho vay phục vụ sản xuất kinh doanh thông thường nhằm thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và người dân.
Theo Agribank, thì mức lãi suất cho vay theo Quyết định số 2415/QĐ-NHNN thì trên thực tế mức lãi suất cho vay trên đã được Agribank áp dụng từ năm 2018. Cụ thể, ngay từ những ngày đầu năm 2018 (từ ngày 10/01/2018), Agribank thực hiện giảm lãi suất cho vay ngắn hạn từ tối đa 6,5%/năm xuống còn tối đa 6,0%/năm và giảm lãi suất cho vay trung, dài hạn từ 8%/năm xuống còn từ 7,5%/năm đối với các khách hàng là đối tượng ưu tiên theo TT39/2016/TT-NHNN có tình hình tài chính minh bạch, lành mạnh. Cũng trong năm 2018, Agribank dành 15.000 tỷ đồng với lãi suất ưu đãi cho các khách hàng có nhu cầu vay vốn để thực hiện phương án sản xuất, kinh doanh hàng hóa xuất nhập khẩu được hưởng lãi suất cho vay ưu đãi ngắn hạn bằng VND từ 5% đến 5,5%/năm.
Năm 2019, sau 02 đợt điều chỉnh giảm lãi suất cho vay, mức lãi suất cho vay ngắn hạn đối với các lĩnh vực ưu tiên chỉ còn 5,5%/năm, mức thấp nhất thị trường, giảm 1% so với quy định của Ngân hàng Nhà nước. Thời gian tới, Agribank sẽ tiếp tục giảm thêm 0,5%/năm lãi suất cho vay đối với các khoản vay trung, dài hạn bằng đồng Việt Nam. Và đây là lần thứ 3 trong năm 2019 Agribank thực hiện giảm lãi suất cho vay, thể hiện sự quyết tâm của Agribank trong việc tiên phong, nghiêm túc thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước về điều hành lãi suất, thực hiện chính sách ưu đãi, hỗ trợ khách hàng, đưa tín dụng ngân hàng tiếp tục phát huy vai trò thúc đẩy, tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế đất nước, nhất là trong những tháng cuối năm 2019.
Để duy trì được mức lãi suất cho vay ưu đãi trên, Agribank đã tập trung thực hiện các giải pháp tiết giảm chi phí, tập trung thu hồi nợ xấu, nợ đã xử lý rủi ro, quyết tâm phấn đấu hoàn thành mục tiêu kinh doanh năm 2019, đồng thời hỗ trợ hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, hộ sản xuất, cá nhân…Trong đợt này, Agribank cũng thực hiện điều chỉnh lãi suất huy động tiền gửi một số kỳ hạn theo chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
BIDV cũng đã chỉ đạo toàn hệ thống thực hiện trần lãi suất tiền gửi VND không kỳ hạn và kỳ hạn dưới 1 tháng tối đa 0,8%/năm, kỳ hạn từ 1 tháng đến dưới 6 tháng tối đa 5,0%/năm; đồng thời lãi suất cho vay ngắn hạn VND đối tượng ưu tiên tối đa 6,0%/năm.
Ngoài ra, BIDV cho biết, với trách nhiệm của NHTM Nhà nước trong việc thực thi chủ trương của Chính phủ về việc giảm lãi suất nhằm hỗ trợ doanh nghiệp có chi phí vốn vay phù hợp để thúc đẩy phát triển kinh tế, BIDV tiếp tục giảm lãi suất huy động vốn thêm 0,2%/năm đối với tất cả các kỳ hạn, thấp so với trần lãi suất quy định của NHNN.
Trên cơ sở này, BIDV tiếp tục giảm lãi suất cho vay thêm 0,2%-0,5%/năm so với lãi suất hiện hành và duy trì chính sách cho vay đối tượng ưu tiên tối đa 5,5%/năm, thấp so với quy định mới điều chỉnh của NHNN 0,5%/năm đối với các lĩnh vực ưu tiên thỏa mãn điều kiện cho vay của BIDV gồm: Kinh doanh hàng xuất khẩu; phát triển công nghiệp hỗ trợ; doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao.
Phát biểu trên diễn đàn Quốc hội vừa qua, đại biểu biểu Nguyễn Văn Thân cho rằng, dòng tiền rất quan trọng, nó được ví như mạch máu trong cơ thể. Đặc biệt vừa qua, ngành Ngân hàng đã thực hiện rất tốt việc điều hành chính sách tiền tệ, nên đã giúp lãi suất và tỷ giá được ổn định, dòng vốn được lưu thông thông suốt. Điều này đã giúp cộng đồng DNNVV được hưởng lợi rất nhiều bởi nhờ các điều kiện đầu vào này ổn định nên họ tập trung vào đẩy mạnh sản xuất, kinh doanh.
NN