Theo quy định tại Thông tư 01/2020/TT-NHNN, các ngân hàng được phép cơ cấu lại thời hạn trả nợ thêm một khoảng thời gian tối đa là 12 tháng cho người vay vốn bị ảnh hưởng Covid-19 dẫn đến sụt giảm thu nhập, doanh thu. Theo đó, những khoản vay phát sinh nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi vay trong khoảng thời gian từ ngày 23/1 (ngày Thủ tướng công bố dịch Covid-19) đến ngày liền kề sau 3 tháng kể từ ngày Thủ tướng Chính phủ công bố hết dịch Covid-19 mà khách hàng không có khả năng trả nợ đúng hạn nợ gốc và/hoặc lãi do doanh thu, thu nhập sụt giảm bởi ảnh hưởng của dịch Covid -19 sẽ được ngân hàng cho vay vốn gia hạn nợ mà không chuyển nhóm.
Tính toán thêm thời gian gia hạn nợ cho doanh nghiệp
Minh Phương
Theo quy định tại Thông tư 01/2020/TT-NHNN, các ngân hàng được phép cơ cấu lại thời hạn trả nợ thêm một khoảng thời gian tối đa là 12 tháng cho người vay vốn bị ảnh hưởng Covid-19 dẫn đến sụt giảm thu nhập, doanh thu. Theo đó, những khoản vay phát sinh nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi vay trong khoảng thời gian từ ngày 23/1 (ngày Thủ tướng công bố dịch Covid-19) đến ngày liền kề sau 3 tháng kể từ ngày Thủ tướng Chính phủ công bố hết dịch Covid-19 mà khách hàng không có khả năng trả nợ đúng hạn nợ gốc và/hoặc lãi do doanh thu, thu nhập sụt giảm bởi ảnh hưởng của dịch Covid -19 sẽ được ngân hàng cho vay vốn gia hạn nợ mà không chuyển nhóm.
Theo các chuyên gia ngân hàng, Thông tư 01 được ban hành kịp thời đã tháo gỡ được khó khăn lớn nhất hiện nay của các DN là không có dòng tiền, thiếu thanh khoản để trả nợ, lãi, thanh toán thuế, phí… Bởi vậy điều mà DN cần nhất lúc này là được gia hạn nợ và vẫn được giữ nguyên nhóm nợ vì nếu bị chuyển nhóm nợ, DN sẽ bị hạ điểm tín dụng, điều đó sẽ gây nhiều khó khăn cho việc vay mới sau này.
Nhiều lãnh đạo ngân hàng như ông Lê Đức Thọ - Chủ tịch HĐQT VietinBank cũng phản ánh, phần lớn khách hàng bị ảnh hưởng dịch bệnh có nhu cầu gia hạn nợ chứ không có nhiều khách hàng có nhu cầu giảm lãi suất cho vay đối với các khoản dư nợ cũ. Tính đến cuối tháng 4 tổng số các khoản nợ bị ảnh hưởng dịch bệnh Covid-19 của VietinBank khoảng 300 nghìn tỷ̉ đồng (chiếm 30% tổng dư nợ của ngân hàng này). Đến nay, ngân hàng đã cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giữ nguyên nhóm nợ cho hơn 700 khách hàng với tổng dư nợ khoảng 33 nghìn tỷ đồng, tương đương hơn 10% tổng số dư nợ bị ảnh hưởng dịch bệnh của khách hàng.
Các ngân hàng khác cũng tích cực vào cuộc thực hiện gia hạn nợ để hỗ trợ khách hàng. Ông Nguyễn Đức Vinh - Tổng giám đốc VPBank cho biết, đến cuối tháng 4/2020 có gần 150 ngàn hộ kinh doanh có dư nợ VPBank, trong đó 60% rơi vào khó khăn, mỗi khoản vay nhỏ có dư nợ từ 50 triệu đồng đến 200 triệu đồng nên số lượng hồ sơ đề nghị gia hạn nợ rất lớn, hiện nay ngân hàng phải dùng đến 50% nhân sự thực hiện cấu trúc nợ cho khách hàng. Đến nay VPBank đã cấu trúc nợ, giãn nợ khoảng hơn 6.000 khách hàng, cho vay mới hơn 3.000 khách hàng với dư nợ hơn 5.000 tỷ đồng.
