a). Tên Đề tài: Ảnh hưởng của sự phát triển các tổ chức tài chính phi ngân hàng tới ổn định tài chính ở Việt Nam và các khuyến nghị chính sách tới 2025 - Mã số: ĐTNH.001/18
b). Tổ chức chủ trì: Học viện Ngân hàng
c). Chủ nhiệm và người tham gia chính:
- Chủ nhiệm: PGS.TS. Kiều Hữu Thiện, Học viện Ngân hàng
- Thư ký: TS. Phạm Mạnh Hùng
- Các thành viên tham gia: PGS.TS. Tô Kim Ngọc; PGS.TS. Phạm Thị Hoàng Anh; ThS. Trương Hoàng Diệp Hương; ThS. Phạm Mỹ Linh; ThS. Phạm Đức Anh; ThS. Đào Bích Ngọc; TS. Đào Thị Huyền Anh; ThS. Nguyễn Huy Toàn.
d). Mục tiêu của nhiệm vụ: Nghiên cứu nhằm xác định rõ thực trạng bội chi tiền mặt tại Việt Nam, các nguyên nhân dẫn đễn tình trạng bội chi tiền mặt để đề xuất các giải pháp hạn chế bội chi tiền mặt tại Việt Nam.
đ) Thời gian bắt đầu và thời gian kết thúc:
- Thời gian bắt đầu: Tháng 10/2018.
- Thời gian kết thúc: Tháng 01/2020
e) Kinh phí thực hiện: 240 triệu đồng.
g) Kết quả thực hiện:
Nhằm mục tiêu nghiên cứu khung lý thuyết về tác động của sự phát triển các tổ chức tài chính phi ngân hàng đến ổn định tài chính; thực trạng phát triển tổ chức tài chính phi ngân, thực trạng ổn định tài chính của Việt Nam dựa trên bộ chỉ số ổn định tài chính, đánh giá mức độ ảnh hưởng của sự phát triển các tổ chức tài chính phi ngân hàng đến ổn định tài chính tại Việt Nam đề xây dựng hệ thống khuyến nghị chính sách giai đoạn 2020-2025, đề tài ĐTNH.001/18 đã triển khai các nội dung nghiên cứu cụ thể sau:
Chương 1 nghiên cứu cơ sở lý luận về ảnh hưởng của sự phát triển của các tổ chức tài chính phi ngân hàng tới ổn định tài chính, gồm lý luận chung về các tổ chức tài chính phi ngân hàng; khung lý thuyết về ổn định tài chính; mối liên hệ giữa sự phát triển các tổ chức tài chính phi ngân hàng và ổn định tài chính; kinh nghiệm quốc tế về quản lý hoạt động của các tổ chức tài chính phi ngân hàng nhằm ổn định tài chính. Tại chương 1, nhóm nghiên cứu rút ra một số bài học về quản lý và giám sát các tổ chức tài chính phi ngân hàng đối với Việt Nam như sau:
Thứ nhất, đối với NHTM, việc xây dựng quy chế về các tỉ lệ đảm bảo an toàn trong hoạt động ngân hàng như giới hạn tín dụng, hoàn thiện các quy định về khả năng chi trả, sử dụng tỷ lệ cấp tín dụng so với nguồn vốn huy động, tỉ lệ nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung - dài hạn để giám sát hoạt động cũng như là việc xây dựng quy chế về phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro. Việc quản lý hoạt động ngân hàng ngầm cũng được tăng cường hiệu quả thông qua thanh tra giám sát hoạt động ngân hàng.
Thứ hai, theo kinh nghiệm cuả Ấn Độ và Malaysia, biện pháp quản lý các NBFI sẽ hiệu quả hơn nếu có sự phân loại các tổ chức này. Chúng ta có thể nghiên cứu các phương án phân loại các tổ chức này theo quy mô hoặc khả năng ảnh hưởng tới hệ thống để đưa ra các cơ chế khung pháp lý phù hợp. Qua đó tạo được cơ chế thông thoáng cho sự phát triển của các NBFI đặc biệt trong giai đoạn đầu phát triển.
Thứ ba, hoàn thiện khung pháp lý cho hoạt động của từng đối tượng tổ chức tài chính phi ngân hàng.
Thứ tư, đối với khu vực phi chính thức. Trước hết, cần khẩn trương rà soát, nghiên cứu hoàn thiện hệ thống pháp luật hình sự, hành chính, dân sự liên quan đến các hoạt động tài chính cá nhân. Đồng thời, các bộ, ban ngành chức năng và chính quyền địa phương tăng cường quản lý và hoàn thiện cơ chế chính sách về thu hút nguồn tiền nhàn rỗi trong dân; Cuối cùng, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức, hiểu biết pháp luật cho nhân dân.
Thứ năm, đối với cơ chế giám sát hệ thống tài chính nói chung cần thực hiện (i) tăng cường khung giám sát hệ thống tài chính với tổ chức bộ máy, quyền hạn và trách nhiệm của mỗi cơ quan trong hệ thống giám sát cần được quy định rõ ràng, (ii) Củng cố mạng lưới an toàn tài chính quốc gia bao gồm các cơ chế bảo hiểm chung cho người dân như bảo hiểm tiền gửi; (iii) hoàn thiện và duy trì các bộ tiêu chí đánh giá phân loại các định chế tài chính trung gian. (iv) thiết lập cơ chế ứng phó sớm và can thiệp sớm cho trường hợp mất an toàn tài chính của hệ thống chung.
Chương 2 nghiên cứu thực trạng ảnh hưởng của sự phát triển các tổ chức tài chính phi ngân hàng tới ổn định tài chính tại Việt Nam, gồm thực trạng phát triển các tổ chức tài chính phi ngân hàng; tác động của sự phát triển các tổ chức tài chính phi ngân hàng tới ổn định tài chính tại Việt Nam thông qua mô hình định lượng, qua đó đánh giá tác động tích cực và những rủi ro/ hạn chế cần khắc phục tại Việt Nam.
Chương 3 đưa ra khuyến nghị hệ thống chính sách nhằm kiểm soát tác động của tổ chức tài chính phi ngân hàng tới ổn định tài chính giai đoạn 2018-2025, gồm: chính sách quản lý tổ chức tài chính phi ngân hàng; chính sách quản lý hoạt động quỹ đầu tư; chính sách quản lý hoạt động đối với công ty bảo hiểm; chính sách quản lý hoạt động đối với công ty tài chính, cho thuê tài chính; hoàn thiện cơ chế giám sát và ổn định tài chính như hoàn thiện cơ sở pháp lý về điều hành chính sách giám sát an toàn vĩ mô, xây dựng khuôn khổ phân tích, đánh giá rủi ro hệ thống.
Đề tài được Hội đồng tư vấn đánh giá nghiệm thu kết quả thực hiện xếp loại Giỏi./.