Trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Đăk Lăk gửi tới trước kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XIV

Kiến nghị của cử tri: “Trong những năm vừa qua giá tiêu, cà phê xuống thấp, cây hồ tiêu chết nhiều, dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp ảnh hưởng đến thu nhập của người dân. Đề nghị Ngân hàng Nhà nước tạo điều kiện giảm lãi suất và khoanh, giãn nợ có thời hạn các nguồn vốn vay cho nhân dân và doanh nghiệp trong giai đoạn khó khăn hiện nay, tạo điều kiện phục hồi lại sản xuất, đồng thời tránh vay các tổ chức tín dụng đen. Cần giảm lãi suất cho hộ vay cũ và hộ vay mới, vì được biết có ngân hàng đã giảm lãi suất cho vay nhưng chỉ giảm cho các hộ vay mới những hộ vay cũ chưa có văn bản để giảm.”

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trả lời như sau:

1. Khách hàng vay vốn trồng hồ tiêu thuộc đối tượng hưởng chính sách tín dụng theo 55/2015/NĐ-CP ngày 09/6/2015 của Chính phủ về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn, Nghị định 116/2018/NĐ-CP ngày 07/9/2018 sửa đổi, bổ sung Nghị định số 55/2015/NĐ-CP của Chính phủ, Thông tư số 10/2015/TT-NHNN ngày 22/7/2015 và Thông tư 25/2018/TT-NHNN sửa đổi bổ sung Thông tư số 10/2015/TT-NHNN hướng dẫn Nghị định của Chính phủ. Theo đó, trường hợp khách hàng vay vốn trồng hồ tiêu bị thiệt hại không trả được nợ ngân hàng do nguyên nhân khách quan bất khả kháng, thiên tai, dịch bệnh... được hưởng các cơ chế xử lý nợ như sau:

- Được tổ chức tín dụng (TCTD) xem xét cơ cấu lại thời hạn trả nợ (gia hạn nợ, điều chỉnh kỳ hạn trả nợ) và giữ nguyên nhóm nợ;

- Được TCTD xem xét cho vay mới để khắc phục khó khăn, ổn định sản xuất, thực hiện trả được nợ cũ và nợ mới cho TCTD. Thực hiện các biện pháp hỗ trợ khác (bao gồm cả miễn, giảm lãi vay, lãi quá hạn; ưu tiên thu nợ gốc trước thu nợ lãi sau).

- Trường hợp khách hàng bị thiệt hại về vốn vay, tài sản hình thành từ vốn vay do hậu quả thiên tai, dịch bệnh xảy ra trên phạm vi rộng, UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có văn bản thông báo tình trạng thiên tai, dịch bệnh trên phạm vi rộng và tổng hợp, đánh giá cụ thể thiệt hại để báo cáo Thủ tướng Chính phủ, NHNN, Bộ Tài chính để được xem xét khoanh nợ đối với dư nợ bị thiệt hại. Nguồn chi trả số tiền lãi TCTD không thu được do đã thực hiện khoanh nợ cho khách hàng được ngân sách nhà nước cấp tương ứng từ ngân sách địa phương. Trường hợp ngân sách địa phương khó khăn, UBND cấp tỉnh báo cáo Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với NHNN, Bộ Kế hoạch và Đầu tư báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định hỗ trợ từ dự phòng ngân sách trung ương.

Năm 2018, trước tình trạng cây hồ tiêu chết do mưa kéo dài tại khu vực Tây Nguyên, NHNN đã làm việc với UBND tỉnh có thiệt hại lớn nhất tại khu vực Tây Nguyên1 về các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho người trồng tiêu, đồng thời NHNN cũng đã có văn bản2 chỉ đạo các TCTD rà soát để triển khai các giải pháp hỗ trợ khách hàng. Thực hiện chỉ đạo của Thống đốc NHNN, các TCTD đã hỗ trợ khách hàng vay vốn trồng hồ tiêu tại Tây Nguyên số tiền là 1.679 tỷ đồng thông qua các biện pháp như: cơ cấu lại nợ là 398,5 tỷ đồng; điều chỉnh giảm lãi suất là 248,5 tỷ đồng; cho vay mới khôi phục sản xuất kinh doanh là 1.032 tỷ đồng; khoanh nợ các khoản vay tại NHCSXH là 122 triệu đồng.