Ông Đỗ Quang Hiển - Chủ tịch HĐQT SHB cũng thông tin, đến nay dư nợ được thực hiện cơ cấu nợ, giữ nguyên nhóm nợ tại ngân hàng này là 23.339 tỷ đồng, chiếm 9% tổng dư nợ của ngân hàng. VIB cũng đã thực hiện cơ cấu nợ khoảng 700 khách hàng với tổng dư nợ là 600 tỷ đồng và sẽ tiếp tục xử lý cho 4.700 khách hàng với dư nợ 6.600 tỷ đồng trong thời gian tới; Agribank đã thực hiện cơ cấu lại nợ, giữ nguyên nhóm nợ gần 30.000 tỷ đồng, với gần 15.000 khách hàng…
Tuy nhiên điều mà các lãnh đạo ngân hàng băn khoăn là thời gian cơ cấu lại nợ tối đa 12 tháng là quá ngắn. Theo ông Nghiêm Xuân Thành - Chủ tịch HĐQT Vietcombank, do dịch bệnh diễn biến còn rất phức tạp, không biết ngày nào Thủ tướng Chính phủ mới công bố hết dịch. Vì vậy không nên khống chế “cứng” thời gian cơ cấu lại nợ tối đa là 12 tháng, bởi chưa biết liệu đến lúc đó đã hết dịch, chưa kể ngay cả khi hết dịch DN phải mất nhiều thời gian mới có thể phục hồi.
Đồng quan điểm, ông Đỗ Quang Hiển đề nghị “NHNN xem xét kéo dài thời hạn cơ cấu nợ lên 36 tháng, thay vì 12 tháng như hiện tại. Bởi sau khi hết dịch, nhiều DN sẽ phải mất rất nhiều thời gian để phục hồi kinh doanh tới 1 - 2 năm mới phát triển “hồng hào” lại và có nguồn tiền trả nợ ngân hàng”.
Ông Lê Đức Thọ cũng cho rằng, nên xem xét thời hạn tái cơ cấu các khoản nợ kéo dài đến khi WHO công bố hết dịch. Bởi trên thực tế, nhiều DN trong nước đã tham gia chuỗi toàn cầu nên dù Việt Nam có kiểm soát được dịch tốt nhưng thị trường quốc tế của DN đó vẫn chưa hết dịch nên vẫn ảnh hưởng rất nặng nề.
Ông Nguyễn Đức Vinh cũng đề nghị mở rộng thời gian gia hạn nợ cho DN và kiến nghị NHNN cho phép cấu trúc nợ online và bổ sung hồ sơ pháp lý sau mới kịp giải quyết hỗ trợ cho người vay vốn đang gặp khó khăn do dịch bệnh Covid-19 gây nên.
Tại Hội nghị trực tuyến về tăng cường tín dụng ngân hàng hỗ trợ DN và người dân khắc phục khó khăn do ảnh hưởng dịch Covid-19 do NHNN Việt Nam tổ chức mới đây, Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng đã yêu cầu toàn bộ hệ thống các TCTD cần nêu cao hơn nữa tinh thần trách nhiệm của Ngành với nền kinh tế, triển khai mạnh mẽ các biện pháp cơ cấu lại nợ, cho vay mới, giảm lãi suất cho vay. Phải xác định việc hỗ trợ khách hàng vay vốn cũng là hỗ trợ cho chính các TCTD, giúp hệ thống TCTD hoạt động tốt hơn trong giai đoạn khó khăn.
Theo đó, các TCTD phải coi việc tập trung chỉ đạo triển khai Chỉ thị 01, Thông tư 01, Chỉ thị 02 của NHNN là công việc trọng tâm trong năm 2020 và Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc các TCTD chịu trách nhiệm trước Ban lãnh đạo NHNN về việc triển khai thực hiện công việc trọng tâm này.
Thống đốc cũng giao cho Cơ quan Thanh tra giám sát ngân hàng, Vụ Pháp chế, Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, Vụ Thanh toán chủ động rà soát, tham mưu sửa đổi các quy định hiện hành và ban hành ngay các văn bản hướng dẫn cụ thể cho các vấn đề còn vướng mắc, các kiến nghị chủ yếu tập trung vào Thông tư 01, nhất là các vấn đề về thời hạn cơ cấu lại nợ, trích lập dự phòng rủi ro, dự thu, xác định khách hàng, cho vay tái cấp vốn, thanh toán điện tử.