a) Tên Đề tài: Nâng cao hiệu quả của các chương trình tín dụng chính sách của Ngân hàng Chính sách Xã hội đối với đồng bào dân tộc thiểu số, Mã số: ĐTNH.020/16
b) Tổ chức chủ trì: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
c) Chủ nhiệm và người tham gia chính:
- Chủ nhiệm: TS. Trần Hữu Ý, Giám đốc Trung tâm Đào tạo, Ngân hàng Chính sách Xã hội
- Thư ký đề tài: TS. Hoàng Thị Sen
- Các thành viên tham gia: ThS.Nguyễn Văn Lý; ThS.Bùi Quang Vinh; PGS.TS.Đặng Ngọc Đức ; CN.Lý Bình Huy ; CN.Ngô Thị Minh Thu; CN.Phạm Anh Đức; ThS.Đặng Đức Thắng; ThS.Phạm Thị Thanh An.
d) Mục tiêu của nhiệm vụ: Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của chính sách tín dụng ưu đãi đối với đồng bào dân tộc thiểu số ở Việt Nam; Phân tích và đánh giá thực trạng triển khai và kết quả thực hiện các chương trình tín dụng chính sách của Ngân hàng Chính sách Xã hội (NHCSXH) đối với hộ đồng bào dân tộc thiểu số giai đoạn từ năm 2014 đến tháng 5/2017; Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả các chương trình tín dụng chính sách của NHCSXH đối với đồng bào các dân tộc thiểu số ở Việt Nam.
đ) Thời gian bắt đầu và thời gian kết thúc:
- Thời gian bắt đầu: Tháng 10/2016.
- Thời gian kết thúc: Tháng 02/2018.
e) Kinh phí thực hiện: 200 triệu đồng.
g) Kết quả thực hiện:
Nhằm mục tiêu khảo sát, đánh giá các chương trình tín dụng chính sách của NHCSXH dành cho hộ đồng bào các dân tộc thiểu số, tìm ra những đóng góp và những hạn chế của các chương trình để đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả của các chương trình tín dụng chính sách của NHCSXH đối với đồng bào dân tộc thiểu số ở Việt Nam, đề tài ĐTNH.020/16 triển khai các nội dung nghiên cứu cụ thể sau:
Chương 1 nghiên cứu tổng quan về tín dụng chính sách và hiệu quả của tín dụng chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số , bao gồm các nội dung: đặc điểm, vai trò của tín dụng chính sách đối với hộ đồng bào dân tộc thiểu số; Hiệu quả, tiêu chí đánh giá và các nhân tố ảnh hưởng tới hiệu quả tín dụng chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số. Theo nhóm nghiên cứu, do các chương trình cho vay của NHCSXH là các chương trình tín dụng chính sách, hiệu quả của tín dụng cần được đánh giá trên hiệu quả sử dụng vốn vay của các hộ đồng bào dân tộc thiểu số. Trên cơ sở đó, nhóm nghiên cứu đã đề xuất bộ tiêu chí đánh giá kết quả và hiệu quả của các chương trình tín dụng chính sách dành cho đồng bào dân tộc thiểu số và đưa ra nhóm nhân tố ảnh hưởng tới hiệu quả tín dụng chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số.
