a) Tên Đề tài: Ứng dụng quy trình đánh giá mức độ đầy đủ vốn nội bộ tại các ngân hàng thương mại Việt Nam theo Basel II - Mã số: ĐTNH.019/17
b) Tổ chức chủ trì: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
c) Chủ nhiệm và người tham gia chính:
- Chủ nhiệm: TS. Nguyễn Thùy Dương, Trưởng Khoa Ngân hàng, Học viện Ngân hàng
- Thư ký: Ths. Đỗ Thu Hằng
- Các thành viên tham gia: TS. Phan Thị Hoàng Yến; TS. Phan Hữu Việt; Ths. Vũ Thị Thanh Hà; Ths. Nguyễn Thị Thu Trang ; Ths. Nguyễn Bích Ngân.
d) Mục tiêu của nhiệm vụ:
Nghiên cứu khung lý thuyết về quy trình đánh giá mức độ đầy đủ vốn nội bộ (Internal Capital Adequacy Assessment Process - ICAAP), xây dựng mô hình và đề xuất các khuyến nghị cho các NHTM Việt Nam trong việc thực hiện đánh giá đầy đủ vốn nội bộ theo Basel II.
đ) Thời gian bắt đầu và thời gian kết thúc:
- Thời gian bắt đầu: Tháng 12/2017.
- Thời gian kết thúc: Tháng 06/2019.
e) Kinh phí thực hiện: 210,52 triệu đồng.
g) Kết quả thực hiện:
Nhằm mục tiêu xây dựng khung lý thuyết về quy trình đánh giá mức độ đầy đủ vốn nội bộ (Internal Capital Adequacy Assessment Process - ICAAP), xây dựng mô hình và đề xuất các khuyến nghị cho các NHTM Việt Nam trong việc thực hiện đánh giá đầy đủ vốn nội bộ theo Basel II, đề tài ĐTNH.019/17 đã triển khai các nội dung nghiên cứu cụ thể sau:
Chương 1 nghiên cứu lý luận cơ bản về quy trình đánh giá mức độ đầy đủ vốn nội bộ tại các ngân hàng thương mại, bao gồm: Các thông tin khái quát về Basel; Quy trình đánh giá mức độ đầy đủ vốn nội bộ ICAAP theo Basel II; Kinh nghiệm quốc tế về ứng dụng ICAAP tại các NHTM. Từ đó, nhóm nghiên cứu rút ra một số bài học cho các ngân hàng Việt Nam về ứng dụng ICAAP như: Các NHTM cần tự xây dựng kế hoạch và triển khai báo cáo ICAAP; Các NHTM phải xác định, đo lường, đánh giá rủi ro theo ICAAP; Phương pháp tính toán mức độ đủ vốn tùy thuộc vào quy mô và tính chất hoạt động của ngân hàng, tuy nhiên luôn phải đảm bảo mức độ đủ vốn của NHTW; Các ngân hàng cần chuẩn bị công nghệ, nguồn nhân lực và cơ sở dữ liệu cho việc triển khai ICAAP.
Chương 2 của đề tài nghiên cứu thực trạng ứng dụng quy trình đánh giá mức độ đầy đủ vốn nội bộ tại các ngân hàng thương mại Việt Nam hiện nay, gồm: Thực trạng khuôn khổ pháp lý và tình hình áp dụng basel tại Việt Nam; Thực trạng ứng dụng ICAAP tại các NHTM thông qua các nội dung giám sát của Hội đồng quản trị và ban điều hành, công tác xác định, đo lường và kiểm soát rủi ro, nội dung xác định, đánh giá mức độ đủ vốn, kiểm tra sức chịu đựng rủi ro về vốn, nội dung lập kế hoạch, báo cáo, kiểm soát về mức độ đủ vốn... Nhóm nghiên cứu cũng đánh giá thực trạng ứng dụng ICAAP tại các NHTM về kết quả, hạn chế và nguyên nhân, làm cơ sở cho việc đề xuất ứng dụng quy trình đánh giá mức độ đầy đủ vốn nội bộ tại các NHTM Việt Nam.
Tại Chương 3, nhóm nghiên cứu đã tổng hợp các nguyên tắc xây dựng và thực hiện ICAAP của NHTW và cơ quan giám sát quốc gia một số nước trên thế giới và mô phỏng quy trình ứng dụng ICAAP tại 1 trong 9 ngân hàng Việt Nam thí điểm áp dụng basel. Theo đó, quy trình ICAAP được thiết kế và xây dựng gồm 8 nội dung:
- Giám sát của Hội đồng quản trị và ban điều hành;
- Xác định rủi ro;
- Đo lường và kiểm soát rủi ro;
- Xác định vốn và đánh giá mức độ đủ vốn;
- Kiểm tra sức chịu đựng rủi ro về vốn;
- Lập kế hoạch vốn;
- Báo cáo về mức độ đủ vốn;
- Kiểm soát nội bộ về mức độ đủ vốn.
Việc phân tích mô phỏng từng nội dung của quy trình ứng dụng ICAAP nhằm tóm lược các nội dung, chính sách liên quan và cho thấy các khả năng tác động của các cú sốc giả định, từ đó đưa ra một số khuyến nghị đối với từng nội dung trong quy trình ICAAP.
Chương 4 của đề tài phân tích điều kiện về cơ sở pháp lý, điều kiện về quan điểm quản trị và kiểm soát rủi ro, điều kiện về lập kế hoạch xây dựng ICAAP, về phương pháp đo lường rủi ro, cơ sở dữ liệu, hệ thống công nghệ thông tin, nguồn nhân lực để ứng dụng ICAAP tại các NHTM Việt Nam. Trên cơ sở đó, nhóm nghiên cứu đưa ra khuyến nghị đối với các NHTM Việt Nam nhằm triển khai ứng dụng ICAAP trong các khâu: Xây dựng chiến lược và lộ trình triển khai ICAAP; Điều chỉnh cơ cấu tổ chức thực hiện ICAAP; Thay đổi nhận thức và chính sách quản trị rủi ro, quản trị vốn; Xây dựng quy định, quy trình nội bộ về triển khai ICAAP; xây dựng các công cụ, phương pháp đo lường rủi ro, kiểm tra sức chịu đựng rủi ro theo ICAAP; Tập trung hóa dữ liệu; Đầu tư tài chính; Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực... Bên cạnh đó, nhóm nghiên cứu cũng đưa ra một số khuyến nghị với NHNN về hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, nâng cao năng lực cơ quan TTGS, nâng cao năng lực về CNTT và cơ sở dữ liệu toàn hệ thống cũng như phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng cơ sở hệ thống tài chính, chuẩn mực kế toán, thị trường nhằm đảm bảo tính đồng nhất, thống nhất với các tiêu chuẩn quy định trong Basel II.
Đề tài được Hội đồng tư vấn đánh giá nghiệm thu kết quả thực hiện xếp loại giỏi./.