Liên quan đến việc người dân, doanh nghiệp đề nghị được khoanh nợ tại các TCTD, NHNN cũng đã phối hợp UBND tỉnh Gia Lai và Đoàn đại biểu quốc hội tỉnh Gia Lai tổ chức cuộc họp ngày 10/5/2019 để phối hợp tháo gỡ khó khăn cho các hộ dân trồng tiêu có dư nợ bị thiệt hại. Tại cuộc họp, lãnh đạo NHNN đã thống nhất quan điểm và sẵn sàng phối hợp với UBND tỉnh cùng với các Bộ, ngành liên quan thực hiện các thủ tục để có chính sách khoanh nợ, hỗ trợ các hộ trồng tiêu gặp khó khăn. NHNN đã đề nghị UBND tỉnh sớm có văn bản thông báo về tình trạng thiên tai, dịch bệnh trên phạm vi rộng đối với cây hồ tiêu làm cơ sở để các TCTD thực hiện các thủ tục khoanh nợ theo quy định, trên cơ sở đó tổng hợp, đánh giá cụ thể thiệt hại, báo cáo Thủ tướng Chính phủ, NHNN, Bộ Tài chính để xem xét khoanh nợ theo quy định số 55/2015/NĐ-CP ngày 09/6/2015 và Nghị định số 116/2018/NĐ-CP ngày 07/9/2018 của Chính phủ.

Mặt khác, tại thông báo số 382/TB-VPCP ngày 26/10/2019 về Kết luận của Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ tại buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh Gia Lai, Phó Thủ tướng đã giao Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì, phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường xem xét, xử lý theo quy định việc công nhận hiện tượng mưa kéo dài khác thường trên diện rộng năm 2018 trên địa bàn tỉnh Gia Lai gây chết cây hồ tiêu hàng loạt là loại hình thiên tai khác theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Luật phòng, chống thiên tai năm 2013, từ đó làm căn cứ xem xét thực hiện khoanh nợ theo quy định đối với các hộ có diện tích hồ tiêu bị chết trong năm 2018. Tuy nhiên, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã có văn bản 5496/BTNMT-TCKTTV ngày 24/10/2019 xác định tình trạng mưa kéo dài tại Gia Lai chưa phải là loại hình thiên tai khác nên không thuộc đối tượng được xem xét khoanh nợ theo quy định.

2. Từ đầu năm 2020, do ảnh hưởng tiêu cực của dịch Covid-19 đến sự phát triển nền kinh tế - xã hội, NHNN đã chủ động hạ lãi suất3 từ 6%/năm xuống 5%/năm đối với các khoản vay ngắn hạn tối đa bằng VND của khách hàng vay thuộc lĩnh vực ưu tiên để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp, trong đó có người dân trồng cà phê, hồ tiêu; đồng thời, thực hiện chỉ đạo của Thống đốc, các TCTD đã thực hiện có hiệu quả các giải pháp cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi vay; tiết giảm chi phí điều chỉnh kế hoạch kinh doanh, chỉ tiêu lợi nhuận phù hợp, kể cả không chia cổ tức bằng tiền mặt, để dành nguồn lực chia sẻ khó khăn, hỗ trợ khách hàng thông qua giảm mạnh lãi suất cho vay đối với khách hàng, kể cả khoản vay hiện hữu lẫn các khoản vay mới.

Đến ngày 20/6/2020, các TCTD trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đã triển khai các giải pháp hỗ trợ khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 thông qua các giải pháp: Cơ cấu lại thời hạn trả nợ cho 2.097 khách hàng với dư nợ là 1.104 tỷ đồng. Trong đó giữ nguyên nhóm nợ (không bị chuyển sang nhóm nợ xấu) là 336 tỷ đồng cho 917 khách hàng; Miễn, giảm lãi vay cho 9.331 khách hàng với dư nợ là 6.841 tỷ đồng, và tiền lãi được miễn giảm trên 8 tỷ đồng; Cho vay mới với lãi suất thấp lũy kế từ ngày 23/01/2020 đến 30/6/2020 cho 15.568 khách hàng, với doanh số cho vay là 9.557 tỷ đồng.​

Trong thời gian tới, NHNN tiếp tục chỉ đạo NHNN chi nhánh Đăk Lăk đôn đốc, giám sát việc triển khai các chính sách hỗ trợ khách hàng vay vốn bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 của các TCTD trên địa bàn để các hộ dân và doanh nghiệp vay vốn cà phê, hồ tiêu phục hồi lại sản xuất, vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay.

Trên đây là ý kiến trả lời của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về nội dung kiến nghị của cử tri tỉnh Đắk Lắk. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn và rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ của cử tri đối với hoạt động ngân hàng./.