Chương 2 của đề tài tập trung đánh giá thực trạng hiệu quả các chương trình tín dụng chính sách của ngân hàng chính sách xã hội đối với đồng bào dân tộc thiểu số ở Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cho thấy, các chương trình tín dụng chính sách của ngân hàng chính sách xã hội đã đầu tư cho gần 100% hộ đồng bào dân tộc thiểu số tại các xã, thôn, bản đặc biệt khó khăn, tại vùng sâu, vùng xa. Nguồn vốn tín dụng chính sách đã mang lại hiệu quả thiết thực, góp phần đáng kể vào phát triển kinh tế hộ gia đình dân tộc thiểu số nói riêng và hộ nghèo nói chung như tạo việc làm, tăng thu nhập, phát triển sản xuất... Về hiệu quả chính trị, xã hội, tín dụng chính sách đã giải quyết được những vấn đề căn bản thiết yếu của cuộc sống, giúp hộ đồng bào dân tộc thiểu số nâng cao chất lượng cuộc sống, giảm bớt khó khăn, bệnh tật, thất học, đảm bảo an sinh xã hội. Bên cạnh đó, tín dụng chính sách đã làm thay đổi nhận thức của bà con các dân tộc thiểu số , làm họ tự tin hơn và tăng vị thế trong xã hội, giảm bất bình đẳng giới. Đồng thời, vốn tín dụng chính sách đã góp phần đáng kể vào việc giảm tệ nạn xã hội, cải thiện an ninh địa phương.
Tại chương 3, nhóm nghiên cứu đưa ra đề xuất về các giải pháp nâng cao hiệu quả các chương trình tín dụng chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số. Căn cứ vào chủ trương của Đảng và Nhà nước về giảm nghèo vùng dân tộc thiểu số; chính sách ưu tiên nguồn lực đầu tư cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số được Quốc hội thông qua, NHCSXH được định hướng tiếp tục phát triển ổn định, bền vững, đủ năng lực để thực hiện tốt tín dụng chính sách xã hội của Nhà nước; gắn liền với việc phát triển các sản phẩm dịch vụ hỗ trợ có hiệu quả hơn cho hộ nghèo, hộ cận nghèo và các đối tượng chính sách khác. Để nâng cao hiệu quả các chương trình tín dụng chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số, NHCSXH cần phối hợp chặt chẽ với Ủy Ban dân tộc các tổ chức Chính trị- xã hội; Thực hiện tốt việc quản lý, theo dõi, đôn đốc thu hồi và xử lý dứt điểm số dư nợ cũ thuộc các chương trình tín dụng ưu đãi đối với hộ đồng bào dân tộc thiểu số trước đây; Tăng cường công tác đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Đối với hộ đồng bào dân tộc thiểu số, cần triển khai các giải pháp như: Nâng cao năng lực, trình độ dân trí; Làm tốt công tác tuyên truyền để nâng cao nhận thức, ý thức tiết kiệm; Hướng dẫn hộ đồng bào dân tộc thiểu số cách thức theo dõi quản lý nợ vay ngân hàng và tiền gửi của tổ viên... Đồng thời, cấp ủy Đảng, Chính quyền địa phương các cấp cần phối hợp triển khai, cụ thể hóa kịp thời những chủ trương, chính sách hiện có trên cơ sở đánh giá, tổng kết, bổ sung, điều chỉnh những điểm không còn phù hợp. Tăng cường nguồn lực đầu tư thực hiện các chương trình, dự án đang được triển khai có hiệu quả; triển khai các chương trình đào tạo nghề gắn với giải quyết việc làm tại chỗ; Đổi mới việc chuyển giao kỹ thuật khuyến nông, khuyến lâm... Chính quyền địa phương các cấp cần gắn kết hơn nữa trong việc đầu tư tín dụng chính sách vào mô hình sản xuất kinh doanh có hiệu quả phù hợp... Các tổ chức tổ chức chính trị-xã hội nhận ủy thác cần thực hiện tốt các nội dung công việc được ủy thác, đặc biệt quan tâm đến công tác kiểm tra (trước, trong và sau cho vay), giám sát hoạt động của Tổ TK&VV và tăng cường công tác tuyên truyền, vận động đối với đồng bào để đảm bảo đồng bào hiểu và thực hiện đúng các quy định trong vay vốn và sử dụng vốn. Các tổ tiết kiệm và vay vốn cần nâng cao chất lượng hoạt động.
Đề tài được Hội đồng tư vấn đánh giá nghiệm thu kết quả thực hiện xếp loại Giỏi./.